Liên tục các ca đuối nước: Đừng để sơ cứu sai làm mất cơ hội sống

Chỉ trong 3 ngày gần đây, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa tiếp nhận 4 trẻ bị đuối nước trong tình trạng nguy kịch. Đáng chú ý, cả 4 trường hợp đều được sơ cứu ban đầu bằng cách bế vác, dốc ngược người với hy vọng nước trong đường thở chảy ra ngoài.

Bé K.G. đang được theo dõi, điều trị tích cực tại Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa.

Theo các bác sĩ, cách xử trí này không giúp cải thiện tình trạng thiếu oxy mà còn có thể làm chậm quá trình hồi sức.

Khi “thời điểm vàng” bị bỏ lỡ

Bệnh nhi K.G., 20 tháng tuổi, được đưa đến Bệnh viện Nhi Thanh Hóa sau tai nạn đuối nước trong tình trạng rất nặng. Trước khi đến bệnh viện, trẻ đã phải cấp cứu ngừng tuần hoàn - hô hấp. Khi nhập viện, trẻ hôn mê sâu, tổn thương nhiều cơ quan, trong đó có não, tim, phổi, gan và thận.

Theo ông Vũ Văn Soi - ông ngoại của bệnh nhi, sau khi cháu được vớt lên, người nhà đã bế vác, dốc ngược người và xóc với mong muốn làm nước trong đường thở chảy ra ngoài.

Đây cũng là cách sơ cứu mà nhiều người vẫn nghĩ là cần thiết khi gặp người bị đuối nước.

Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết, điều đáng lo nhất sau đuối nước không phải là phải tìm cách làm cho nước “chảy ra” mà là khắc phục tình trạng thiếu oxy. Khi nạn nhân không thở hoặc thở bất thường, việc cần làm là nhanh chóng hỗ trợ hô hấp và tuần hoàn.

Tại Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, bệnh nhi được hồi sức tích cực, đồng thời áp dụng liệu pháp hạ thân nhiệt chỉ huy nhằm hỗ trợ bảo vệ não sau tình trạng thiếu oxy kéo dài. Sau 72 giờ điều trị, trẻ bắt đầu có một số đáp ứng như mở mắt, có phản xạ với kích thích; chức năng của một số cơ quan cũng từng bước hồi phục. Dù vậy, tình trạng vẫn rất nặng và trẻ tiếp tục được theo dõi, điều trị tích cực.

Trường hợp của K.G. cho thấy đuối nước có thể để lại hậu quả lâu dài ngay cả khi nạn nhân được cứu sống. Thiếu oxy não kéo dài có thể gây tổn thương thần kinh, ảnh hưởng đến vận động, sinh hoạt, học tập và cuộc sống sau này.

Đáng chú ý, trong cùng khoảng thời gian, bệnh viện tiếp nhận 4 trường hợp trẻ đuối nước trong tình trạng nguy kịch. Hai bệnh nhi không qua khỏi do tổn thương quá nặng; một trường hợp đã tỉnh và cai được máy thở; bệnh nhi K.G. vẫn đang được điều trị hồi sức.

Trẻ đuối nước, cần làm gì trước khi đến bệnh viện?

Từ thực tế điều trị, Thạc sĩ, bác sĩ Ngô Việt Hưng, Trưởng Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa lưu ý người dân không nên bế vác, dốc ngược nạn nhân hoặc cố gây nôn để “cho nước ra khỏi phổi”. Những thao tác này không giải quyết được tình trạng thiếu oxy và có thể làm chậm quá trình hồi sức.

Thạc sĩ, bác sĩ Ngô Việt Hưng, Trưởng Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa.

Khi phát hiện trẻ đuối nước, cần nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi nước nhưng phải bảo đảm an toàn cho người cứu, đồng thời gọi người hỗ trợ và cấp cứu y tế. Sau khi đưa trẻ lên nơi an toàn, cần kiểm tra khả năng đáp ứng và hô hấp. Nếu trẻ không thở hoặc thở không bình thường, cần tiến hành hồi sức ngay, trong đó hỗ trợ hô hấp kết hợp ép tim có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nạn nhân đuối nước. Người chưa được đào tạo kỹ năng hồi sức cần thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên cấp cứu. Trường hợp có dấu hiệu ngừng tuần hoàn, cần khẩn trương hồi sức tim phổi kết hợp hỗ trợ hô hấp, huy động người xung quanh hỗ trợ và đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.

Điều quan trọng là không mất thời gian chờ nước chảy ra khỏi miệng hay phổi rồi mới bắt đầu cấp cứu. Trong đuối nước, thiếu oxy là nguyên nhân đặc biệt nguy hiểm đối với não và nhiều cơ quan khác.

Tô Hà