Từ 1/3/2027: Người dân được đăng ký khai sinh, kết hôn ở bất cứ đâu

Bắt đầu từ tháng 3/2027, người dân có thể thực hiện các thủ tục hộ tịch quan trọng như khai sinh, kết hôn tại bất kỳ UBND cấp xã nào thuận tiện nhất mà không còn bị ràng buộc bởi nơi cư trú.

Đây là nội dung mang tính đột phá trong Luật Hộ tịch (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua, nhằm tối ưu hóa quyền lợi của công dân trong thời đại chuyển đổi số.

Xóa bỏ rào cản "địa giới hành chính"

Theo quy định hiện hành, người dân thường phải quay về nơi thường trú hoặc tạm trú để làm thủ tục hộ tịch. Tuy nhiên, từ ngày 1/3/2027, nguyên tắc “phi địa giới hành chính” sẽ chính thức áp dụng.

Cụ thể, công dân có quyền lựa chọn bất kỳ cơ quan đăng ký hộ tịch nào (thường là UBND cấp xã) để thực hiện các việc:

-Đăng ký khai sinh, khai tử

-Đăng ký kết hôn.

-Nhận cha, mẹ, con.

-Xác nhận tình trạng hôn nhân.

Quy định này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí đi lại, đặc biệt là đối với những người làm việc xa quê hoặc thường xuyên thay đổi chỗ ở.

Phân cấp mạnh mẽ cho cấp xã

Luật mới đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền cho cơ sở. UBND cấp xã sẽ có thẩm quyền đăng ký các sự kiện hộ tịch cho cả công dân Việt Nam và người nước ngoài cư trú tại Việt Nam (trừ một số trường hợp đặc biệt thuộc thẩm quyền cấp huyện).

Đáng chú ý, để đơn giản hóa quy trình, Chủ tịch UBND cấp xã có thể ủy quyền cho công chức tư pháp - hộ tịch ký và đóng dấu các loại giấy tờ hộ tịch. Tuy nhiên, riêng đối với Giấy khai sinh và Giấy chứng nhận kết hôn, để đảm bảo tính trang trọng và ý nghĩa thiêng liêng của sự kiện, thẩm quyền ký vẫn thuộc về lãnh đạo UBND cấp xã.

Lộ trình đăng ký "chủ động" từ năm 2031

Bên cạnh việc nới lỏng địa giới hành chính, Luật Hộ tịch (sửa đổi) còn hướng tới mục tiêu hiện đại hóa hoàn toàn. Chậm nhất đến ngày 1/1/2031, việc đăng ký khai sinh và khai tử sẽ được thực hiện theo hình thức “chủ động”.

Dựa trên dữ liệu từ cơ sở y tế và các cơ quan liên quan liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ quan chức năng sẽ tự động thực hiện thủ tục mà không cần người dân phải trực tiếp đến nộp hồ sơ như trước đây.

Việc triển khai Luật Hộ tịch mới được kỳ vọng sẽ là bước ngoặt trong cải cách hành chính, lấy người dân làm trung tâm và tận dụng tối đa thành quả của chuyển đổi số quốc gia.

NDS