Vinh dự tô thắm trang sử vàng của dân tộc

Cách đây hơn 7 thập kỷ, tại mặt trận Điện Biên Phủ nóng bỏng, với tinh thần “Quyết chiến, quyết thắng”, quân và dân Việt Nam đã đập tan tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương, chấm dứt ách đô hộ của thực dân Pháp trên đất nước ta. Trong bản anh hùng ca “lừng lẫy năm châu”, Thanh Hóa tự hào khi “Tiếng Điện Biên Phủ đến đâu, đồng bào Thanh Hóa cũng có một phần vinh dự đến đó”.

Du khách tham quan tại Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Để xây dựng Điện Biên Phủ thành một pháo đài “bất khả xâm phạm”, thực dân Pháp đã huy động số lượng lớn binh sĩ, cùng khí tài quân sự khổng lồ đưa sang Việt Nam. Thế nhưng, nỗ lực tìm một “lối thoát danh dự” của thực dân Pháp đã không thể mang lại điều chúng muốn mà ngược lại, đó lại là vũng lầy, đặt dấu chấm hết cho tham vọng duy trì thuộc địa Đông Dương bởi chính đội quân Việt Nam - đội quân không sở hữu sức mạnh quân sự mà là một sức mạnh khác vô cùng to lớn: Lòng yêu nước.

Trước khi bước vào trận chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dặn dò Đại tướng Võ Nguyên Giáp: “Trận này chúng ta chỉ được thắng, không được thua vì thua là hết vốn”. Với ý nghĩa đặc biệt quan trọng đó, mọi công tác chuẩn bị đã được tiến hành khẩn trương. Các đơn vị bộ đội chủ lực ngày đêm bạt rừng, xẻ núi mở đường, kéo pháo, xây dựng trận địa; dân công, thanh niên xung phong bất chấp bom đạn bảo đảm hậu cần phục vụ chiến dịch. Cả một hậu phương lớn đưa người, đưa của ra mặt trận để cùng bộ đội ta tiêu diệt kẻ thù.

Vượt qua muôn vàn gian khó của một địa phương vừa cách xa tiền tuyến, vừa vào vụ giáp hạt, cán bộ, Nhân dân Thanh Hóa đã dốc toàn lực cho chiến dịch Điện Biên Phủ. Trên mặt trận hậu cần, ngày đêm các mẹ, các chị xay lúa giã gạo; anh chị em dân công chuẩn bị quang gánh, hăm hở lên đường. Đồng bào miền biển nhộn nhịp đánh cá, làm muối, đóng gói thực phẩm; đồng bào miền núi đốn gỗ, chặt nứa dựng lán trại, làm kho, bắc cầu... Ai ai cũng làm việc với tinh thần “Tất cả cho tiền tuyến”.

Ngày 13/3/1954, quân ta nổ súng dội bão lửa tiêu diệt cứ điểm Him Lam và đồi Độc Lập. Thực hiện lời kêu gọi “Súng ta đã nổ, đạn ta không thể thiếu. Bộ đội ta đã đánh, ăn không thể thiếu. Quân ta đã tiến, quyết không thể ngừng”, cán bộ, chiến sĩ, dân công Thanh Hóa dốc toàn lực quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Trên các tuyến đường bộ, đường sông dài hàng trăm cây số, dân công Thanh Hóa nối nhau mang hàng ra mặt trận. Phương tiện vận chuyển là những chiếc sọt, chiếc gùi, thuyền, ngựa, xe đạp thồ, ô tô... Dù Điện Biên Phủ nằm ở xa hậu phương, địa hình hiểm trở, địch thường xuyên tập trung đánh phá, nhưng không ngăn được từng đoàn dân công từ miền Tây Thanh Hóa xuyên rừng, vượt núi đưa hàng tới đích an toàn.

Có mặt trong đội quân “chị gánh, anh thồ” phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ, bà Vũ Thị Kim Lan (phường Hạc Thành) vẫn nhớ rõ những ngày tháng năm ấy. “Quảng Xương quê tôi ngày ấy đường ra mặt trận đông như ngày hội; cả làng, cả xã tham gia tải lương cho chiến trường. Hành trang mang theo của chúng tôi là chiếc đòn gánh và đôi bồ đựng gạo. Khi chiến trường bước vào giai đoạn ác liệt, cần chi viện một lượng lớn lương thực cho chiến dịch, chúng tôi phải gánh cả ngày lẫn đêm. Những chiếc quang gánh cùng “đôi chân vạn dặm” của người dân quê Thanh đã chi viện kịp thời cho bộ đội ta ăn no, đánh thắng”, bà Lan kể.

