Vận tải hành khách: Những hạn chế cần xóa bỏ

Lấy tinh thần “4 xin, 4 luôn - xin chào, xin lỗi, xin cảm ơn, xin phép; luôn mỉm cười, luôn nhẹ nhàng, luôn lắng nghe, luôn giúp đỡ” làm “kim chỉ nam”, ngành vận tải đang đồng hành cùng các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách (VTHK) bằng xe ô tô nỗ lực xóa bỏ những hình ảnh cũ kỹ để xây dựng hệ sinh thái vận tải thông minh, an toàn và thân thiện.

Nhiều nhà xe thực hiện nghiêm quy định đón, trả khách tại Bến xe phía Bắc, phường Hàm Rồng.

Hiện nay, toàn tỉnh có 1.292 đơn vị kinh doanh VTHK bằng xe ô tô, bao gồm doanh nghiệp, HTX, hộ kinh doanh với 4.343 phương tiện. Trong đó, có 63 đơn vị kinh doanh VTHK tuyến cố định với 700 phương tiện; 8 đơn vị kinh doanh VTHK bằng xe taxi với 1.740 phương tiện; 5 đơn vị kinh doanh VTHK bằng xe buýt với 132 phương tiện; 1.216 đơn vị kinh doanh VTHK theo hợp đồng với 1.771 phương tiện. Từ những chuyến xe liên tỉnh cố định, hệ thống taxi linh hoạt đến mạng lưới xe buýt, xe hợp đồng, tất cả đã tạo nên hệ sinh thái VTHK bằng xe ô tô của tỉnh Thanh Hóa đa dạng và thân thiện, đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng của người dân.

Điểm đáng ghi nhận trong VTHK bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh thời gian qua là sự chuyển biến trong nhận thức của các nhà xe. Nhiều đơn vị kinh doanh VTHK đã quan tâm đến công tác tổ chức điều hành hoạt động, như: Thường xuyên bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện; đầu tư mới, chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng điện; tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho lái xe, nhân viên phục vụ. Bên cạnh đó, một số nhà xe chạy tuyến cố định đã ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành, bán vé qua mạng, giám sát quá trình làm việc của lái xe. Nhờ vậy, chất lượng dịch vụ VTHK bằng ô tô trên địa bàn tỉnh từng bước được nâng lên.

Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh tổng thể, VTHK bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh vẫn tồn tại những hạn chế cần xóa bỏ. Hạn chế lớn nhất nằm ở quy mô manh mún, bởi phần lớn đơn vị kinh doanh VTHK hiện nay là các hộ gia đình hoặc HTX nhỏ lẻ với số lượng đầu xe khiêm tốn. Do năng lực tài chính hạn chế nên phần lớn các nhà xe chưa quan tâm đầu tư mới phương tiện chất lượng cao, phương tiện sử dụng năng lượng điện, năng lượng xanh. Trong khi đó việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, hỗ trợ hành khách, giám sát quá trình làm việc của lái xe vẫn là khái niệm xa vời. Điều đó, khiến việc quản lý tài xế và giám sát chất lượng dịch vụ gần như bị bỏ ngỏ. Bởi vậy, tình trạng lái xe đậu đỗ, đón trả khách không đúng nơi quy định, chạy sai lộ trình, phóng nhanh vượt ẩu vẫn còn diễn ra. Cùng với đó, thái độ thiếu chuẩn mực, thậm chí là thô lỗ của một bộ phận lái xe và nhân viên phục vụ đã tạo ra những hình ảnh không đẹp. Những vi phạm này không chỉ gây mất trật tự an toàn giao thông, mà còn tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các doanh nghiệp, nhà xe làm ăn chân chính.

Để giải quyết triệt để những tồn tại trên, Sở Xây dựng (đơn vị tiếp nhận quản lý Nhà nước về vận tải theo mô hình mới) đã ban hành Văn bản số 12107/SXD-QLVT, ngày 25/12/2025 về “nâng cao chất lượng dịch vụ VTHK bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa”. Đây được coi là thông điệp cứng rắn nhằm siết chặt kỷ cương và mở ra hướng đi mới cho các đơn vị kinh doanh VTHK, trong đó tập trung vào 3 trụ cột, gồm: Thượng tôn pháp luật; Chuyển đổi số - Chuyển đổi xanh; nâng chuẩn hóa văn hóa phục vụ. Trước hết, các đơn vị kinh doanh VTHK phải lấy việc chấp hành pháp luật làm “xương sống” cho mọi hoạt động, bằng việc thực hiện và quán triệt đến lái xe, nhân viên phục vụ trên xe chấp hành nghiêm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; các quy định tại Nghị định 158/2024/NĐ-CP ngày 18/12/2024 của Chính phủ quy định về “hoạt động vận tải đường bộ”. Đơn vị kinh doanh VTHK bằng ô tô phải chủ động phá bỏ tư duy manh mún bằng cách tăng cường liên doanh, liên kết để mở rộng quy mô về phương tiện và nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Các nhà xe cần sớm xây dựng kế hoạch lộ trình đầu tư mới phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh. Đồng thời, tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, đặt vé, bán vé trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt; lắp đặt hệ thống giám sát hành trình, camera AI để chấn chỉnh kịp thời các vi phạm về tốc độ hay sử dụng điện thoại khi lái xe.

Yếu tố cốt lõi làm nên thương hiệu chính là con người. Các nhà xe phải tăng cường bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng lái xe an toàn, đạo đức, nghề nghiệp, kỹ năng giao tiếp ứng xử cho lái xe và nhân viên phục vụ. Yêu cầu lái xe, nhân viên phục vụ có tác phong, thái độ ân cần, đúng mực và tận tình phục vụ hành khách, với tinh thần “4 xin, 4 luôn”. Những trường hợp vi phạm đạo đức nghề nghiệp hoặc gây mất an toàn giao thông cần bị xử lý bằng chế tài nghiêm khắc. Định kỳ, sự phối hợp với Hiệp hội Vận tải ô tô Thanh Hóa trong việc đào tạo kỹ năng giao tiếp và nghiệp vụ vận tải sẽ là giải pháp căn cơ để duy trì chất lượng dịch vụ bền vững.

Trong tiến trình nâng tầm dịch vụ VTHK trên địa bàn tỉnh, vai trò “bà đỡ” của Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh và Hiệp hội Vận tải ô tô Thanh Hóa là vô cùng quan trọng. Không chỉ dừng lại ở công tác tuyên truyền, các hiệp hội cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và giúp các đơn vị VTHK bằng ô tô tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, chính sách tài chính để tái đầu tư phương tiện. Đồng thời, hiệp hội phải là “tiếng nói” đại diện, kịp thời phản ánh những vướng mắc thực tế đến cơ quan quản lý, tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, lành mạnh và giàu tính nhân văn.

Với những quyết tâm từ cơ quan quản lý và sự chuyển mình mạnh mẽ của các đơn vị VTHK bằng ô tô, kỳ vọng rằng một hệ sinh thái VTHK kỷ cương, an toàn và hiện đại sẽ sớm hình thành. Đó không chỉ là mục tiêu phát triển kinh tế, mà còn là lời cam kết về chất lượng cuộc sống cho mỗi người dân khi bước lên mỗi chuyến xe.

Bài và ảnh: Hòa Bình