Trường học trong kỷ nguyên số

Sự bùng nổ của công nghệ thông tin (CNTT) và các nền tảng số đang biến lớp học truyền thống thành môi trường giảng dạy, học tập với sự tương tác đa chiều, hữu ích. Không thay thế người thầy, song CNTT, AI đã, đang là “trợ thủ” đắc lực giúp cá nhân hóa quá trình giáo dục, khơi dậy niềm đam mê sáng tạo và chuẩn bị cho thế hệ trẻ những hành trang vững chắc trong kỷ nguyên số.

Học sinh Trường Tiểu học Trung Sơn 1, phường Sầm Sơn tham gia các cuộc thi trực tuyến.

Nếu như trước đây, công tác quản lý trong giáo dục chủ yếu thông qua hồ sơ, sổ sách là chính, thì giờ đây, việc quản lý hồ sơ, sổ sách của cán bộ, giáo viên (CB, GV) đã được đơn giản hóa bằng CNTT. Các dữ liệu của ngành giáo dục tất cả đã được cập nhật vào hệ thống phần mềm giúp cho cán bộ quản lý tiện lợi. Trong giảng dạy, học tập cũng vậy, người học có thể tiếp thu kiến thức một cách thuận tiện và dễ dàng trên mọi thiết bị (máy tính, laptop, smartphone,...), loại bỏ hoàn toàn những giới hạn về khoảng cách, tối ưu thời gian học. CNTT và nền tảng số cũng tạo ra kho học liệu mở khổng lồ cho cả người dạy và người học. Học sinh có thể truy cập vào các tài nguyên học tập một cách dễ dàng và ít tốn kém hơn; giáo viên có thể chia sẻ tài liệu, giáo trình dễ dàng hơn...

Tại Trường Tiểu học Quảng Thành, phường Quảng Phú, nhiệm vụ được nhà trường ưu tiên hàng đầu là tái định vị vai trò nhà giáo trong kỷ nguyên AI nhằm kiến tạo mô hình sư phạm mới. Nhiệm vụ này được cụ thể hóa bằng việc thành lập và đưa vào hoạt động Câu lạc bộ AI. Dưới sự hướng dẫn và trực tiếp triển khai nhiều hoạt động hữu ích của cô giáo Lê Thị Phương và cô giáo Mai Lan, CB, GV nhà trường từng bước được tiếp cận, sử dụng hiệu quả các công cụ AI trong dạy học. Qua đó, góp phần nâng cao năng lực số, hình thành đội ngũ giáo viên thích ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục.

Theo Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quảng Thành Nguyễn Trọng Tính, Câu lạc bộ AI của nhà trường đã thu hút toàn thể giáo viên tham gia. Qua những buổi tập huấn, trao đổi kinh nghiệm, các thầy giáo, cô giáo đã vận dụng thành thạo những công cụ AI ứng dụng vào giảng dạy đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Từ hoạt động của câu lạc bộ, học sinh nhà trường đã tham gia và đạt nhiều thành tích trong các cuộc thi, sân chơi công nghệ. Tại Cuộc thi “FPT Schools AI & Robotics Challenge năm học 2025-2026” cấp tỉnh, học sinh nhà trường đoạt 1 giải nhất, 1 giải nhì. Nhà trường cũng là đơn vị duy nhất của cả tỉnh có 2 đội tham dự Vòng chung kết toàn quốc FPT Schools AI & Robotics Challenge.

Không chỉ Trường Tiểu học Quảng Thành, tại nhiều trường học thuộc các cấp học trong tỉnh, như: Trường Mầm non Trường Thi B, phường Hạc Thành; Trường THCS Nhữ Bá Sỹ, xã Hoằng Hóa; Trường Tiểu học Trung Sơn 1, phường Sầm Sơn..., ban giám hiệu các nhà trường đã, đang từng bước số hóa các hoạt động giáo dục; yêu cầu giáo viên xây dựng bài giảng điện tử; tăng cường phối hợp với phụ huynh trong giáo dục học sinh trên nền tảng CNTT thông qua các ứng dụng zalo, facebook...

Ông Nguyễn Bá Đồng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trung Sơn 1, phường Sầm Sơn, cho biết: CNTT được xem là “chìa khóa” của đổi mới phương pháp dạy học. Việc ứng dụng CNTT vào quản lý và giảng dạy của nhà trường trong những năm gần đây đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực, nhanh chóng làm thay đổi tư duy, tác phong làm việc của mỗi CB, GV. Đối với học sinh, những bài giảng theo giáo án điện tử của thầy, cô giáo đã tạo được sự thích thú, hứng khởi trong học tập cũng như gắn kết, gia tăng sự tương tác giữa giáo viên và học sinh; giữa học sinh với học sinh. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.

Được biết, hiện nay, 100% CB, GV Trường Tiểu học Trung Sơn 1 đã ứng dụng CNTT vào nhiệm vụ chuyên môn. Nhà trường đã “phủ sóng” internet, tivi thông minh và các thiết bị CNTT đối với 100% lớp học. Không chỉ ứng dụng CNTT trong giảng dạy và học tập, nhà trường còn sử dụng hiệu quả nhiều phần mềm trong công tác quản trị. Ngoài ra, nhà trường cũng đã phối hợp với đơn vị chức năng sớm xây dựng mạng lưới sổ liên lạc điện tử, giúp phụ huynh có thể tiếp nhận thông tin của học sinh trên hệ thống tin nhắn điện thoại qua ứng dụng vnEdu; trên nền tảng ứng dụng zalo, facebook... Từ đó góp phần kết nối giáo dục giữa nhà trường và gia đình.

Theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo, hiện nay, các cơ sở giáo dục trong tỉnh đã được kết nối internet bằng cáp quang phục vụ hoạt động chuyên môn. CB, GV cơ bản đáp ứng yêu cầu về kỹ năng sử dụng, ứng dụng CNTT cơ bản, kỹ năng sử dụng các phần mềm phục vụ quản lý, dạy và học cũng như kỹ năng về an toàn thông tin và dữ liệu. Các phần mềm như VnEdu, Smas, Misa, sổ liên lạc điện tử... đang được ngành ứng dụng đồng bộ và phát huy hiệu quả. Ngành giáo dục của tỉnh xác định chuyển đổi số là xu thế tất yếu và phải nhập cuộc với quyết tâm cao, đầu tư xứng tầm, nhằm tạo ra sức mạnh cộng hưởng và sự thay đổi toàn diện chất lượng giáo dục và đào tạo.

Bài và ảnh: Phong Sắc