Nông thôn chuyển mình nhờ số hóa

Những năm gần đây, chuyển đổi số (CĐS) không còn là một khái niệm xa vời mà đã len lỏi vào từng ngóc ngách của cuộc sống, ngay cả ở địa bàn vùng cao, nông thôn hay vùng sâu, xa của tỉnh. Với quyết tâm nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế địa phương, nhiều mô hình CĐS đã được triển khai hiệu quả, mang lại những đổi thay tích cực, mở ra một tương lai mới cho nông nghiệp, du lịch và giáo dục...

Sản phẩm “Trà quýt hoi” của Công ty TNHH Puluong Cuisine (Tinh hoa ẩm thực Pù Luông) tại xã Bá Thước thường xuyên được quảng bá trên các nền tảng số.

Một trong những thành công nổi bật nhất của CĐS của Thanh Hóa là việc đưa sản phẩm nông nghiệp địa phương lên các sàn thương mại điện tử. Kể từ khi thực hiện CĐS, tham gia phong trào “Bình dân học vụ số”, bà con nông dân từ vùng đồng bằng ven biển đến vùng núi cao biên giới đã từng bước tạo ra thay đổi lớn trong sản xuất, kinh doanh. Từ làm quen với các nền tảng số, giờ đây, người dân đã hình thành thói quen cập nhật, ứng dụng số vào cuộc sống. Các mặt hàng nông sản được đưa lên các sàn thương mại điện tử, vươn xa khỏi “lũy tre làng”. Ví như ở vùng cao có đặc sản gạo nếp Cay Nọi, bí Đồng Sa, quýt hoi, vịt Cổ Lũng, măng khô, mật ong rừng... Vùng đồng bằng có nước mắm Cự Nham, nước mắm Ba Làng, mắm tôm Lê Gia, rượu sâm báo An Tâm, nem ống An Cúc, gạo sạch Hương Quê... không chỉ được bán ở chợ quê mà đã có mặt trên lazada, shopee hay các nền tảng thương mại điện tử khác.

Gạo nếp Cay Nọi là một trong những sản phẩm OCOP được HTX nông lâm Chung Thành, xã Quang Chiểu quảng bá rộng rãi cả ở các phiên chợ cũng như trên các trang mạng điện tử. Giám đốc HTX Lương Thị Nồng cho biết: "Nhờ biết cách giới thiệu, quảng bá trên các nền tảng số nên sản phẩm gạo nếp Cay Nọi của HTX cũng được nhiều người tiêu dùng để ý và quan tâm nhiều hơn. Khách hàng chỉ cần vào các trang mạng sẽ có đầy đủ thông tin cũng như giá thành của sản phẩm, sau đó chọn lựa số lượng và để lại địa chỉ, chúng tôi sẽ liên hệ và giao hàng đến tận nhà. Đây được xem là bước tiến mới của HTX, bởi khi kinh doanh theo cả 2 phương thức truyền thống và hiện đại, tỷ lệ đầu ra của sản phẩm tăng so với trước đây".

Thời gian đầu khi mới thành lập Công ty TNHH Puluong Cuisine (Tinh hoa ẩm thực Pù Luông), đơn vị sản xuất trà quýt hoi tại xã Bá Thước cũng gặp khó khăn trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn tích cực quảng bá sản phẩm theo cả 2 hình thức trực tiếp tại các cửa hàng ký gửi, đại lý phân phối và trên các nền tảng như tiktok, zalo, facebook và một số sàn thương mại điện tử, sản phẩm trà quýt hoi đã có mặt ở hầu hết các tỉnh, thành trong cả nước và nhận được những phản hồi tích cực của thị trường.

Không chỉ dừng lại ở đó, CĐS còn thổi làn gió mới vào ngành du lịch của tỉnh. Thay vì chỉ trông chờ vào các tour du lịch truyền thống, du khách giờ đây có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin về điểm đến, đặt phòng homestay, mua vé tham quan trực tuyến thông qua các ứng dụng di động và website du lịch của tỉnh. Tại các điểm du lịch cộng đồng ở các bản của người Thái tại thôn Đôn, Kho Mường, xã Pù Luông, người dân địa phương đã được hướng dẫn sử dụng smartphone để quay video, chụp ảnh và chia sẻ về văn hóa, phong tục, tập quán của mình trên mạng xã hội. Những hình ảnh, thước phim chân thực, sống động này đã thu hút lượng lớn du khách trong và ngoài nước đến khám phá.

Bà Lê Thị Tuyết, chủ khu nghỉ dưỡng The Palm Puluong Homestay & Restaurant, thôn Đôn, cho biết: “Nhờ có google maps, tiktok, zalo và facebook, khách du lịch dễ dàng tìm đến chỗ chúng tôi. Tôi còn lập nhóm zalo với khách đã từng ở để giới thiệu các món ăn địa phương, các lễ hội sắp tới. Thông qua các nền tảng số, khu nghỉ dưỡng của gia đình tôi luôn có khách đặt phòng qua mạng xã hội. Điều này giúp tôi duy trì lượng khách ổn định và tăng thêm thu nhập”.

Sự tác động của CĐS vào xã hội vùng cao, vùng nông thôn của tỉnh còn thể hiện rất rõ nét trong lĩnh vực giáo dục. CĐS đang góp phần thu hẹp khoảng cách về điều kiện học tập giữa thành thị và nông thôn. Nhiều trường học ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa đã được trang bị máy tính, kết nối internet và triển khai các phòng học thông minh. Giáo viên có thể sử dụng các bài giảng điện tử, tài liệu số, máy chiếu... để nâng cao chất lượng dạy học. Đặc biệt, các nền tảng học trực tuyến cũng được đưa vào sử dụng, giúp học sinh có thể tiếp cận với kho tri thức rộng lớn, tham gia các khóa học bổ trợ và ôn luyện thi mọi lúc, mọi nơi.

Các mô hình CĐS không chỉ là công cụ để phát triển kinh tế, mà còn là động lực để nâng cao chất lượng cuộc sống, giúp người dân nông thôn tự tin hội nhập vào kỷ nguyên số. Tương lai vùng nông thôn của tỉnh đang mở ra cánh cửa mới, nơi công nghệ số trở thành “chìa khóa vàng” giúp khai thác tiềm năng, phát huy bản sắc và đưa quê hương phát triển bền vững.

Bài và ảnh: Tiến Đạt