Giữa đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran, Kazakhstan đưa ra đề xuất đáng chú ý

Trong bối cảnh các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran đang bị nghẽn tại số phận kho uranium làm giàu của Tehran, Kazakhstan bất ngờ bày tỏ sẵn sàng tiếp nhận lượng vật liệu hạt nhân nhạy cảm này nếu hai bên đạt được thỏa thuận, động thái được đánh giá có thể tạo thêm hướng đi mới cho tiến trình thương lượng đang bế tắc.

Ông Rafael Grossi, người đứng đầu cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc. Ảnh: REUTERS

Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho biết, Kazakhstan đã bày tỏ sẵn sàng tiếp nhận kho dự trữ uranium làm giàu của Iran trong trường hợp Tehran và Washington đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân của nước Cộng hòa Hồi giáo.Thông tin được ông Grossi tiết lộ với Financial Times sau cuộc gặp Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev tại thủ đô Astana trong tuần này.

Theo Financial Times, nhà lãnh đạo Kazakhstan đã thể hiện “sự sẵn lòng” tiếp nhận lượng uranium của Iran đã được làm giàu tới gần ngưỡng có thể sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân.

Ước tính khoảng 440 kg uranium làm giàu ở mức tinh khiết 60% hiện là một trong những nội dung trọng tâm trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm hướng tới một thỏa thuận lâu dài sau lệnh ngừng bắn được thiết lập trong cuộc xung đột có sự tham gia của Mỹ và Israel.

Là một quốc gia Trung Á có quan hệ ngoại giao cân bằng với cả Nga, Trung Quốc và các nước phương Tây, Kazakhstan có đủ độ tin cậy chính trị để làm bên thứ ba lưu trữ nhiên liệu mà không làm kích động căng thẳng. Kazakhstan hiện là quốc gia khai thác và sản xuất urani lớn nhất thế giới nên được đánh giá là “trọng tài” phù hợp

Trước đó, Nga cũng từng đề xuất tiếp nhận kho uranium này sang lãnh thổ của mình nhưng không đạt được sự đồng thuận tuyệt đối từ các bên

Giữa lúc giải pháp kỹ thuật cho kho hạt nhân của Iran đang được cân nhắc tại Trung Á, thì tại Washington, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio mới đây đã có cuộc gặp quan trọng với Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan, ông Ishaq Dar. Cuộc đối thoại cấp cao này diễn ra trong bối cảnh Washington muốn tận dụng tầm ảnh hưởng và mối quan hệ truyền thống của Pakistan đối với các quốc gia Hồi giáo trong khu vực, đặc biệt là Iran, để hạ nhiệt căng thẳng.

Ngày 29 tháng 5 năm 2026, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio chào đón Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Pakistan Mohammad Ishaq Dar tại Bộ Ngoại giao ở Washington, DC. Ảnh: AFP

Tại cuộc gặp, Ngoại trưởng Rubio và Phó Thủ tướng Ishaq Dar đã thảo luận sâu rộng về an ninh khu vực, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì trật tự dựa trên luật lệ và bảo đảm tự do hàng hải tại các tuyến đường biển huyết mạch xung quanh vịnh Ba Tư.

Pakistan, với vị thế là một cường quốc hạt nhân tại Nam Á và có đường biên giới chung với Iran, được Mỹ kỳ vọng sẽ đóng vai trò trung gian xây dựng, thúc đẩy Tehran kiềm chế và nghiêm túc tuân thủ các điều khoản ngừng bắn toàn diện.

Sự kết hợp giữa đề xuất kỹ thuật độc đáo từ Kazakhstan và các nỗ lực ngoại giao con thoi giữa Mỹ và Pakistan cho thấy các cường quốc đang dồn mọi nguồn lực để cứu vãn một thỏa thuận hạt nhân toàn diện, ngăn chặn nguy cơ bùng nổ một cuộc chạy đua vũ trang mới tại Trung Đông.

Nhật Lệ

Nguồn: NDTV, Arab news