Xây dựng “lá chắn” bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Thị trường nông thôn và miền núi với đặc thù địa bàn rộng, dân cư phân tán luôn tiềm ẩn nguy cơ hàng giả, hàng kém chất lượng len lỏi vào từng chợ dân sinh, cửa hàng tạp hóa. Trước thực tế đó, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) Thanh Hóa đang tăng cường bám địa bàn, siết chặt kiểm tra, kết hợp tuyên truyền, xây dựng “lá chắn” bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ngay từ cơ sở.

Lực lượng Quản lý thị trường Thanh Hóa kiểm tra việc chấp hành các quy định trong kinh doanh hàng hóa tại xã Thượng Ninh.

Tiềm ẩn nguy cơ hàng giả, hàng nhái...

Qua công tác kiểm tra, bám nắm thực tế địa bàn khu vực nông thôn và miền núi, lực lượng QLTT Thanh Hóa nhận thấy, bên cạnh “mảng sáng” về ý thức tuân thủ pháp luật của đại bộ phận tiểu thương, khu vực nông thôn và miền núi của tỉnh vẫn còn tình trạng một số cơ sở nhập hàng qua các kênh trung gian, không có hóa đơn, chứng từ đầy đủ, tiềm ẩn nguy cơ trà trộn hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Đáng chú ý, sự phát triển của thương mại điện tử và mạng xã hội cũng tạo điều kiện để các mặt hàng kém chất lượng được rao bán, vận chuyển đến tận các vùng nông thôn, miền núi thông qua dịch vụ chuyển phát. Và người mua khó kiểm chứng được nguồn gốc, xuất xứ của hàng hóa trước khi nhận.

Theo thống kê, trong 7 tháng năm 2026, lực lượng QLTT Thanh Hóa đã kiểm tra 699 vụ việc, xử lý vi phạm hành chính 546 vụ, với tổng số tiền xử phạt lên đến 9,5 tỷ đồng; trị giá hàng hóa tiêu hủy và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả gần 8,6 tỷ đồng; chuyển 20 vụ có dấu hiệu hình sự sang cơ quan công an để điều tra theo thẩm quyền. Những con số trên không chỉ phản ánh sự quyết liệt của lực lượng chức năng, mà còn cho thấy tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn diễn biến phức tạp. Do đó, việc tăng cường tuyên truyền kết hợp kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm được xem là “lá chắn” nhằm từng bước thu hẹp “đất sống” của hàng giả, hàng kém chất lượng.

Chủ động kiểm tra từ gốc

Để giữ ổn định thị trường khu vực nông thôn và miền núi của tỉnh, Chi cục QLTT Thanh Hóa đã chỉ đạo các đội QLTT phụ trách địa bàn đã tăng cường bám sát, nắm bắt tình hình cơ sở, diễn biến thị trường, chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra theo chuyên đề, tập trung vào các nhóm hàng có nguy cơ vi phạm cao. Đồng thời, quá trình kiểm tra được lồng ghép với việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến từng hộ kinh doanh, tiểu thương ở các chợ khu vực nông thôn, miền núi của tỉnh.

Tính đến nay, các đội QLTT đã tổ chức cho 1.870 cơ sở sản xuất kinh doanh ký cam kết “không sản xuất, vận chuyển, tàng trữ, kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, hàng hóa xâm phạm sở hữu trí tuệ”. Đáng nói hơn, các đội còn xây dựng các gian hàng giả, hàng thật, phổ biến thông tin hàng hóa để người tiêu dùng có thể nhận biết hàng giả - hàng thật. Hiệu quả của công tác tuyên truyền đã giúp nhiều hộ kinh doanh ở khu vực nông thôn, miền núi thay đổi thói quen kiểm tra nguồn gốc hàng hóa trước khi nhập. Chị Lê Thị Hằng, cửa hàng tạp hóa Hồng Anh, xã Thượng Ninh, cho biết: “Trước đây tôi thường nhập hàng hóa qua các đầu mối nhỏ lẻ với giá rẻ mà chưa quan tâm đầy đủ đến hóa đơn, chứng từ. Tuy nhiên, sau nhiều đợt tuyên truyền của lực lượng QLTT, tôi đã thay đổi phương thức, chỉ nhập hàng từ các đại lý phân phối chính thức, có hóa đơn, chứng từ đầy đủ”.

Trong bối cảnh hoạt động thương mại ngày càng phát triển, công tác QLTT tại khu vực nông thôn, miền núi của tỉnh cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới. Điều đó, đòi hỏi lực lượng QLTT Thanh Hóa phải tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, nâng cao năng lực dự báo và chủ động đấu tranh với các phương thức, thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi. Ông Hoàng Ngọc Dũng, Phó Đội trưởng Đội QLTT số 13, Chi cục QLTT Thanh Hóa, cho biết: “Đội tiếp tục phối hợp với các lực lượng chức năng, chính quyền cơ sở và chính người tiêu dùng trong việc phát hiện, tố giác các hành vi kinh doanh trái pháp luật, tạo thành mạng lưới giám sát rộng khắp ngay từ cơ sở. Đồng thời phát huy hiệu quả các kênh tiếp nhận phản ánh, đường dây nóng tố giác các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng. Mọi hành vi vi phạm sẽ được phát hiện sớm và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở khu vực nông thôn, miền núi".

Khi hoạt động thương mại đang từng ngày thay đổi, “lá chắn” bảo vệ thị trường cũng phải được gia cố bằng sự vào cuộc đồng bộ của lực lượng chức năng, chính quyền cơ sở, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Mỗi cuộc kiểm tra, mỗi bản cam kết được ký, mỗi thông tin người dân phản ánh qua đường dây nóng đều đang góp phần thu hẹp “đất sống” của hàng giả, hàng kém chất lượng. Đó cũng là nền tảng để xây dựng một thị trường nông thôn, miền núi của tỉnh minh bạch và an toàn.

Bài và ảnh: Xuân Thu