Cánh đồng không rác thải

Để những cánh đồng thực sự không còn rác thải, điều quan trọng nhất vẫn là sự thay đổi trong nhận thức của mỗi người dân. Bởi khi mỗi vỏ thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) được bỏ đúng nơi quy định, môi trường sẽ bớt đi một nguồn ô nhiễm và những mùa vàng sẽ trở nên an toàn hơn trên chính những cánh đồng.

Mô hình thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên cánh đồng thôn Nguyên Sơn, xã Thiệu Hóa.

Thanh Hóa là địa phương có diện tích sản xuất nông nghiệp lớn, nhu cầu sử dụng thuốc BVTV trong canh tác khá cao. Trước đây, sau mỗi vụ mùa, không khó để bắt gặp những vỏ chai, bao bì thuốc BVTV bị bỏ lại ngay trên đồng ruộng hoặc trôi nổi trong các tuyến kênh dẫn nước, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước, đất canh tác và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người.

Những năm qua, Hội Nông dân tỉnh đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên nông dân nâng cao ý thức, xây dựng và triển khai mô hình thu gom rác thải thuốc BVTV trên các cánh đồng và đã phát huy hiệu quả tích cực. Qua đó, góp phần giảm ô nhiễm môi trường đồng ruộng, nâng cao ý thức sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững cho người dân.

Trên các cánh đồng xã Điền Lư, những bể chứa bao bì thuốc BVTV được đặt ở các vị trí thuận lợi, gần đường nội đồng và hệ thống kênh mương. Sau mỗi lần phun thuốc, người dân không còn tiện tay vứt vỏ chai xuống ruộng như trước mà mang đến bỏ đúng nơi quy định. Để có được sự thay đổi ấy, Hội Nông dân xã Điền Lư đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động từng hộ dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, Hội Nông dân xã đã lắp đặt 54 bể chứa bao bì thuốc BVTV tại các khu vực sản xuất tập trung. Đồng thời, thường xuyên tổ chức các đợt ra quân vệ sinh môi trường, thu gom rác thải trên đồng ruộng. Nhờ đó, hội viên nông dân trong xã đã hình thành thói quen thu gom bao bì thuốc BVTV sau sử dụng, góp phần giảm ô nhiễm môi trường đồng ruộng.

Tại xã Thiệu Hóa, các tổ “Nông dân thu gom bao bì thuốc BVTV đúng quy định” được thành lập ở hầu hết các thôn, mỗi tổ có 5 thành viên. Tổ được xây dựng quy chế hoạt động cụ thể, duy trì sinh hoạt định kỳ hằng tháng nhằm tuyên truyền kiến thức sử dụng thuốc BVTV an toàn, vận động hội viên ký cam kết thu gom bao bì đúng quy định, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện các hành vi gây ô nhiễm môi trường. Với nỗ lực của các hội viên nông dân, đến nay tình trạng vứt vỏ bao bì, chai lọ, rác thải nông nghiệp trên địa bàn xã đã giảm hẳn so với trước. Ý thức của người dân trong công tác bảo vệ môi trường được nâng cao. Đây chính là cơ sở quan trọng giúp địa phương và bà con nông dân hướng đến một nền sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững.

Tại Thanh Hóa, từ năm 2021 đến nay các cấp hội nông dân đã tổ chức 80.000 buổi tuyên truyền trên loa truyền thanh, lồng ghép trong sinh hoạt chi, tổ hội nhằm phổ biến pháp luật về bảo vệ môi trường cho cán bộ, hội viên; xây dựng nhiều mô hình như “Thu gom bao bì thuốc BVTV ngoài đồng ruộng”, “Thu gom rác trên kênh mương”, “Phát quang đường giao thông nội đồng”. Nhiều địa phương trong tỉnh đã và đang triển khai, nhân rộng mô hình này. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến nay toàn tỉnh đã xây dựng được 28.300 bể chứa bao bì thuốc BVTV và rác thải rắn. Tại các bể chứa, rác thải trong bể được thu gom định kỳ từ 2 đến 4 lần mỗi năm, sau đó bàn giao cho đơn vị chức năng xử lý theo quy định. Nhờ vậy, lượng rác thải tồn lưu trên đồng ruộng giảm đáng kể, góp phần hạn chế ô nhiễm nguồn nước và đất sản xuất.

Ông Vũ Tiến Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh, cho biết: “Hội tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan để duy trì và nhân rộng các mô hình thu gom bao bì thuốc BVTV; tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng thuốc BVTV an toàn, đúng quy trình và thực hiện thu gom, xử lý chất thải sau sử dụng theo quy định; góp phần chung tay bảo vệ môi trường xanh - sạch - đẹp gắn với XDNTM”.

Thực tế cho thấy, địa phương nào làm tốt công tác tuyên truyền, nơi đó ý thức người dân được nâng lên rõ rệt. Những cánh đồng từng tồn tại nhiều rác thải nông nghiệp nay đã sạch hơn, môi trường sản xuất được cải thiện đáng kể. Từ những chiếc bể chứa nhỏ đặt giữa đồng ruộng, một thói quen mới đang dần hình thành. Đó là ý thức không xả rác ra môi trường, là trách nhiệm với sức khỏe cộng đồng và cũng là cách người nông dân chung tay xây dựng nền nông nghiệp xanh, sạch, phát triển bền vững.

Bài và ảnh: Lan Hương