Mỹ chấm dứt cơ chế miễn trừ đối với dầu Nga vận chuyển bằng đường biển

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã vừa quyết định không gia hạn cơ chế miễn trừ trừng phạt đối với dầu Nga vận chuyển bằng đường biển, động thái được cho là sẽ gia tăng sức ép lên xuất khẩu năng lượng của Moskva cũng như tác động đáng kể tới thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Tàu chở dầu thô Vladimir Monomakh treo cờ Nga của tập đoàn Rosneft di chuyển qua eo biển Bosphorus ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Reuters

Cơ chế miễn trừ này trước đó cho phép một số quốc gia, trong đó có Ấn Độ, tiếp tục mua dầu Nga mà không bị áp các biện pháp trừng phạt thứ cấp từ Mỹ. Washington từng gia hạn thêm một tháng nhằm giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung và đà tăng giá dầu sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính Mỹ hiện đã để cơ chế miễn trừ hết hiệu lực. Động thái này đồng nghĩa, các giao dịch liên quan đến dầu Nga vận chuyển bằng đường biển có nguy cơ đối mặt với các biện pháp hạn chế và trừng phạt nghiêm ngặt hơn từ phía Washington.

Bộ trưởng tài chính Mỹ Scott Bessent. Ảnh: FT

Phát biểu trước một ủy ban Thượng viện Mỹ, Bộ trưởng tài chính Mỹ Scott Bessent từng tuyên bố, Washington sẽ không gia hạn cơ chế miễn trừ cho phép mua một số loại dầu của Nga. Tuy nhiên, chỉ hai ngày sau, Mỹ lại ban hành giấy phép mới. Ông Scott Bessent cho biết, sự thay đổi này diễn ra sau khi “hơn 10 quốc gia dễ tổn thương nhất về năng lượng” đề nghị Washington gia hạn miễn trừ. Ông cũng cho rằng, các động thái trước đó là cần thiết- nhằm duy trì ổn định thị trường năng lượng toàn cầu trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông.

Giới quan sát nhận định, quyết định của Mỹ phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận của Nhà Trắng đối với Nga, trong bối cảnh xung đột Ukraine kéo dài và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang.

Ấn Độ được xem là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng đáng kể từ quyết định mới của Mỹ. Trong hai năm qua, New Delhi đã trở thành khách hàng lớn của dầu Nga nhờ mức giá ưu đãi, giúp nước này giảm áp lực lạm phát và đảm bảo an ninh năng lượng. Trước khi cơ chế miễn trừ hết hạn, truyền thông quốc tế cho biết Ấn Độ từng đề nghị Washington kéo dài thêm thời gian áp dụng nhằm tránh gián đoạn nguồn cung.

Các chuyên gia năng lượng nhận định việc Mỹ siết lại chính sách miễn trừ có thể khiến hoạt động xuất khẩu dầu của Nga gặp khó khăn hơn, đồng thời buộc nhiều nước nhập khẩu phải tìm kiếm nguồn cung thay thế từ Trung Đông, Mỹ Latinh hoặc châu Phi.

Vân Bình

Nguồn: Reuters, FT