Mỹ dự định bỏ qua Anh để “mua lại” quần đảo Chagos

Theo truyền thông Anh, các quan chức Mỹ đã xây dựng một phương án nhằm bỏ qua Anh và trực tiếp đạt được thỏa thuận với Mauritius để “mua lại” quần đảo Chagos bao gồm căn cứ quân sự chiến lược Diego Garcia.

Truyền thông Anh đưa tin, các quan chức Mỹ đã xây dựng một phương án nhằm bỏ qua Anh và trực tiếp đạt được thỏa thuận với Mauritius để “mua lại” quần đảo Chagos bao gồm căn cứ quân sự chiến lược Diego Garcia. Ảnh: AP.

Tờ The Daily Telegraph của Anh dẫn lời các nguồn thạo tin, đây là một trong số nhiều phương án do Chính phủ Mỹ soạn thảo, với mục đích thay thế kế hoạch của Anh về việc chuyển giao chủ quyền quần đảo này cho Mauritius. Nguồn tin cũng cho biết Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã thông báo với Tổng thống Mỹ Donald Trump về phương án “mua lại” này.

Quần đảo Chagos nằm ở phía tây nam Ấn Độ Dương, cách Mauritius khoảng 750 km về phía đông bắc. Năm 1965, quần đảo này bị tách khỏi Mauritius và được chuyển cho chính quyền thuộc địa Anh. Một năm sau, Anh cho Mỹ thuê đảo chính Diego Garcia để xây dựng căn cứ không quân.

Tháng 5/2025, Anh và Mauritius đã ký thỏa thuận về vấn đề chuyển giao chủ quyền quần đảo Chagos. Theo thỏa thuận, căn cứ quân sự trên đảo Diego Garcia sẽ được Mauritius cho Anh và Mỹ thuê lại.

Anh đã tạm dừng kế hoạch trả lại quần đảo Chagos, nơi đặt căn cứ quân sự Diego Garcia, sau khi bị Mỹ chỉ trích. Ảnh: AFP.

Tháng 1 năm nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng việc Anh trao trả chủ quyền quần đảo Chagos cho Mauritius là một “sai lầm lớn”. Một quan chức Mỹ nói với hãng tin Reuters rằng: “Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhất quán trong quan điểm cho rằng Vương quốc Anh không nên từ bỏ Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh, nơi bao gồm cơ sở quân sự chung Mỹ - Anh trên đảo san hô Diego Garcia”. Quan chức này nhấn mạnh: “Vị trí chiến lược của Diego Garcia ở Ấn Độ Dương khiến nơi đây trở thành một cơ sở quân sự thiết yếu và không thể thay thế, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với an ninh quốc gia của Mỹ”.

Người này cho biết thêm Mỹ vẫn thường xuyên thảo luận với Anh nhằm duy trì khả năng hoạt động của hòn đảo như một nền tảng bảo đảm an ninh khu vực.

Theo truyền thông Anh đưa tin hồi tháng 4, do phía Mỹ từ chối thực hiện các bước cần thiết, Chính phủ Anh buộc phải tạm hoãn dự luật liên quan đến việc chuyển giao chủ quyền quần đảo Chagos cho Mauritius. Cũng trong tháng đó, Bộ trưởng Ngoại giao, Hội nhập Khu vực và Thương mại Quốc tế Mauritius Dhananjay Ramful tuyên bố Mauritius sẽ “không tiếc bất kỳ nỗ lực nào” để giành lại quần đảo này.

Thanh Vân