Chủ tịch EC: Đã đến lúc trao quyền cho EU đàm phán với Nga

Phát biểu tại phiên họp kín trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh EU ở Brussels (Bỉ), Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen khẳng định khối này cần chuẩn bị sẵn sàng vị thế để đối thoại trực tiếp với Nga nhằm chấm dứt xung đột tại Ukraine.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng đã đến lúc khối nên xem xét việc trao quyền cho EU chuẩn bị các cuộc đàm phán với Nga. Ảnh: Yahoo

Hãng tin Euronews dẫn các nguồn tin ngoại giao cho biết, tại một cuộc họp kín trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh EU vừa diễn ra, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã kêu gọi các nhà lãnh đạo khối xem xét việc trao quyền cho EU để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán với Nga trong tương lai.

Trước đó, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cũng xác nhận ông đang tiến hành các cuộc thảo luận với lãnh đạo các nước thành viên EU về công tác chuẩn bị, nhằm sẵn sàng kích hoạt các kênh thương lượng với phía Nga khi thời điểm thích hợp đến.

Đề xuất trên ngay lập tức vấp phải những phản ứng trái chiều từ lãnh đạo các nước thành viên. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích hành động mở kênh ngoại giao riêng của ông Costa là “sai lầm”. Nhóm các quốc gia Baltic cũng bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc. Họ cho rằng lúc này chưa phải thời điểm thích hợp để đối thoại với Tổng thống Vladimir Putin.

Phe ủng hộ gồm Thủ tướng Bỉ Bart De Wever và Thủ tướng Ireland Micheál Martin lại đánh giá cao bước đi này. Nhóm này lo ngại châu Âu sẽ bị gạt ra ngoài nếu Mỹ tự đứng ra dàn xếp một thỏa thuận hòa bình với Nga.

Về phần mình, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tái khẳng định chỉ Ukraine mới có quyền quyết định về tương lai lãnh thổ của mình. Tuy nhiên, ông cũng kêu gọi EU sẵn sàng đồng hành cùng Ukraine trong các cuộc thương lượng tương lai.

Các động thái này cho thấy một sự chuyển dịch thận trọng trong tư duy đối ngoại của Brussels, hướng tới việc thiết lập một lập trường thống nhất của toàn khối trước khả năng nối lại các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột hiện nay.

Phản hồi trước các tín hiệu từ châu Âu, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhiều lần khẳng định Moscow luôn giữ thái độ cởi mở và sẵn sàng mở lại các kênh tiếp xúc ngoại giao với các đối tác châu Âu. Nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh chính châu Âu chứ không phải Nga là bên đã chủ động từ chối đàm phán và cắt đứt các mối quan hệ truyền thống trước đây.

Khi đề cập đến một đối tác tiềm năng đại diện cho châu Âu trong các cuộc thương lượng, Tổng thống Putin cho biết cá nhân ông đánh giá cao những chính trị gia có kinh nghiệm như cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga lưu ý phía châu Âu cần tự lựa chọn một nhà đàm phán mà họ thực sự tin tưởng, đồng thời là một người có thái độ tôn trọng và không đưa ra các phát ngôn gây tổn hại đến quan hệ với Nga.

Phát ngôn viên điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố chấp nhận đối thoại với châu Âu nhưng khước từ tối hậu thư. Ảnh: Beec

Mặc dù hoan nghênh tinh thần đối thoại, phía Nga vẫn đưa ra những cảnh báo cứng rắn về phương thức tiếp cận của các nước phương Tây. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov lưu ý các nhà lãnh đạo châu Âu đang rơi vào một “sai lầm nghiêm trọng” khi cho rằng các cuộc đàm phán với Nga phải được tiến hành trên cơ sở vị thế quyền lực và sức mạnh đơn phương. Moscow khẳng định các tiến trình ngoại giao chỉ có thể mang lại kết quả thực chất nếu được xây dựng trên nguyên tắc bình đẳng và tôn trọng lợi ích cốt lõi của nhau.

Nhật Lệ