Nguồn cung dầu khí toàn cầu đối mặt nguy cơ gián đoạn kéo dài nhiều năm

Xung đột Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, trong khi triển vọng khôi phục nguồn cung dầu khí toàn cầu được dự báo sẽ kéo dài, kể cả khi tuyến vận tải chiến lược qua eo biển Hormuz được nối lại.

Nguồn cung dầu khí toàn cầu đối mặt nguy cơ gián đoạn kéo dài. Ảnh: ET Manufacturing.

Các chuyên gia nhận định, việc khôi phục hoạt động sản xuất và vận tải đòi hỏi thời gian đáng kể, do phải sửa chữa hạ tầng bị hư hại, tái khởi động các mỏ dầu khí và xử lý tình trạng ách tắc hàng hải. Quá trình này có thể kéo dài từ vài tháng đến nhiều năm, trong khi giá dầu và khí đốt tiếp tục chịu tác động từ rủi ro địa chính trị.

Eo biển Hormuz đã gần như tê liệt sau các diễn biến quân sự liên quan Iran, khiến hoạt động vận tải và bảo hiểm hàng hải bị đình trệ. Ngay cả trong kịch bản thuận lợi, việc khôi phục nguồn cung cũng bị hạn chế do nhiều cơ sở sản xuất ngừng hoạt động, hạ tầng bị phá hủy và khoảng 2.000 tàu vẫn đang mắc kẹt tại Vịnh Persian.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), hơn 40 cơ sở năng lượng tại 9 quốc gia đã bị thiệt hại ở các mức độ khác nhau. Một số nước có thể mất nhiều tháng để khôi phục sản xuất. Trong khi đó, một số tổ chức phân tích cho rằng tình trạng hiện nay đã vượt ra ngoài gián đoạn logistics thông thường, chuyển sang nguy cơ thiếu hụt nguồn cung mang tính dài hạn, đặc biệt khi các dự án mở rộng bị chậm tiến độ.

Diễn biến thị trường cho thấy áp lực gia tăng rõ rệt. Trong vòng ba tuần, giá dầu Brent tăng khoảng 45%, trong khi giá khí đốt tăng tới 70%. Lưu lượng vận chuyển dầu qua eo Hormuz giảm mạnh, trong khi năng lực lưu trữ của các nhà sản xuất lớn trong khu vực gần chạm giới hạn.

Bên cạnh đó, lượng dầu tích trữ trên các tàu bị mắc kẹt tiếp tục tăng, tạo thêm áp lực đối với hệ thống logistics khi hoạt động vận tải được nối lại. Việc điều phối lưu thông hàng hải được đánh giá sẽ đóng vai trò then chốt trong giai đoạn phục hồi.

Điều phối hàng hải được xem là then chốt trong giai đoạn phục hồi. Ảnh: The Edge Singapore.

Cuộc khủng hoảng hiện nay, được xem là nghiêm trọng nhất trong lịch sử cung dầu, đã phơi bày sự mong manh của hệ thống năng lượng Trung Đông và sự phụ thuộc quá mức vào khu vực này. Các chuyên gia dự báo rằng sau khi tình hình ổn định, các nước sẽ phải tăng cường dự trữ chiến lược, đồng thời thị trường sẽ phải duy trì một “phí rủi ro” trong mức giá năng lượng dài hạn.

Thanh Giang

Nguồn: Reuters, CNBC.