WTO cảnh báo GDP toàn cầu có thể giảm tới 10% nếu hệ thống thương mại suy yếu

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ngày 15/9 cảnh báo việc không hiện đại hóa hệ thống thương mại đa phương có thể khiến Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu giảm tới 10% so với kịch bản hệ thống được củng cố. Đây là thời điểm chính sách thương mại thế giới đối mặt với sự gián đoạn nghiêm trọng và kéo dài nhất trong nhiều thập kỷ qua.

Cảnh báo trên được đưa ra trong Báo cáo Thương mại Thế giới 2026 - ấn phẩm thường niên quan trọng của WTO với chủ đề “Bước ngoặt đối với Hệ thống Thương mại Thế giới”.

Tổng Giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala nhấn mạnh hệ thống thương mại đa phương đã mang lại lợi ích to lớn trong 80 năm qua, góp phần xây dựng một nền kinh tế toàn cầu hợp tác và kiên cường. Hiện khoảng 72% thương mại hàng hóa thế giới vẫn vận hành theo các điều khoản Tối huệ quốc của WTO. Bà Okonjo-Iweala khẳng định các thành viên đang tích cực thảo luận về cải cách và đều nhất trí rằng việc duy trì “trạng thái nguyên trạng là không thể thực hiện.”

Báo cáo của WTO đã đưa ra mô hình dự báo với 3 kịch bản tương lai cho thương mại toàn cầu. Trong kịch bản khuôn khổ đa phương được củng cố, GDP toàn cầu có thể tăng 2,9% và xuất khẩu tăng 17,9% vào năm 2050 so với kịch bản cơ sở. Ngược lại, hai kịch bản còn lại phản ánh sự suy yếu của các quy tắc đa phương. Cụ thể, trong một “thế giới bị phân mảnh địa chính trị”, GDP toàn cầu có thể giảm 5,1% và xuất khẩu giảm 18,6%. Trong kịch bản hợp tác đa phương bị thay thế hoàn toàn bởi các hiệp định thương mại tự do song phương hoặc khu vực, GDP toàn cầu có thể giảm 6,9% và xuất khẩu giảm 26,9%.

Chuyên gia kinh tế trưởng của WTO Robert Staiger cho biết khoảng cách giữa việc củng cố hợp tác đa phương và sự suy yếu của hệ thống tương đương với 10% GDP thực tế toàn cầu, qua đó cho thấy hậu quả kinh tế nghiêm trọng của việc chậm trễ cải cách.

Thanh Giang