Vi phạm trong sử dụng giáo viên nước ngoài tại cơ sở Mầm non

Sự gia tăng nhu cầu học ngoại ngữ từ sớm kéo theo việc sử dụng giáo viên nước ngoài tại các cơ sở mầm non trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Tuy nhiên, thực tế cho thấy những “lỗ hổng” trong quản lý đang dần bộc lộ, khi vẫn còn tình trạng sử dụng lao động nước ngoài chưa đảm bảo đầy đủ điều kiện theo quy định.

Nhiều vi phạm trong sử dụng giáo viên nước ngoài tại các cơ sở mầm non.

Cấp phép một nơi, giảng dạy một nẻo

Một trong những vi phạm đáng chú ý là tình trạng giáo viên giảng dạy không đúng địa điểm ghi trong giấy phép lao động.

Tại cơ sở Mầm non Happy Island (phường Tĩnh Gia), một giáo viên quốc tịch Uganda đã tham gia giảng dạy trong thời gian dài. Trong khi đó, theo giấy phép lao động, giáo viên này chỉ được phép làm việc tại Trung tâm ngoại ngữ Green thuộc Công ty TNHH Giáo dục Quý An Khang có địa chỉ ở phường Đào Duy Từ.

Dù chỉ được cấp phép làm việc tại phường Đào Duy Từ nhưng giáo viên này vẫn dạy ở phường Tĩnh Gia.

Lý giải về việc này, bà Nguyễn Thị Nguyệt, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Nhà trường đang trong quá trình trình hồ sơ giấy phép lao động đến cơ quan có thẩm quyền để bạn ấy làm ở 2 nơi. Đầu tháng 3/2026 đã trình rồi nhưng hồ sơ đang thiếu nên phải trả lại. Chúng tôi sẽ hoàn tất hồ sơ sớm nhất có thể".

Không chỉ riêng trường hợp trên, tại Trường Mầm non tư thục Luce (phường Đào Duy Từ), một giáo viên nước ngoài cũng đang trực tiếp đứng lớp, dù giấy phép lao động của giáo viên này chỉ được cấp làm việc tại Trung tâm Anh ngữ E-Blue Sky thuộc Công ty TNHH MTV Cau Vua có địa chỉ ở phường Tĩnh Gia.

Còn giáo viên này được cấp phép làm việc tại phường Tĩnh Gia nhưng lại giảng dạy tại phường Đào Duy Từ.

Bà Lê Thị Hà, Hiệu trưởng nhà trường cho cho biết: “Trong quá trình làm việc với thầy từ tháng 11 năm ngoái, có nhiều hồ sơ vẫn cần sự hướng dẫn của cơ quan chức năng. Chỗ nào chưa đúng, chưa đủ, nhà trường rất mong được hướng dẫn để thực hiện theo đúng quy định".

Những trường hợp trên phản ánh sự sai lệch giữa giấy phép và thực tế sử dụng, cho thấy khoảng trống trong tuân thủ quy định tại một số cơ sở giáo dục mầm non.

Xác minh, xử lý theo quy định

Liên quan đến các trường hợp cụ thể được phản ánh, ông Trịnh Văn Tâm, Trưởng phòng Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá, cho biết: Sở đang tiến hành phối hợp thành lập đoàn liên ngành để kiểm tra, xác minh thông tin. Nếu phát hiện có vi phạm, sẽ kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo đúng quy định”.

Ông Hoàng Ngọc Trung, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Thanh Hoá, nhấn mạnh: “Việc đưa giáo viên người nước ngoài chưa được cấp giấy phép lao động đến các trường để dạy, bao gồm cả dạy thay, thử việc, dự giờ..., là vi phạm pháp luật. Theo quy định, người lao động nước ngoài phải có giấy phép lao động (hoặc xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động) trước khi bắt đầu làm việc tại Việt Nam”.

Theo các cơ quan chức năng, hiện nay, việc sử dụng lao động nước ngoài tại các cơ sở giáo dục đang tồn tại một số vi phạm như: Người lao động nước ngoài làm việc chưa đúng nội dung ghi trên giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động; người lao động nước ngoài vào làm việc trước khi được cấp giấy phép lao động;... Đáng chú ý, với các chương trình cho trẻ làm quen với tiếng Anh, nhiều giáo viên nước ngoài cũng chưa có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm mầm non theo quy định.

Theo quy định tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP, các hành vi sử dụng lao động nước ngoài không có giấy phép, làm việc không đúng nội dung giấy phép hoặc vi phạm quy định liên quan đều có thể bị xử phạt hành chính.

Liên quan đến yêu cầu chuyên môn đối với giáo viên nước ngoài tại cơ sở mầm non, ông Trịnh Văn Tâm, Trưởng phòng Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá cho biết: Việc có bắt buộc chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm hay không cần căn cứ vào nội dung giảng dạy. Trường hợp tham gia chương trình cho trẻ làm quen với tiếng Anh theo Thông tư 50 của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn theo quy định.

Lỗ hổng trong công tác quản lý

Theo Sở Nội vụ Thanh Hoá, tình trạng vi phạm trong sử dụng lao động nước ngoài không chỉ xuất phát từ ý thức chấp hành của một số đơn vị, mà còn đến từ những hạn chế trong công tác quản lý.

Hiện nay, việc kiểm tra, đối soát thông tin giữa các cơ quan như Công an (quản lý xuất nhập cảnh), Sở Nội vụ (cấp giấy phép lao động) và Sở Giáo dục và Đào tạo (quản lý chuyên môn) vẫn chưa thực sự đồng bộ. Việc thiếu một hệ thống dữ liệu liên thông khiến quá trình theo dõi, cập nhật thông tin về người lao động nước ngoài còn chậm và thiếu thống nhất.

Bên cạnh đó, số lượng cơ sở giáo dục tư thục gia tăng nhanh, nhu cầu sử dụng giáo viên nước ngoài lớn trong khi lực lượng kiểm tra, giám sát còn mỏng cũng tạo áp lực không nhỏ đối với công tác quản lý.

Trước thực tế này, các cơ quan chức năng cho rằng, cần tăng cường phối hợp liên ngành, đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra và hoàn thiện cơ chế chính sách theo hướng tăng tính răn đe. Trong đó, việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung, kết nối thông tin về lao động nước ngoài từ khâu nhập cảnh, cấp phép đến quá trình làm việc được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.

Có thể thấy, việc đưa giáo viên nước ngoài vào giảng dạy là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, nếu không được kiểm soát chặt chẽ, những “khoảng trống” trong quản lý có thể bị lợi dụng, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường giáo dục và phát sinh rủi ro pháp lý.

Hương Quỳnh