Quốc hội Iraq bầu ông Nizar Amedi làm Tổng thống

Quốc hội Iraq ngày 11/4 đã bầu chính trị gia người Kurd Nizar Amedi làm Tổng thống mới của nước này, đánh dấu bước đi quan trọng trong tiến trình hoàn tất bộ máy lãnh đạo sau cuộc bầu cử quốc hội hồi tháng 11 năm ngoái.

Chính trị gia người Kurd Nizar Amedi làm Tổng thống mới của Iraq. Ảnh: Kurdistan24

Ông Amedi, 58 tuổi, là một gương mặt kỳ cựu trong chính trường Iraq. Ông từng giữ chức Bộ trưởng Môi trường và từ năm 2024 đảm nhiệm vai trò người đứng đầu văn phòng chính trị của Liên minh Yêu nước Kurdistan (PUK) tại Baghdad. Việc ông được lựa chọn phản ánh sự tiếp nối cơ chế phân bổ quyền lực theo sắc tộc và tôn giáo vốn được duy trì tại Iraq trong nhiều năm qua.

Theo hệ thống chia sẻ quyền lực của Iraq, chức Tổng thống thường do người Kurd đảm nhiệm, trong khi Thủ tướng thuộc cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite và Chủ tịch Quốc hội là người Hồi giáo dòng Sunni. Cơ chế này được xây dựng nhằm duy trì cân bằng chính trị giữa các lực lượng lớn trong nước.

Các nhà quan sát cho rằng, việc bầu Tổng thống chỉ là bước đầu trong tiến trình hình thành chính phủ mới. Thách thức lớn nhất vẫn nằm ở việc đạt được đồng thuận về vị trí Thủ tướng – người sẽ quyết định định hướng chính sách đối nội và đối ngoại của Iraq trong giai đoạn tới, bao gồm cả quan hệ với các cường quốc và ổn định trong nước.

Hiện tiến trình thương lượng giữa các khối chính trị vẫn đang tiếp diễn, trong khi kỳ vọng về một thỏa thuận cân bằng lợi ích giữa các phe phái vẫn là yếu tố then chốt quyết định mức độ ổn định chính trị của Iraq trong thời gian tới.

Cựu Thủ tướng Nouri al-Maliki ứng viên cho vị trí Thủ tướng của Iraq. Reuters

Ngay sau khi Tổng thống được bầu, trọng tâm chính trị tại Iraq chuyển sang quá trình lựa chọn Thủ tướng – vị trí có quyền điều hành thực tế và có ảnh hưởng lớn nhất trong hệ thống chính trị nước này. Một liên minh các khối chính trị Hồi giáo dòng Shiite đang nắm đa số trong Quốc hội đã đề cử cựu Thủ tướng Nouri al-Maliki, một nhân vật có quan hệ gần gũi với Iran, để đứng ra thành lập chính phủ mới. Động thái này đã làm gia tăng quan ngại từ phía Washington.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cảnh báo vào tháng 1 rằng Hoa Kỳ có thể xem xét rút lại sự ủng hộ đối với Iraq – quốc gia sản xuất dầu mỏ quan trọng – nếu ông Maliki được chỉ định giữ vai trò Thủ tướng. Các quan điểm này phản ánh mức độ quan tâm sâu sắc của Washington đối với tiến trình chính trị tại Baghdad trong bối cảnh cạnh tranh ảnh hưởng khu vực tiếp tục gia tăng.

Vân Bình

Nguồn: Reuters