Châu Âu đàm phán với Iran về eo biển Hormuz

Trong bối cảnh căng thẳng tại vùng Vịnh tiếp tục leo thang và hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz chưa hoàn toàn trở lại bình thường, một số quốc gia châu Âu được cho là đã bắt đầu tiến hành đàm phán với Iran nhằm bảo đảm an toàn cho các tàu thương mại lưu thông qua tuyến hàng hải chiến lược này. Động thái trên phản ánh lo ngại ngày càng gia tăng của châu Âu trước nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng và thương mại toàn cầu, khi eo biển Hormuz hiện vẫn là một trong những điểm nóng địa chính trị quan trọng nhất thế giới.

Một chiếc thuyền của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tham gia vào chiến dịch bắt giữ các tàu vượt qua eo biển Hormuz ngày 21/4/2026. Ảnh: AFP

Đài truyền hình nhà nước Iran ngày 16/5 cho biết, sau khi các tàu của một số nước Đông Á, đặc biệt là Trung Quốc, Nhật Bản và Pakistan, được phép đi qua eo biển Hormuz, nhiều nước châu Âu cũng đã mở các cuộc thương lượng với lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhằm xin cấp phép lưu thông qua tuyến đường thủy quan trọng này. Tuy nhiên, phía Iran không công bố cụ thể tên các quốc gia châu Âu tham gia đàm phán.

Cùng ngày, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại Quốc hội Iran Ibrahim Aziz cho biết, Tehran đã xây dựng cơ chế mới nhằm quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh chỉ các tàu “hợp tác với Iran” mới được hưởng quyền lưu thông theo cơ chế này và phải trả các khoản phí liên quan. Ông cũng khẳng định, eo biển Hormuz sẽ tiếp tục đóng cửa đối với các lực lượng tham gia “Dự án Tự do” do Mỹ khởi xướng.

Một bảng quảng cáo với thiết kế đồ họa về eo biển Hormuz trên một tòa nhà ở Tehran, Iran, ngày 6/5/2026. Ảnh: Reuters

Trong khi đó, Trung Quốc bác bỏ dự thảo nghị quyết do Mỹ đề xuất tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhằm lên án việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc Phó Thông cho rằng, thời điểm và nội dung nghị quyết “không phù hợp”, đồng thời kêu gọi các bên thúc đẩy đối thoại để hạ nhiệt căng thẳng.

Động thái này diễn ra sau hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Nhà Trắng cho biết, hai nhà lãnh đạo nhất trí rằng eo biển Hormuz cần được duy trì mở, trong khi Bắc Kinh tiếp tục kêu gọi giải quyết khủng hoảng thông qua đối thoại.

Minh Phương

Nguồn: CNA, CCTV, The Times of Israel.