Cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung tái định hình chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu

Bức tranh công nghệ toàn cầu đang trải qua sự chuyển đổi cấu trúc quan trọng nhất trong nhiều thập kỷ. Tính đến tháng 7 năm 2026, cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc đang bước sang giai đoạn mới, vượt ra ngoài các biện pháp thuế quan để tác động mạnh tới chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều nền kinh tế như Liên minh châu Âu (EU), Ấn Độ và các nước Đông Nam Á đang điều chỉnh chiến lược nhằm giảm phụ thuộc và tăng khả năng chống chịu trước các biến động địa chính trị.

Mỹ và Trung Quốc đang vướng vào cuộc cạnh tranh công nghệ gay gắt nhằm mục tiêu thống trị toàn cầu. Ảnh: X Screengrab.

Theo phân tích của Wion, cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc hiện không còn chỉ xoay quanh thuế quan hay thương mại mà đã mở rộng sang các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, khoáng sản thiết yếu và kiểm soát xuất khẩu. Xu hướng này đang tạo ra những hệ sinh thái công nghệ ngày càng tách biệt, buộc nhiều quốc gia phải điều chỉnh chiến lược phát triển và chuỗi cung ứng.

Một báo cáo của Liên minh châu Âu (EU) cho rằng ngành công nghiệp bán dẫn của châu Âu vẫn đối mặt nhiều thách thức do phụ thuộc vào cả Mỹ và Trung Quốc. Trong khi Trung Quốc giữ vai trò quan trọng trong nguồn cung một số khoáng sản thiết yếu phục vụ sản xuất chip, Mỹ vẫn chi phối nhiều công nghệ cốt lõi, phần mềm và thiết bị sản xuất bán dẫn. Báo cáo cảnh báo hệ sinh thái bán dẫn của châu Âu còn dễ bị tác động trước các biến động địa chính trị.

Theo Wion, thay vì đứt gãy, chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu đang được tái cơ cấu theo hướng đa dạng hóa và khu vực hóa. Sau khi Mỹ tăng cường kiểm soát xuất khẩu thiết bị sản xuất chip sang Trung Quốc, Đông Nam Á nổi lên như một mắt xích trung gian quan trọng trong chuỗi cung ứng.

Số liệu được dẫn trong bài cho thấy nhập khẩu thiết bị bán dẫn của Trung Quốc từ Singapore đạt gần 5,7 tỷ USD, trong khi nhập khẩu từ Malaysia tăng hơn gấp đôi lên khoảng 3,4 tỷ USD.

Ấn Độ cũng đang nổi lên như một điểm đến thay thế trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng công nghệ. Chính phủ nước này đã triển khai Chương trình phát triển ngành bán dẫn với quy mô khoảng 760 tỷ rupee, tập trung vào sản xuất chip công nghệ trưởng thành, công nghệ đóng gói tiên tiến, bán dẫn hợp chất và mở rộng hợp tác với Mỹ, Nhật Bản, châu Âu và Hàn Quốc.

Theo giới phân tích, xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng công nghệ nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới, khi các nền kinh tế đẩy mạnh đa dạng hóa đối tác và nâng cao khả năng tự chủ trước những biến động địa chính trị.

Bích Hồng

Nguồn: Wion