Iran được bầu làm Phó Chủ tịch hội nghị rà soát NPT, Mỹ phản đối gay gắt

Tại Liên Hợp Quốc (LHQ), Mỹ và Iran đã có màn “đấu khẩu” gay gắt trong ngày 27/4, phơi bày những bất đồng sâu sắc liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran cũng như vai trò của nước này tại hội nghị rà soát Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

Mỹ và Iran bất đồng tại Hội nghị rà soát Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân của Liên Hợp Quốc. Ảnh: Alarabiya.

Cuộc tranh cãi bùng phát khi Iran được bầu làm một trong 34 Phó Chủ tịch của hội nghị rà soát NPT kéo dài một tháng tại LHQ. Ông Christopher Yeaw, trợ lý ngoại trưởng thuộc Cục Kiểm soát vũ khí và Không phổ biến của Mỹ, gọi việc Iran được lựa chọn là một “sự xúc phạm” đối với hiệp ước.

Ông Yeaw cho rằng “không thể chối cãi” việc Iran đã thể hiện “sự coi thường” các nghĩa vụ không phổ biến vũ khí và không hợp tác đầy đủ với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) về các vấn đề còn tồn đọng liên quan đến hoạt động hạt nhân của nước này. Ông cũng nhấn mạnh rằng Washington “kiên quyết bác bỏ” bất kỳ vai trò lãnh đạo nào của Iran trong các vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Về phần mình, Iran đã mạnh mẽ bác bỏ những chỉ trích này. Đại sứ của Tehran tại IAEA, ông Reza Najafi, gọi các phát biểu của Mỹ là “vô căn cứ và mang động cơ chính trị”.

Ông Najafi phát biểu: “Thật không thể chấp nhận khi Mỹ, quốc gia duy nhất từng sử dụng vũ khí hạt nhân, và vẫn đang tiếp tục mở rộng, hiện đại hóa kho vũ khí của mình, lại tìm cách tự đặt mình vào vị trí phán xét việc tuân thủ của các nước khác”. Ông Najafi cũng cáo buộc Mỹ và Israel tiến hành các hành động quân sự nhằm vào Iran và các cơ sở hạt nhân hòa bình đang được giám sát của nước này, gọi đây là những hành vi vi phạm luật pháp quốc tế và là “cuộc tấn công trực tiếp” vào cơ chế không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu.

Liên Hợp Quốc chứng kiến ​​cuộc tranh luận gay gắt giữa Mỹ và Iran khi căng thẳng về chương trình hạt nhân của Tehran leo thang tại hội nghị toàn cầu quan trọng về kiểm soát vũ khí. Ảnh: Reuters.

Hiệp ước NPT, có hiệu lực từ năm 1970, vẫn là nền tảng cốt lõi trong nỗ lực toàn cầu nhằm ngăn chặn sự lan rộng của vũ khí hạt nhân và thúc đẩy giải trừ quân bị. Các hội nghị rà soát được tổ chức 5 năm một lần nhằm đánh giá việc thực thi và định hướng hợp tác trong tương lai. Kỳ họp hiện tại dự kiến kéo dài đến ngày 22/5.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cảnh báo về sự suy yếu ngày càng gia tăng của các cơ chế kiểm soát vũ khí và sự quay trở lại của các rủi ro hạt nhân. Ông cho rằng thế giới đang rơi vào trạng thái “mất trí nhớ tập thể” về những hiểm họa do vũ khí hạt nhân gây ra, đồng thời kêu gọi tất cả các quốc gia tuân thủ cam kết, nhấn mạnh rằng giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí vẫn là “con đường duy nhất dẫn tới hòa bình.”

Thúy Hà

Nguồn: Xinhua