Bánh gai Thiên Dương - sản vật bên Suối cá thần

Giữa lòng xứ Thanh đầy nắng gió, nơi những câu chuyện về đặc sản “tiến vua” vẫn luôn được kể lại bằng niềm tự hào thì bánh gai là một trong những sản vật nổi tiếng được nhiều người biết đến. Bánh gai Thiên Dương - một thức quà quê dẻo thơm trở thành sản vật trên vùng đất Thanh Hóa.

Giữa vùng quê yên bình bên dòng suối cá thần Cẩm Lương, thuộc xã Cẩm Tú, nơi thiên nhiên và con người hòa quyện, có một mùi hương quen thuộc lan tỏa - hương bánh gai dẻo thơm, ngọt dịu. Từ tình yêu với quê hương và mong muốn lưu giữ hương vị truyền thống, đôi vợ chồng trẻ Trương Văn Thiên và Cao Thị Chuyên đã khởi đầu hành trình làm nên thương hiệu Bánh gai Thiên Dương.

Chị Chuyên cho biết: "Xuất phát từ cuộc sống thường nhật, chúng tôi thấy quê hương mình có nhiều nguyên liệu sẵn có, như gạo nếp dẻo, đậu xanh, đường, mật mía và diện tích trồng lá gai xanh rộng lớn. Nên chúng tôi nung nấu khát vọng tạo nên một món quà quê mang dấu ấn riêng của gia đình, vừa giữ hồn ẩm thực truyền thống, vừa có thể gửi gắm tình cảm quê hương đến du khách mỗi khi dừng chân tham quan danh thắng Suối cá thần Cẩm Lương nổi tiếng”.

Quá trình biến ý tưởng thành hiện thực không hề đơn giản. Với sự kiên nhẫn và lòng đam mê, anh Thiên và vợ đã đi nhiều nơi để học hỏi kinh nghiệm sản xuất. Không ít lần sản phẩm làm ra chưa đạt yêu cầu, phải vứt bỏ hàng triệu đồng tiền nguyên liệu. Nhưng chính nhờ quá trình kiên trì, họ đã tìm được công thức riêng, kết hợp tinh hoa của nghề truyền thống với sự tỉ mỉ, sáng tạo trong cách làm, để thành sản phẩm Bánh gai Thiên Dương như ngày nay.

Bánh gai Thiên Dương với vẻ ngoài dân dã nhưng tinh tế. Lớp lá chuối gói bánh được chọn kỹ, dẻo dai, khi bóc ra hiện rõ màu đen óng mượt của bột lá gai. Bánh có mùi thơm đặc trưng, dẻo quánh, không bở, ăn vào cảm nhận ngay vị ngọt thanh của mật mía, vị bùi của đậu xanh, kết hợp với sợi dừa nạo thơm ngậy.

Từng chiếc bánh đều được làm thủ công, đảm bảo sự đồng đều về chất lượng, vừa mang hương vị quen thuộc, vừa thể hiện được nét riêng khó trộn lẫn. Đây cũng chính là lý do khiến nhiều du khách khi đã một lần thưởng thức bánh gai Thiên Dương thì đều nhớ mãi, xem đó như một phần ký ức về chuyến đi vùng đất Cẩm.

Điểm nổi bật khiến sản phẩm được tin tưởng nằm ở sự khắt khe trong việc chọn nguyên liệu và chú trọng khâu chế biến. Toàn bộ quy trình sản xuất đều tuân thủ quy định vệ sinh an toàn thực phẩm, không sử dụng phẩm màu hay chất bảo quản; bao bì sản phẩm được cải tiến theo hướng hiện đại, bắt mắt, thuận tiện khi mang đi xa, phù hợp làm quà biếu trong các dịp lễ, Tết.

Qua thời gian làm quen, chủ yếu phục vụ khách du lịch tại Suối cá thần Cẩm Lương, hiện nay thị trường tiêu thụ của bánh gai Thiên Dương ngày càng mở rộng, tại nhiều cửa hàng trên địa phương và tiêu thụ ngoài tỉnh thông qua các kênh bán hàng trực tiếp, và trực tuyến trên các nền tảng số.

Việc phát triển sản xuất bánh gai Thiên Dương đã tạo việc làm gián tiếp cho hang chục lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ nông thôn ở các khâu: trồng lúa nếp, trồng đậu xanh, chế biến mật mía, cung cấp lá gai và dịch vụ vận chuyển. Nhờ đó, sản phẩm không chỉ là một món ăn ngon mà còn trở thành mắt xích trong chuỗi giá trị, góp phần đa dạng hóa mặt hàng nông sản và thúc đẩy phát triển kinh tế tại địa phương.

Bên cạnh đó, bánh gai Thiên Dương còn mang giá trị văn hóa sâu sắc. Nó là cầu nối để thế hệ trẻ biết trân trọng, giữ gìn nghề truyền thống, đồng thời là phương tiện quảng bá hình ảnh quê hương đến du khách bốn phương. Mỗi chiếc bánh không chỉ chứa đựng hương vị ngọt ngào, mà còn gói ghém trong đó tình đất, tình người, sự khéo léo và lòng hiếu khách của người dân địa phương.

Bánh gai Thiên Dương đã được Tổ giúp việc Hội đồng đánh giá, xếp loại sản phẩm OCOP đánh giá cao và dự kiến sẽ có mặt tại hội nghị đánh giá xếp loại sản phẩm OCOP đợt 2 năm 2026 vào tháng 4 này.

Lê Hòa