Vaccine do AI hỗ trợ phát triển vượt qua thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người

Một loại vaccine phổ quát được phát triển với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người, mở ra triển vọng bảo vệ trước nhiều chủng virus cùng lúc và góp phần ứng phó hiệu quả hơn với các đại dịch trong tương lai. Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên Journal of Infection.

Một loại vaccine phổ quát được phát triển với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người. Ảnh: Kriscent.

Các nhà khoa học thuộc Đại học Cambridge và Đại học Southampton (Anh) vừa công bố kết quả thử nghiệm lâm sàng giai đoạn đầu đối với một loại vaccine phổ quát được thiết kế nhằm tạo khả năng bảo vệ trước nhiều chủng virus thuộc nhóm Sarbecovirus - họ virus bao gồm SARS-CoV-2, tác nhân gây đại dịch COVID-19.

Theo nhóm nghiên cứu, vaccine đã được thử nghiệm trên 39 tình nguyện viên khỏe mạnh và cho thấy tính an toàn, đồng thời kích thích phản ứng miễn dịch ở người tham gia thử nghiệm.

Để phát triển vaccine, các nhà khoa học đã sử dụng AI phân tích toàn bộ dữ liệu trình tự gene hiện có của nhóm Sarbecovirus, từ đó thiết kế một “siêu kháng nguyên” chứa các đặc điểm chung của cả nhóm virus, bao gồm cả những chủng có thể xuất hiện trong tương lai. Đây cũng là lần đầu tiên trên thế giới một vaccine có thành phần hoạt chất được AI thiết kế hoàn toàn được đưa vào thử nghiệm trên người.

Khác với các vaccine truyền thống vốn phải liên tục cập nhật khi virus biến đổi, vaccine mới hướng tới khả năng tạo miễn dịch trên diện rộng, giúp bảo vệ trước nhiều biến thể khác nhau cũng như các virus cùng họ chưa lây sang người.

Các nhà nghiên cứu đã phát triển một loại vắc-xin sử dụng trí tuệ nhân tạo, cho thấy tiềm năng to lớn trong việc “bảo vệ” con người khỏi các bệnh truyền nhiễm đột biến trong tương lai. Ảnh: Fox News.

Giáo sư Saul Faust, điều tra viên chính của thử nghiệm, cho rằng các loại virus như cúm, virus corona hay Ebola liên tục tiến hóa, khiến quá trình phát triển vaccine luôn phải chạy theo sự biến đổi của mầm bệnh. Theo ông, thế hệ vaccine mới được hỗ trợ bởi AI có thể giúp chuyển từ cách tiếp cận “ứng phó sau khi dịch bùng phát” sang chủ động chuẩn bị trước nguy cơ xuất hiện các tác nhân gây bệnh mới.

Các nhà khoa học nhận định nếu tiếp tục được chứng minh hiệu quả trong các thử nghiệm quy mô lớn hơn, vaccine phổ quát thế hệ mới có thể góp phần giảm nguy cơ bùng phát đại dịch, hạn chế nhu cầu áp dụng các biện pháp phong tỏa và giảm thiểu tác động đối với kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng vẫn cần tiến hành các thử nghiệm trên quy mô lớn hơn với nhóm tình nguyện viên đa dạng hơn để đánh giá đầy đủ hiệu quả và độ an toàn của vaccine trước khi có thể đưa vào sử dụng rộng rãi.

Bích Hồng