EU kêu gọi áp thuế lợi nhuận bất thường đối với các tập đoàn năng lượng

Trong bối cảnh giá nhiên liệu toàn cầu leo thang, Bộ trưởng Tài chính của 5 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) bao gồm Đức, Italia, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo vừa đồng loạt gửi thư chung kêu gọi Ủy ban châu Âu áp đặt thuế thu nhập bất thường đối với các công ty năng lượng.

Tây Ban Nha, Đức, Italía, Áo và Bồ Đào Nha đã chính thức kêu gọi Ủy ban châu Âu áp dụng thuế lợi nhuận bất thường đối với các công ty năng lượng, viện dẫn sự tăng vọt của giá dầu do cuộc chiến đang diễn ra ở Iran. Ảnh: News.az

Động thái này diễn ra trong bối cảnh xung đột tại Iran khiến giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng vọt. Việc phong tỏa các tuyến đường hàng hải huyết mạch, đặc biệt là eo biển Hormuz, đã gây gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng, đẩy lạm phát tại khu vực đồng Euro lên mức 2,5% trong tháng 3/2026.

Nội dung đề xuất chính là buộc các tập đoàn năng lượng chia sẻ phần lợi nhuận thặng dư thu được từ biến động địa chính trị để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp đang chịu gánh nặng chi phí sinh hoạt. Các Bộ trưởng nhấn mạnh rằng, việc giá năng lượng cao chủ yếu do những sự kiện địa chính trị và không phản ánh chi phí sản xuất tăng tương ứng của các công ty. Do đó, các công ty năng lượng đang hưởng lợi nhuận khổng lồ trong khi người dân và doanh nghiệp phải gánh chịu chi phí cao. Các bộ trưởng nhấn mạnh rằng, những đơn vị hưởng lợi từ tình trạng chiến tranh phải có trách nhiệm đóng góp ngược lại cho sự ổn định kinh tế của cộng đồng.

Giá khí đốt ở châu Âu đã tăng hơn 70% kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2. Ảnh: Reuters

Nếu được thông qua, chính sách này có thể làm giảm động lực đầu tư vào lĩnh vực năng lượng hoặc khuyến khích các công ty tìm cách tái cấu trúc lợi nhuận để tránh thuế.

Đối với người tiêu dùng, mặc dù mục tiêu là giảm gánh nặng cho người tiêu dùng, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào cách thức chính phủ sử dụng nguồn thu từ thuế này.

Đối với thị trường chung EU, đề xuất này phản ánh một nỗ lực của các quốc gia thành viên nhằm điều phối chính sách tài khóa trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng, tuy nhiên, việc thực thi có thể gặp phải nhiều rào cản pháp lý và sự phản đối từ các tập đoàn năng lượng lớn.

Việc áp thuế lợi nhuận bất thường đã từng được thảo luận trong nhiều cuộc khủng hoảng trước đây và luôn gây ra nhiều tranh cãi về tính công bằng và hiệu quả kinh tế. Đây là một động thái đáng chú ý, cho thấy các chính phủ đang tìm kiếm giải pháp tài chính để đối phó với lạm phát và áp lực chi phí sinh hoạt đang gia tăng.

Trong khi các chính phủ rốt ráo thúc đẩy sắc thuế này, một số hiệp hội công nghiệp lớn (như tại Đức) đã lên tiếng phản đối, lo ngại sẽ ảnh hưởng đến khả năng tái đầu tư vào năng lượng xanh của các doanh nghiệp.

Nhật Lệ

Nguồn: News.az, Reuters