TTK Mark Rutte nêu tầm nhìn “NATO 3.0”, kêu gọi châu Âu tăng trách nhiệm quốc phòng

Phát biểu tại Bài giảng thường niên lần thứ 62 của Ditchley Foundation ở Oxfordshire, Vương quốc Anh mới đây, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte trình bày tầm nhìn về “NATO 3.0”, nhấn mạnh việc tái cân bằng quan hệ xuyên Đại Tây Dương theo hướng châu Âu đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng.

Theo ông Rutte, “NATO 3.0” hướng tới một châu Âu mạnh hơn trong một NATO mạnh hơn. Theo đó, các nước châu Âu và Canada sẽ tăng chi tiêu quốc phòng, đẩy mạnh sản xuất và chủ động hơn trong việc bảo đảm an ninh của chính mình. Ông nhấn mạnh đây không phải là sự chuyển hướng khỏi quan hệ xuyên Đại Tây Dương, mà là quá trình tái cân bằng để củng cố liên minh.

Ông Rutte cho rằng NATO đang đối mặt với môi trường an ninh “nguy hiểm và phức tạp nhất trong một thế hệ”, với hàng loạt thách thức, trong đó có xung đột Nga-Ukraine, khủng bố, Iran và những thay đổi lớn trong cạnh tranh địa chính trị toàn cầu. Nếu các nước thành viên không tăng đầu tư cho an ninh, năng lực phòng thủ tập thể của NATO sẽ không đủ đáng tin cậy.

Tổng Thư ký NATO nhắc lại cam kết của các nước thành viên về việc tăng tổng chi tiêu quốc phòng và an ninh lên mức tương đương 5% GDP vào năm 2035. Ông cho biết riêng trong năm 2025, các đồng minh châu Âu và Canada đã tăng chi tiêu quốc phòng gần 20% so với năm trước. Tính cả năm 2025 và 2026, khoản đầu tư bổ sung của nhóm này lên tới 258 tỷ USD.

Ông Rutte cho rằng việc gia tăng đầu tư đang tạo ra nguồn lực để NATO nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu, trong đó có các năng lực tấn công chính xác tầm xa, phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp, thiết bị bay không người lái (UAV) và năng lực tình báo.

Theo ông Rutte, sự thay đổi trong phân bổ trách nhiệm cũng đang được thể hiện trong cơ cấu chỉ huy của NATO, với nhiều vị trí hơn dành cho các tướng lĩnh châu Âu. Các đồng minh châu Âu và Canada cũng đang đảm nhận trách nhiệm lớn hơn trong việc bảo đảm phòng thủ ở sườn phía Đông, khu vực Baltic và Bắc Cực.

Tổng Thư ký NATO nhấn mạnh an ninh của châu Âu, Đại Tây Dương và Bắc Cực có mối liên hệ chặt chẽ với an ninh lâu dài của Mỹ và Canada. Theo ông, đoàn kết, sự đồng thuận và sức mạnh tập thể tiếp tục là nền tảng để bảo đảm hòa bình, an ninh và thịnh vượng cho khoảng 1 tỷ người ở hai bờ Đại Tây Dương.

Kết thúc bài phát biểu, Tổng Thư ký NATO mô tả “NATO 3.0” là một trong những thay đổi quan trọng nhất của liên minh trong một thế hệ. Ông cho rằng việc tái cân bằng trách nhiệm giữa các thành viên sẽ giúp giảm những sự phụ thuộc không mong muốn, đồng thời xây dựng một quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương bền vững hơn.

Bích Hồng