Thách thức về quản lý giáo dục cấp xã trước yêu cầu mới

Ngay sau khi đi vào vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã bố trí công chức phụ trách lĩnh vực giáo dục. Tuy nhiên, quá trình sắp xếp, bố trí công chức phụ trách lĩnh vực giáo dục cấp xã vẫn còn nhiều trở ngại. Phần lớn cán bộ, công chức được giao phụ trách lĩnh vực giáo dục cấp xã hiện tại không xuất phát từ ngành giáo dục hoặc chưa có kinh nghiệm thực tiễn giáo dục ở cơ sở.

Học sinh Trường Tiểu học Tân Phong 3, xã Lưu Vệ trong giờ ra chơi.

Sau thành lập, xã Lưu Vệ có tới 15 trường học thuộc cả 3 cấp học là mầm non, tiểu học và THCS với 251 lớp học, hơn 9.100 học sinh. Nhiệm vụ quản lý giáo dục là rất lớn nhưng công chức phụ trách lĩnh vực giáo dục lại không đúng chuyên môn, thậm chí trưởng phòng văn hóa - xã hội của địa phương này cũng chưa kinh qua quản lý về giáo dục.

Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Lưu Vệ Nguyễn Văn Hưng cho biết: “Không có kiến thức, kinh nghiệm trong quản lý Nhà nước về giáo dục, vì vậy các hoạt động từ tham mưu, kiểm tra, giám sát đến giải quyết các vấn đề chuyên môn về giáo dục với tôi đều rất mới. Trong khi đó, công chức phụ trách lĩnh vực giáo dục của phòng cũng không có chuyên môn về giáo dục. Chúng tôi đang nỗ lực “vừa làm, vừa học”, kịp thời chuyển tải các hướng dẫn, chỉ đạo từ Sở GD&ĐT đến các nhà trường đảm bảo không làm gián đoạn các hoạt động giáo dục trên địa bàn”.

Tương tự, vì thiếu nhân lực có chuyên môn về giáo dục, xã Hoa Lộc đã lựa chọn 1 công chức từng làm công tác văn thư, văn hóa, thông tin tuyên truyền phụ trách lĩnh vực giáo dục trên địa bàn.

Chị Trương Thị Hoa, công chức phụ trách lĩnh vực giáo dục thuộc Phòng Văn hóa - Xã hội xã Hoa Lộc chia sẻ: Điều khó nhất với bản thân tôi là chưa có chuyên môn sâu về quản lý giáo dục. Trong khi giáo dục là một lĩnh vực rộng, đòi hỏi kiến thức quản lý vĩ mô và sự am hiểu hệ thống. Mọi thứ với tôi đều rất mới mẻ nên vừa làm vừa học hỏi với tinh thần “làm hết việc chứ không hết giờ”.

Phó Chủ tịch UBND xã Hoa Lộc Hoàng Viết Tuân chia sẻ: “Chúng tôi rất trăn trở khi bố trí cán bộ không đúng chuyên môn phụ trách lĩnh vực giáo dục, nhưng tại thời điểm này không còn cách nào khác. Trước đây, mỗi một phòng GD&ĐT cấp huyện có từ 5 cán bộ chuyên môn phụ trách giáo dục trở lên, nay ở cấp xã chỉ có 1 người phụ trách là rất khó khăn. Gần 3 tháng qua, công chức phụ trách lĩnh vực giáo dục của xã chủ yếu là làm công tác hành chính, phát hành, truyền tải công văn hướng dẫn của Sở GD&ĐT đến các nhà trường. Về chỉ đạo công tác chuyên môn, Sở GD&ĐT đang trực tiếp chỉ đạo. Tại thời điểm này, phòng văn hóa - xã hội cấp xã không thể tự tổ chức các chuyên đề tập huấn chuyên môn cho các nhà trường như phòng GD&ĐT cấp huyện trước kia được”.

Mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, song các địa phương trên địa bàn tỉnh đều xác định đây chỉ là khó khăn trước mắt. Công tác quản lý Nhà nước ở các lĩnh vực nói chung, lĩnh vực giáo dục nói riêng luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền địa phương. Minh chứng cho thấy, trước khi bước vào năm học 2025-2026 nhiều địa phương Hoằng Phú, Yên Định, Hoa Lộc, Thọ Lập... đã thành lập các đoàn kiểm tra, khảo sát nhu cầu và bổ sung cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục cho các trường học trên địa bàn với số tiền hàng tỷ đồng. Theo đánh giá của Sở GD&ĐT, hoạt động dạy và học cũng như tổ chức các chuyên đề chuyên môn của các nhà trường từ khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp đến nay diễn ra bình thường, thông suốt.

Tuy nhiên, thẳng thắn nhìn nhận từ thực tiễn, nếu phòng văn hóa - xã hội cấp xã thiếu hoặc không có nhân lực có chuyên môn về giáo dục, sẽ là thách thức rất lớn trong những năm học tới. Khi cán bộ quản lý giáo dục ở cấp xã không có chuyên môn giáo dục thì công tác tham mưu sẽ có nhiều hạn chế. Đó cũng là “rào cản” cho tiến trình hiện thực hóa mục tiêu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục.

Bài và ảnh: Phong Sắc