Cựu chiến binh người Mông đi đầu trong các phong trào

Dù tuổi cao, sức khỏe giảm sút nhưng cựu chiến binh (CCB) Lý Seo Dế, sinh năm 1950 ở bản Pom Khuông, xã Tam Chung vẫn miệt mài gìn giữ và phát huy những nét văn hóa truyền thống của dân tộc, trong đó có việc bảo tồn nhà trình tường.

Cựu chiến binh Lý Seo Dế tích cực tham gia các phong trào ở bản Pom Khuông, xã Tam Chung. Ảnh: Tăng Thúy

Bản Pom Khuông nằm nép mình bên dòng sông Mã. Trong nắng chiều, những nếp nhà trình tường ánh lên sắc nâu đặc trưng. Bản có 81 hộ dân, 100% là đồng bào dân tộc Mông di cư từ các tỉnh phía Bắc về. Năm 2001, gia đình ông Lý Seo Dế từ xã Nậm Rạn, tỉnh Hà Giang về định cư ở bản Pom Khuông. Từng công tác tại Công an xã Nậm Rạn, đến năm 2003 ông chuyển công tác về Công an xã Tam Chung và nghỉ hưu vào năm 2011.

Hiện nay, bản Pom Khuông có khoảng gần 30 hộ dân đang sinh sống trong những ngôi nhà trình tường. Đây là bản hiếm hoi còn giữ được những nếp nhà trình tường. Với định hướng xây dựng bản du lịch trải nghiệm, chính quyền địa phương đã và đang tuyên truyền cho người dân gìn giữ nguyên vẹn kiến trúc của những ngôi nhà trình tường, đồng thời gìn giữ nét văn hóa truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp của người Mông.

Với vai trò là người có uy tín trong đồng bào Mông ở bản Pom Khuông, ông Dế đã cùng với chính quyền địa phương và các đoàn thể vận động bà con giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, trong đó có việc bảo tồn nhà trình tường. Bởi, nhà trình tường không chỉ là nơi ở mà còn là di sản văn hóa, chứa đựng những nét kiến trúc độc đáo của người Mông. Theo ông Dế, "nhà trình tường phù hợp với điều kiện tự nhiên và sinh hoạt, lao động sản xuất của bà con dân bản nơi đây. Vì thói quen sống trên núi, khí hậu khắc nghiệt, việc làm những ngôi nhà bằng đất sẽ đảm bảo ấm vào mùa đông, mát vào mùa hè và tránh được thú dữ".

Dù tuổi cao nhưng ông Dế vẫn cùng người dân tích cực tham gia làm đường giao thông nông thôn, phát dọn cây cối rậm rạp, vệ sinh đường làng, ngõ xóm; kịp thời nắm bắt tâm tư, tình cảm, nguyện vọng chính đáng và những khó khăn, vướng mắc tại cộng đồng dân cư để phản ánh với cấp ủy, chính quyền; vận động bà con đưa con cháu trong độ tuổi đi học đến trường.

Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Pom Khuông Lý Seo Châu cho biết: "Cách đây hơn 10 năm, bản Pom Khuông nằm biệt lập so với những bản khác của xã Tam Chung. Giờ đây, bộ mặt nông thôn bản Pom Khuông đã thay đổi rõ rệt và bản đang nỗ lực về đích NTM. Bên cạnh sự quan tâm, hỗ trợ từ các chính sách của Đảng và Nhà nước, đội ngũ cán bộ cơ sở đã tận tụy, sâu sát với người dân để giúp đỡ bà con, trong đó có những đóng góp không nhỏ của những người có uy tín như ông Dế. Cùng với ban quản lý bản, ông Dế thường xuyên vận động bà con tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng các tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao, từng bước xóa đói, giảm nghèo".

Văn hóa của đồng bào dân tộc Mông rất đa dạng và phong phú, thể hiện trong mọi mặt của đời sống xã hội. Tuy nhiên, trong quá trình hội nhập và phát triển kinh tế, nhiều giá trị văn hóa truyền thống đang dần bị mai một. Ngoài ra, một số hủ tục như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống vẫn còn tồn tại, gây trở ngại cho việc xây dựng nếp sống văn minh trong đồng bào Mông. Thời điểm này, bản Pom Khuông đang tuyên truyền, vận động Nhân dân triển khai thực hiện hiệu quả Dự án 6 về “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030. Bản cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động thể thao, trò chơi dân gian trong các dịp lễ, tết, ngày hội.

Nói về những đóng góp của ông Lý Seo Dế, bà Lương Thị Tuân, Bí thư Đảng ủy xã Tam Chung cho biết: “Ông Dế là người có tiếng nói trong đồng bào dân tộc Mông bản Pom Khuông. Với uy tín của mình, ông đã góp công sức giúp đời sống của người dân bản Pom Khuông ngày càng khởi sắc, giữ gìn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa của dân tộc”.

Tăng Thúy