IMF: Xung đột Trung Đông có thể đẩy giá cả tăng và làm chậm tăng trưởng toàn cầu

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo xung đột tại Trung Đông nếu kéo dài có thể khiến giá cả toàn cầu tăng cao và tăng trưởng kinh tế chậm lại, do nguồn cung dầu mỏ, khí đốt và phân bón từ khu vực Vùng Vịnh bị gián đoạn.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Ảnh: Tư liệu.

Trong phân tích công bố ngày 30/3, IMF cho biết chi phí năng lượng và lương thực gia tăng sẽ gây sức ép lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2026, đồng thời có thể để lại tác động kéo dài đối với kinh tế thế giới.

Theo IMF, dù xung đột có thể diễn biến theo nhiều kịch bản khác nhau, nhưng nhìn chung đều dẫn tới hệ quả là lạm phát gia tăng và tăng trưởng suy giảm. Trong khi một số quốc gia xuất khẩu năng lượng có thể hưởng lợi từ giá nhiên liệu tăng, phần lớn các nền kinh tế sẽ chịu tác động tiêu cực do chi phí xăng dầu và thực phẩm tăng, ảnh hưởng đến mức sống của người dân và hoạt động của doanh nghiệp.

IMF cũng cảnh báo, nếu xung đột kéo dài, giá năng lượng có thể duy trì ở mức cao, gây sức ép lớn đối với các quốc gia phụ thuộc nhập khẩu. Ngược lại, trong trường hợp xung đột sớm kết thúc, giá dầu và khí đốt có thể tăng mạnh trong ngắn hạn trước khi thị trường dần ổn định. Ở kịch bản trung gian, căng thẳng kéo dài sẽ khiến thị trường năng lượng biến động, lạm phát khó kiểm soát và rủi ro địa chính trị gia tăng.

Khoảng một phần ba sản lượng phân bón toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Strait of Hormuz. Ảnh: Getty Images.

IMF nhấn mạnh mức độ tác động phụ thuộc vào thời gian kéo dài, phạm vi lan rộng của xung đột cũng như thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng và chuỗi cung ứng. Thực tế cho thấy các đợt tăng giá dầu kéo dài thường kéo theo lạm phát cao hơn và tăng trưởng kinh tế thấp hơn.

Khoảng một phần ba sản lượng phân bón toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz, do đó bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể đẩy giá phân bón và lương thực tăng. Dự báo của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc (FAO) cho thấy giá lương thực toàn cầu có thể tăng từ 15–20% trong nửa đầu năm 2026 nếu khủng hoảng tiếp diễn.

Tại châu Âu, giá khí đốt đã tăng mạnh kể từ cuối năm 2025, trong khi giá dầu Brent từ khoảng 60 USD/thùng trước xung đột đã tăng lên trên 110 USD/thùng. Diễn biến này đang buộc nhiều chính phủ phải cân nhắc các biện pháp hỗ trợ nhằm giảm bớt tác động đối với người dân. Ba Lan áp dụng mức giá trần xăng dầu lần đầu tiên, với xăng 95 octane tối đa 1,65 USD/lít; Séc họp khẩn với các nhà phân phối lớn để thảo luận giá xăng và diesel.

IMF cho rằng cú sốc năng lượng hiện nay làm gia tăng nguy cơ tái diễn tình trạng bất ổn tương tự giai đoạn 2021–2022, đặc biệt tại các quốc gia phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, trong khi những nước có tỷ trọng năng lượng hạt nhân và tái tạo cao hơn sẽ chịu tác động hạn chế hơn.

Thanh Hằng

Nguồn: The Guardian.