Bước vào giai đoạn quyết liệt nhất của cuộc chiến, dù đời sống còn hết sức khó khăn, thiếu thốn, Nhân dân Thanh Hóa vẫn “dốc bồ, đổ thúng” để kho lương thêm hạt gạo nuôi quân. Tổng kết chiến dịch Điện Biên Phủ, Thanh Hóa đã huy động được 34.927 tấn lương thực, vượt gần 7.000 tấn so với số lương thực Trung ương giao. Thực phẩm là 1.300 con bò, 2.000 con lợn, 250.000 quả trứng, 150 tấn đậu các loại, 450 tấn cá khô, 20.000 lọ nước nắm cùng hàng trăm tấn rau các loại. Số xe đạp thồ lên tới 16.000 chiếc, 1.126 thuyền, 31 ô tô.

Không chỉ cung cấp lương thực, thực phẩm, Nhân dân Thanh Hóa coi việc đi bộ đội là một nghĩa vụ cao cả, một vinh dự to lớn. Tinh thần tự nguyện xung phong ra tiền tuyến của thanh niên và người có sức khỏe lên cao đến mức phải bình xét người ra tiền tuyến, người ở lại để lo việc hậu phương. Càng về sau, yêu cầu của chiến trường đòi hỏi ngày càng lớn, dân công, thanh niên xung phong, tân binh lên đường càng đông. Lực lượng gái, trai khỏe mạnh bám sát bước chân bộ đội chiến đấu bên chiến hào Điện Biện Phủ.

Là người tham gia cả 3 đợt của chiến dịch Điện Biên Phủ, cụ Hoàng Tiến Lực (xã Hoằng Sơn) nhớ lại: “Năm đó, Đại đội 506, Trung đoàn 174 chúng tôi được giao làm đường ở phía Đông tập đoàn cứ điểm. Ban đêm đào hào, ban ngày lấy cây khô che lại, công việc cứ thế trôi trong gần 1 tháng liên tục mà quân địch không hề hay biết. Trong đợt tiến công thứ ba, đơn vị tôi cùng 1 đơn vị công binh được giao nhiệm vụ đào hầm ngầm sát với hầm ngầm quân địch. Sau 15 ngày đêm đổ biết bao mồ hôi, công sức, chúng tôi đã hoàn thành để các chiến sĩ đặt khối bộc phá nặng 960kg sát hầm ngầm quân địch. Đúng 20 giờ 30 phút ngày 6/5/1954, khối bộc phá được lệnh điểm hỏa. Quân ta từ các hướng lần lượt bẻ gãy những cuộc phản kích của địch, tạo bàn đạp để bộ đội ta tấn công sang hầm De Casteries”.

Trong cả 3 đợt của chiến dịch, Thanh Hóa đã huy động 178.924 dân công dài hạn và ngắn hạn, gần bằng 70% toàn chiến dịch. Số thanh niên lên đường tòng quân là 18.890 người, bằng cả 7 năm trước đó. Những người con quê hương Thanh Hóa có mặt ở nhiều đại đoàn chủ lực trực tiếp tiến quân vào Điện Biên và tham gia nhiều trận đánh vào các cứ điểm quan trọng của địch. Máu của các cô bác, anh chị đã thấm đỏ trên những cung đường, nhuộm thắm màu cờ trên nóc hầm tướng De Castries, góp phần làm nên bản anh hùng ca bất tử ngày 7/5/1954.

Cuộc đụng đầu sinh tử nơi lòng chảo Điện Biên Phủ thắng lợi vẻ vang đã chứng minh chân lý: “Không có pháo đài nào không thể công phá, chỉ có lòng dân và tinh thần dân tộc là bất khả xâm phạm”. Thanh Hóa vinh dự, tự hào đã góp phần làm rạng rỡ trang sử vàng của dân tộc.

Bài và ảnh: Tố Phương