Từ áp lực giá xăng đến xu hướng giao thông xanh

Trước những biến động liên tục của giá xăng dầu trong thời gian gần đây, thị trường giao thông và hành vi tiêu dùng tại Thanh Hóa đang ghi nhận những chuyển dịch rõ nét. Không chỉ tạo áp lực trực tiếp lên chi phí sản xuất, kinh doanh, giá xăng tăng còn trở thành yếu tố thúc đẩy người dân và doanh nghiệp thay đổi thói quen theo hướng tiết kiệm hơn, đồng thời từng bước tiếp cận các giải pháp giao thông thân thiện với môi trường.

Người tiêu dùng lựa chọn các mẫu xe điện tại cửa hàng xe điện Yadea shop, đường Phú Sơn, phường Hạc Thành. Ảnh: Chi Phạm

Theo số liệu từ Bộ Công Thương, trong năm 2026, giá xăng RON 95 có thời điểm tiệm cận và vượt ngưỡng 34.000 đồng/lít, duy trì ở mức cao trong nhiều kỳ điều hành. Diễn biến này tác động trực tiếp đến hoạt động của các doanh nghiệp vận tải tại Thanh Hóa - nơi chi phí nhiên liệu thường chiếm từ 30 - 40% tổng chi phí vận hành. Đại diện một doanh nghiệp vận tải hành khách tuyến Thanh Hóa - Hà Nội cho biết, mỗi chuyến xe hiện tiêu thụ trung bình khoảng 110 - 130 lít xăng/dầu, tương đương chi phí dao động từ 3 - 3,5 triệu đồng. Với tần suất khai thác 3 - 4 chuyến/ngày, tổng chi phí nhiên liệu mỗi tháng có thể lên tới hàng trăm triệu đồng/xe, tạo áp lực lớn lên hiệu quả kinh doanh trong bối cảnh giá nhiên liệu duy trì ở mức cao.

Áp lực chi phí buộc các doanh nghiệp phải nhanh chóng điều chỉnh phương án vận hành. Công ty TNHH Vận tải Quốc tế Đức Phát đã triển khai đồng bộ các giải pháp như tối ưu hóa lộ trình, hạn chế xe chạy rỗng và tăng hệ số sử dụng tải. Nếu như trước đây tỷ lệ xe chạy rỗng chiếm khoảng 20% tổng quãng đường thì nay đã giảm xuống còn dưới 10%, giúp tiết kiệm khoảng 8 - 12% chi phí nhiên liệu mỗi tháng. Đồng thời, doanh nghiệp cũng ứng dụng phần mềm quản lý vận tải để kiểm soát hành trình và mức tiêu hao nhiên liệu của từng phương tiện.

Không chỉ các doanh nghiệp vận tải lớn, các hộ kinh doanh cá thể cũng chịu tác động trực tiếp từ giá xăng. Tại các chợ đầu mối và khu vực kinh doanh thực phẩm, chi phí vận chuyển hàng hóa tăng khiến nhiều tiểu thương phải điều chỉnh phương thức nhập hàng. Thay vì nhập hàng theo ngày như trước, nhiều hộ chuyển sang nhập theo 2 - 3 ngày/lần với khối lượng lớn hơn để giảm chi phí vận chuyển.

Áp lực chi phí không chỉ dừng lại ở lĩnh vực vận tải mà còn lan sang hoạt động thương mại, dịch vụ. Ở khu vực ven biển, một số cơ sở du lịch tại phường Sầm Sơn cho biết chi phí vận chuyển hàng hóa, thực phẩm tăng theo giá xăng đã ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh. Để thích ứng, nhiều hộ đã chuyển sang lấy hàng theo lô lớn, giảm tần suất vận chuyển hoặc ưu tiên nguồn cung gần hơn nhằm tiết kiệm chi phí logistics. Những điều chỉnh này cho thấy xu hướng tiết kiệm không còn mang tính cá nhân mà đang dần trở thành lựa chọn phổ biến trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ở góc độ tiêu dùng, sự thay đổi thể hiện rõ trong thói quen đi lại hằng ngày của người dân. Tại một số khu vực trung tâm, ngày càng nhiều người chuyển từ xe máy chạy xăng sang xe máy điện nhằm giảm chi phí. Chị Nguyễn Thị Hằng, nhân viên văn phòng tại đường Lạc Long Quân, cho biết, trước đây mỗi tháng chị chi khoảng 700 - 800 nghìn đồng tiền xăng, nhưng từ khi sử dụng xe điện, chi phí sạc chỉ còn khoảng 150 - 200 nghìn đồng. Dù chi phí đầu tư ban đầu cao hơn, song xét về lâu dài, phương tiện điện giúp tiết kiệm đáng kể.

Xu hướng này cũng lan rộng trong giới trẻ, đặc biệt tại khu vực gần Trường Đại học Hồng Đức, nơi lượng sinh viên sử dụng xe đạp điện, xe máy điện ngày càng tăng. Theo ghi nhận từ các cửa hàng kinh doanh, doanh số xe điện trong năm 2025 tăng khoảng 20 - 30% so với năm trước, trong đó các dòng xe tầm trung được ưa chuộng nhờ mức giá hợp lý và chi phí vận hành thấp.

Bà Nguyễn Thị Dịu, chủ cửa hàng xe máy điện Yadea trên đường Phú Sơn, cho biết: "Trung bình mỗi tháng cửa hàng bán ra khoảng 80 - 100 xe, cao hơn đáng kể so với mức 60 - 70 xe/tháng của năm trước. Khách hàng hiện nay có xu hướng tính toán chi phí dài hạn thay vì chỉ nhìn vào giá mua ban đầu. Với mức giá xăng như hiện nay, nhiều người nhận thấy chi phí sử dụng xe điện chỉ bằng khoảng 1/3 so với xe xăng nên quyết định chuyển đổi. Đặc biệt là nhóm khách hàng trẻ và các gia đình mua xe cho con đi học”.

Tuy nhiên, quá trình chuyển dịch này vẫn còn không ít rào cản. Chi phí đầu tư ban đầu cho phương tiện điện còn tương đối cao so với thu nhập của một bộ phận người dân, trong khi hệ thống hạ tầng sạc chưa đồng bộ, đặc biệt tại khu vực nông thôn. Bên cạnh đó, tâm lý e ngại về độ bền và khả năng vận hành của phương tiện điện cũng là yếu tố khiến nhiều người còn cân nhắc.

Dù vậy, dưới tác động của giá xăng dầu, xu hướng tiêu dùng tiết kiệm và lựa chọn phương tiện hiệu quả hơn đang dần hình thành tại Thanh Hóa. Từ doanh nghiệp đến người dân, những thay đổi trong cách vận hành và thói quen đi lại không chỉ giúp giảm áp lực chi phí trước mắt mà còn tạo nền tảng cho một hệ thống giao thông theo hướng bền vững hơn trong tương lai.

Chi Phạm