Tăng cường đi cơ sở tháo gỡ những điểm nghẽn từ thực tiễn

Ngày 30/7/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Chỉ thị số 12 về tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao chất lượng công tác tham mưu; giảm các cuộc họp không cần thiết, dành thời gian đi cơ sở giải quyết công việc trên địa bàn tỉnh.

Lãnh đạo xã Quý Lương kiểm tra, giải quyết công việc tại hiện trường.

Một trong những yêu cầu của chỉ thị là giám đốc các sở, thủ trưởng các ban, ngành, đơn vị phải dành tối thiểu một phần ba thời gian làm việc trong tháng để đi cơ sở, kiểm tra hiện trường, làm việc trực tiếp với địa phương, doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân. Việc thuộc thẩm quyền của cơ quan, đơn vị, địa phương nào thì cơ quan, đơn vị, địa phương đó phải chủ động giải quyết và chịu trách nhiệm.

Từ tinh thần chỉ đạo này, nhiều địa phương đang hướng tới một cách làm rõ hơn: xuống cơ sở không chỉ để kiểm tra, nắm tình hình mà quan trọng hơn là để phát hiện vấn đề, tháo gỡ vướng mắc và giải quyết công việc ngay từ nơi phát sinh.

Xuống thực tế, gỡ vướng từ hiện trường

Tại xã Tam Lư, Chỉ thị số 12 được UBND xã quán triệt tới toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời cụ thể hóa bằng việc nâng cao trách nhiệm trong thực thi công vụ, giảm thời gian hội họp để dành nhiều thời gian hơn cho kiểm tra, nắm tình hình tại cơ sở.

Theo ông Phạm Bá Chiến, Chủ tịch UBND xã Tam Lư, việc trực tiếp xuống các bản đã giúp chính quyền địa phương kịp thời phát hiện và tháo gỡ nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là những vấn đề liên quan đến sản xuất nông nghiệp, giao thông, thủy lợi, đất đai, đời sống dân sinh và giải quyết thủ tục hành chính.

“Đối với những vấn đề liên quan đến đường giao thông, hệ thống nước sinh hoạt hoặc thủy lợi tại các bản, UBND xã trực tiếp kiểm tra hiện trường, làm việc với trưởng bản, người dân và bộ phận chuyên môn để xác định nguyên nhân, trách nhiệm và phương án xử lý”, ông Phạm Bá Chiến cho biết.

Thực tế cho thấy, có những vấn đề nếu chỉ nhìn qua báo cáo hoặc tiếp nhận thông tin gián tiếp sẽ khó đánh giá đầy đủ mức độ, nguyên nhân cũng như trách nhiệm của từng bên. Nhưng khi trực tiếp có mặt tại hiện trường, cán bộ, lãnh đạo địa phương có thể đối thoại với người dân, nghe các ý kiến khác nhau và cùng các bộ phận chuyên môn xác định phương án xử lý phù hợp.

Cách làm này cũng đang phát huy hiệu quả tại xã Sơn Thủy. Theo ông Mạc Văn Tới, Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy, việc trực tiếp xuống cơ sở giúp chính quyền nhận diện rõ hơn những “điểm nghẽn” mà báo cáo bằng văn bản chưa phản ánh hết, đặc biệt là những khó khăn, vướng mắc liên quan trực tiếp đến lợi ích của người dân và các hộ kinh doanh.

Một trong những lĩnh vực đòi hỏi sự vào cuộc trực tiếp của lãnh đạo địa phương là công tác giải phóng mặt bằng. Tại xã Sơn Thủy, một số dự án hạ tầng từng gặp vướng mắc do chưa nhận được sự đồng thuận của một số hộ dân. Trước tình hình đó, lãnh đạo địa phương đã trực tiếp xuống cơ sở đối thoại, lắng nghe và giải đáp những băn khoăn của người dân, đồng thời tuyên truyền, giải thích rõ các quy định, chính sách của Nhà nước về thu hồi đất để thực hiện dự án. Sự gần gũi, đối thoại thẳng thắn và giải đáp kịp thời những vấn đề cụ thể đã tạo được sự đồng thuận, giúp người dân sớm bàn giao mặt bằng để chủ đầu tư triển khai thi công.

Việc thuộc thẩm quyền không “đẩy” lên trên

Cùng với yêu cầu tăng cường đi cơ sở, Chỉ thị số 12 của Chủ tịch UBND tỉnh cũng nhấn mạnh việc chấn chỉnh tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm trong thực thi công vụ. Những việc đã được phân cấp, phân quyền và thuộc thẩm quyền của địa phương phải được chủ động giải quyết, không chờ đợi, không đùn đẩy lên cấp trên. Với những vấn đề thực sự vượt thẩm quyền, địa phương cần chủ động báo cáo, xin hướng dẫn để thực hiện đúng quy định, không biến việc xin ý kiến thành cách né tránh trách nhiệm.

Trong bối cảnh khối lượng công việc ngày càng lớn, yêu cầu về tiến độ và chất lượng ngày càng cao, phân cấp, phân quyền chỉ phát huy hiệu quả khi quyền hạn đi đôi với trách nhiệm. Cán bộ được giao nhiệm vụ phải dám quyết, dám làm và chịu trách nhiệm trong phạm vi thẩm quyền. Những việc cấp dưới có đủ thẩm quyền giải quyết không thể trở thành những văn bản “xin ý kiến” kéo dài qua nhiều cấp, làm chậm quá trình xử lý.

Ông Phạm Bá Chiến, Chủ tịch UBND xã Tam Lư, cho biết, thực hiện tốt Chỉ thị số 12 sẽ góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, chủ động giải quyết công việc đúng thẩm quyền, đúng quy định và vì lợi ích chung. Khi trách nhiệm được gắn với kết quả cuối cùng, phương thức điều hành cũng phải chuyển từ quản lý công việc đơn thuần sang quản trị theo kết quả. Người đứng đầu phải sâu sát, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, bố trí đúng người, đúng việc và kịp thời chấn chỉnh những trường hợp thiếu năng lực, thiếu trách nhiệm.

Tinh thần của Chỉ thị số 12 không chỉ là dành nhiều thời gian hơn cho cơ sở, mà quan trọng hơn là sau mỗi chuyến đi phải có công việc được giải quyết, vướng mắc được tháo gỡ, kiến nghị được trả lời và trách nhiệm được xác định rõ. Khi cán bộ sát cơ sở hơn, việc thuộc thẩm quyền được giải quyết ngay từ nơi phát sinh sẽ đưa kỷ luật, kỷ cương hành chính đi vào thực chất góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Bài và ảnh: Hữu Đại