Phát huy thế mạnh của các sản phẩm nông nghiệp

Là địa phương có khí hậu, thổ nhưỡng phong phú, Thanh Hóa có nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng như lúa gạo, mía đường, cây ăn quả, các sản phẩm chăn nuôi... Hiện nay, các địa phương đã chú trọng hình thành các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn, gắn với sản xuất, chế biến và tiêu thụ, xây dựng thương hiệu đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Người dân xã Thọ Xuân chăm sóc bưởi - sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương.

Thanh Hóa được đánh giá là địa phương có nhiều tiềm năng để phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao. Những năm gần đây, xu hướng sản xuất đã dịch chuyển rõ rệt từ “lượng” sang “chất”; các địa phương, HTX và doanh nghiệp chú trọng hơn tới việc áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, quy trình VietGAP, hữu cơ và giảm phát thải để đáp ứng nhu cầu thị trường. Hiện nay, diện tích lúa thâm canh năng suất, chất lượng cao đạt hơn 150.000ha; nhiều địa phương đã khôi phục giống lúa truyền thống, gắn sản xuất với chế biến và xây dựng thương hiệu; 19 sản phẩm lúa gạo được công nhận đạt chuẩn OCOP như gạo nếp Cay Nọi, nếp hạt cau Tiên Sơn, nếp cái hoa vàng Gia Miêu Ngoại Trang, gạo Vân Đài, gạo Ngọc Trai... được thị trường biết đến và ưa chuộng.

Tại xã Thiệu Trung, với điều kiện thổ nhưỡng phù hợp và khí hậu thuận lợi cho cây lúa, nhiều năm nay người dân đã sản xuất ra được những hạt gạo thơm ngon, tròn đều, mang hương vị đặc trưng. Được xã, HTX hỗ trợ, hướng dẫn, người dân đã thành thạo các kỹ thuật sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, với những giống lúa mới có năng suất, chất lượng cao. Từ đó, không những hình thành được các vùng sản xuất lúa tập trung, quy mô lớn mà còn xây dựng được thương hiệu gạo Vân Đài đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

Ông Lê Bá Dũng, Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Thiệu Viên cho biết: "Gạo Vân Đài được chúng tôi tổ chức sản xuất từ giống lúa Nhật - Japonica, là một trong 10 bộ giống có chất lượng tốt nhất hiện nay trồng theo phương pháp RSI định hướng hữu cơ; được sấy và chế biến trên dây chuyền công nghệ hiện đại của các doanh nghiệp liên kết. Toàn bộ quy trình sản xuất được HTX kiểm soát chặt chẽ từ khâu gieo cấy, chăm sóc, thu hoạch đến chế biến, cùng với quy trình đóng gói, bảo quản sau thu hoạch được “chuẩn hóa”. Nhờ tuân thủ các quy trình, tiêu chuẩn sản xuất, gạo Vân Đài được HTX liên kết với doanh nghiệp trung gian xuất khẩu thành công sang thị trường Nhật Bản”.

Bên cạnh lúa gạo, cây ăn quả cũng là một trong những sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của Thanh Hóa, như bưởi, cam, dứa, ổi... đã khẳng định hiệu quả và vị thế trên thị trường. Đáng chú ý, nhiều mô hình sản xuất cây ăn quả ứng dụng công nghệ cao được triển khai thành công, đang được ưu tiên mở rộng diện tích, hình thành diện tích trồng tập trung.

Tại xã Hà Long, nhờ ưu thế về thổ nhưỡng và điều kiện tự nhiên phù hợp, năm 2020 cây ổi lê được người dân mạnh dạn đưa vào trồng và mở rộng diện tích, xây dựng vùng sản xuất ổi lê theo tiêu chuẩn VietGAP và thành lập HTX dịch vụ thương mại Quý Hương để xây dựng thương hiệu và hỗ trợ người dân tiếp cận khoa học - kỹ thuật, tiêu thụ sản phẩm ổi lê. Đến nay, toàn xã có khoảng 200ha ổi lê với năng suất ổn định qua các năm. Nhờ đó, diện tích trồng ổi lê của các thành viên HTX đã được cấp mã số vùng trồng, thuận lợi trong việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Việc áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đã giúp người dân thay đổi tư duy canh tác từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất an toàn. Từ đó, từng bước làm chủ các kỹ thuật như tỉa cành, tạo tán, bọc quả, quản lý dinh dưỡng, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy trình, giảm tồn dư hóa chất, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Ổi lê Quý Hương được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao; mở ra cơ hội được tiêu thụ tại các hệ thống siêu thị cũng như cửa hàng thực phẩm an toàn.

Nắm rõ dư địa phát triển và giá trị kinh tế - xã hội mà những sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu mang lại, các địa phương luôn chú trọng quan tâm đầu tư cho vùng trồng, vùng nuôi, quy trình sản xuất sạch, an toàn và khâu xúc tiến quảng bá, tiêu thụ sản phẩm. Hiện nay, nhiều sản phẩm đã được cấp mã vùng trồng, chứng nhận áp dụng quy trình VietGAP, hữu cơ hoặc theo hướng VietGAP, hữu cơ; được đánh giá, cấp sao sản phẩm OCOP...

Để phát huy thế mạnh của từng sản phẩm, các địa phương đã tập trung thực hiện tích tụ, tập trung đất đai, hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn. Bên cạnh đó, chú trọng đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học - kỹ thuật, hỗ trợ người dân ứng dụng công nghệ cao với sản phẩm ngành trồng trọt; phát triển khu, trang trại chăn nuôi tập trung; sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ... Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi thu hút doanh nghiệp lớn đầu tư vào nông nghiệp, thực hiện liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản thông qua hợp đồng kinh tế, từ đó hình thành các chuỗi sản xuất bền vững.

Bài và ảnh: Lê Ngọc