Chợ truyền thống bắt nhịp chuyển đổi số

Từ những mã QR xuất hiện tại mỗi quầy hàng đến các phiên livestream bán hàng ngay trong chợ, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức kinh doanh của các tiểu thương. Không chỉ giúp thanh toán thuận tiện hơn, công nghệ số còn mở ra cơ hội mở rộng thị trường, thích ứng với xu hướng tiêu dùng hiện đại và nâng cao hiệu quả buôn bán tại các chợ truyền thống.

Nhiều tiểu thương tại chợ Tây Thành chủ động livestream, giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng số.

Thay đổi từ mỗi quầy hàng

Tại chợ Tây Thành, phường Hạc Thành, hình ảnh các tiểu thương vừa bán hàng trực tiếp, vừa sử dụng điện thoại thông minh để đăng tải sản phẩm, trao đổi với khách hay livestream giới thiệu hàng hóa đã trở nên quen thuộc. Không gian kinh doanh vì thế không còn bó hẹp trong những dãy quầy hàng, mà được mở rộng lên môi trường số, nơi người bán có thể kết nối với khách hàng mọi lúc, mọi nơi và chủ động tìm kiếm thêm nhiều cơ hội tiêu thụ hàng hóa.

Là một trong những tiểu thương tại chợ Tây Thành sớm bắt nhịp với xu hướng này, chị Dương Thị Hương chủ động đưa gian hàng lên mạng xã hội khi nhận thấy lượng khách đến chợ ngày càng giảm. Ngoài thời gian bán hàng trực tiếp, chị dành nhiều thời gian chụp ảnh, đăng bài, livestream giới thiệu sản phẩm và nhận đơn trực tuyến. Cách làm mới không chỉ giúp duy trì lượng khách quen mà còn mở rộng thêm tệp khách hàng, tạo thêm cơ hội tăng doanh thu. Chị Hương chia sẻ: “Bây giờ người ta đi chợ truyền thống rất ít, muốn tiếp cận với khách nhiều hơn thì phải bán trên các nền tảng xã hội, khách hàng tiếp cận với mình nhiều hơn, qua đó cũng có thể quảng bá được hàng hóa rất nhiều”.

Song hành với việc mở rộng kênh bán hàng, thanh toán không dùng tiền mặt cũng đang trở thành một phần trong hoạt động kinh doanh của các tiểu thương. Hiện nay, 100% hộ kinh doanh tại chợ Tây Thành đã được tạo mã QR để phục vụ thanh toán, nhiều hộ còn kết hợp bán hàng trên mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử, từng bước hình thành phương thức kinh doanh đa kênh. Việc ứng dụng đồng thời nhiều nền tảng số không chỉ tạo thuận lợi cho khách hàng mà còn giúp các tiểu thương nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh.

Là khách hàng thường xuyên mua sắm tại chợ, chị Khắc Vân Anh (xã Quảng Ninh) cho biết, việc thanh toán bằng mã QR giúp chị không còn phải mang theo nhiều tiền mặt mỗi khi đi chợ, đồng thời hạn chế những rủi ro, nhầm lẫn trong quá trình thanh toán. Theo chị Vân Anh, bây giờ đi chợ chỉ cần mang theo điện thoại thông minh là có thể thanh toán nhanh chóng, không phải lo mang nhiều tiền mặt hay nhầm lẫn khi giao dịch.

Thích ứng để mở rộng thị trường

Sự thay đổi tại mỗi quầy hàng không chỉ đến từ nỗ lực của các tiểu thương mà còn có sự đồng hành của chính quyền địa phương, ngành công thương, ban quản lý chợ cùng các ngân hàng, tổ chức tín dụng. Thông qua nhiều chương trình phối hợp, các hộ kinh doanh được hỗ trợ mở tài khoản ngân hàng, tạo mã QR và hướng dẫn sử dụng các ứng dụng thanh toán điện tử. Những hoạt động này đã góp phần đưa công nghệ số đến gần hơn với tiểu thương tại chợ truyền thống, tạo nền tảng để hình thành thói quen giao dịch không dùng tiền mặt. Nhờ đó, quá trình chuyển đổi số tại các chợ truyền thống không còn dừng ở việc thay đổi phương thức thanh toán mà đang từng bước thay đổi cả cách thức kinh doanh.

Tại chợ Môi, phường Quảng Phú, việc triển khai các giải pháp chuyển đổi số đã mang lại những kết quả rõ nét. Đến nay, hơn 90% tiểu thương được tạo mã QR để thanh toán không dùng tiền mặt; khoảng 50% khách hàng lựa chọn hình thức quét mã khi giao dịch. Những con số này cho thấy thanh toán số đang dần trở thành thói quen trong hoạt động mua bán tại chợ truyền thống. Ông Phạm Văn Tuân, Trưởng Ban quản lý chợ Môi cho biết, ban quản lý phối hợp với các đơn vị liên quan trực tiếp hướng dẫn các hộ kinh doanh cài đặt, sử dụng mã QR và giải đáp những khó khăn trong quá trình triển khai. Nhờ đó, phương thức thanh toán điện tử ngày càng được nhiều tiểu thương và người dân đón nhận, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.

Từ những mô hình bước đầu phát huy hiệu quả, chuyển đổi số đang lan tỏa đến hệ thống gần 390 chợ truyền thống trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh thanh toán bằng mã QR, nhiều tiểu thương đã chủ động quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội, livestream bán hàng và từng bước kết nối với các sàn thương mại điện tử. Hoạt động kinh doanh vì thế không còn phụ thuộc hoàn toàn vào lượng khách đến chợ mỗi ngày mà được mở rộng trên nhiều kênh tiếp cận khác nhau.

Chị Phạm Thị Thảo, tiểu thương chợ Môi là một trong những người cảm nhận rõ hiệu quả của quá trình chuyển đổi này. Sau khi đưa sản phẩm lên mạng xã hội, lượng khách biết đến gian hàng ngày càng nhiều hơn. Không chỉ khách quen, nhiều người ở các địa phương khác cũng theo dõi các bài đăng, chờ sản phẩm mới và đặt hàng trực tuyến. Nhờ đó, nguồn khách của gian hàng không còn giới hạn trong phạm vi địa phương như trước.

Chợ truyền thống vẫn giữ nét gần gũi vốn có, nhưng cách thức mua bán đang từng bước thay đổi theo nhịp phát triển của công nghệ. Khi tiểu thương chủ động ứng dụng chuyển đổi số, mỗi quầy hàng không chỉ mở rộng thêm thị trường mà còn có thêm cơ hội nâng cao sức cạnh tranh, thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới và phát triển bền vững trong nền kinh tế số.

Bài và ảnh: Hồng Tư