Quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai

Đất đai là tài nguyên quý giá, tư liệu sản xuất đặc biệt, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và nhiều ngành, lĩnh vực. Ngay sau khi Luật Đất đai 2024 và các nghị định quy định chi tiết thi hành luật có hiệu lực, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai theo thẩm quyền phù hợp với thực tế của tỉnh.

Một mặt bằng quy hoạch thuộc phố Thành Yên, phường Quảng Phú.

Đơn cử như từ đầu năm 2026 đến nay, sở đã tham mưu báo cáo UBND tỉnh ban hành các văn bản như: Quy định chi tiết một số điều Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai; Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của quy định điều kiện, diện tích tối thiểu của việc tách thửa đất, hợp thửa đất đối với từng loại đất trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa ban hành kèm theo Quyết định số 56/2024/QĐ-UBND ngày 9/9/2024 của UBND tỉnh; Quy định hạn mức công nhận đất ở cho hộ gia đình, cá nhân; hạn mức giao đất ở, giao đất chưa sử dụng cho cá nhân; hạn mức giao đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp do tự khai hoang; hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của cá nhân; diện tích đất để xây dựng công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp; giấy tờ khác về quyền sử dụng đất có trước ngày 15/10/1993 để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa...

Bên cạnh đó, công tác thẩm định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất được tăng cường thực hiện. Theo đại diện lãnh đạo Phòng Quản lý đất đai, Sở NN&MT, trong năm 2025, Sở NN&MT đã tham mưu trình UBND tỉnh quyết định cho thuê đất 91 dự án, diện tích 707,9ha; giao đất có thu tiền sử dụng đất 9 dự án, diện tích 34ha; giao đất không thu tiền sử dụng đất 18 dự án, diện tích 60,81ha; quyết định hình thức sử dụng đất 3 dự án, diện tích 2,6ha. Thu hồi đất giao UBND xã quản lý 1 dự án, diện tích 6,45ha; thu hồi đất giao Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý 1 dự án, diện tích 0,92ha; thu hồi đất của Công ty TNHH MTV Cao su Thanh Hóa giao địa phương quản lý, diện tích 249,5ha... Từ đầu năm 2026 đến nay, tham mưu UBND tỉnh quyết định cho thuê đất theo thẩm quyền 2 dự án đầu tư với diện tích 629.418,4m2; chấp thuận nhận chuyển nhượng, nhận góp vốn, thuê quyền sử dụng đất để thực hiện 3 dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh với diện tích 33.612,9m2; thực hiện gia hạn tiến độ sử dụng đất 24 tháng để tiếp tục thực hiện dự án đầu tư theo quy định của pháp luật đối với 12 dự án...

Cùng với hoạt động trên, để bảo đảm tiến độ thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB) cũng được tập trung chỉ đạo quyết liệt. Các sở, ngành chức năng, UBND xã, phường theo nhiệm vụ được giao đã bám sát cơ sở tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc về xác định nguồn gốc đất đai, tham mưu giải quyết kịp thời các chế độ, chính sách hỗ trợ tái định cư... Tính từ ngày 1/1/2026 đến 15/3/2026, toàn tỉnh đã GPMB được 466,68ha, đạt 16,74% so với chỉ tiêu theo Kế hoạch số 41/KH-UBND ngày 23/2/2026 của UBND tỉnh. Nhiều đơn vị đã làm tốt nhiệm vụ này ngay từ đầu năm như: Mường Lát, Xuân Chinh, Tân Dân, Hoằng Châu, Quảng Chính, Mậu Lâm, Biện Thượng... Được biết, năm 2026, trên địa bàn toàn tỉnh thực hiện GPMB 2.787,46ha, tương ứng với 667 dự án, trong đó: 476 dự án đầu tư công, diện tích 1.518,04ha và 191 dự án đầu tư trực tiếp của doanh nghiệp, diện tích 1.269,42ha.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, đánh giá của Phòng Quản lý đất đai cho thấy, công tác quản lý đất đai trên địa bàn tỉnh vẫn còn những tồn tại, hạn chế nhất định, như: Một số doanh nghiệp được giao đất thực hiện dự án đầu tư nhưng chậm triển khai, không đưa đất vào sử dụng quá thời gian quy định hoặc sử dụng sai mục đích; một số khu đất công, đất của các nông - lâm trường, đơn vị sự nghiệp chưa được khai thác hiệu quả; việc đầu tư xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp còn diễn biến phức tạp; công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng thẩm quyền còn tồn tại ở một số địa phương; công tác bồi thường, GPMB còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần tập trung tháo gỡ...

Để quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai, tạo giá trị bền vững cho xã hội, đại diện lãnh đạo Phòng Quản lý đất đai, Sở NN&MT cho rằng, cùng với sự vào cuộc của ngành chức năng và cấp ủy, chính quyền các cấp, mỗi tổ chức, doanh nghiệp, các tầng lớp Nhân dân cần nâng cao hơn nữa ý thức, trách nhiệm trong thực thi các chủ trương, chính sách, pháp luật về đất đai. Đặc biệt, cấp ủy, chính quyền cơ sở cần xác định rõ vai trò, trách nhiệm của mình trong quản lý, chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện có hiệu quả Luật Đất đai.

Bài và ảnh: Phong Sắc