Nga kiện EU về việc sử dụng tài sản bị phong tỏa hỗ trợ Ukraine

Ngân hàng Trung ương Nga vừa đệ đơn kiện lên Tòa án Cấp cao của Liên minh châu Âu (EU), phản đối cơ chế cho phép sử dụng lợi nhuận từ các tài sản có chủ quyền của Nga đang bị phong tỏa tại châu Âu để bảo đảm cho các khoản hỗ trợ tài chính dành cho Ukraine.

Trụ sở Ngân hàng Trung ương Nga. Ảnh: Sputnik.

Theo thông báo được công bố ngày 1/6, đơn kiện nhắm tới Nghị viện châu Âu và Hội đồng Liên minh châu Âu, liên quan đến khoản vay trị giá 90 tỷ euro mà EU dành cho Ukraine.

Ngân hàng Trung ương Nga cho rằng cơ chế được EU thông qua hồi tháng 2 đã tạo điều kiện sử dụng nguồn thu phát sinh từ các tài sản có chủ quyền của Nga đang bị phong tỏa tại châu Âu để hoàn trả các khoản vay cho Kiev. Theo Moscow, đây là một hình thức “sử dụng tài sản làm tài sản bảo đảm một cách trá hình và bất hợp pháp”.

Ngân hàng Trung ương Nga lập luận rằng cơ chế của EU vi phạm luật pháp châu Âu, quyền sở hữu tài sản cũng như nguyên tắc miễn trừ chủ quyền được luật pháp quốc tế bảo vệ đối với các quốc gia và ngân hàng trung ương.

Sau khi xung đột tại Ukraine leo thang vào năm 2022, các nước phương Tây đã phong tỏa khoảng 300 tỷ USD tài sản có chủ quyền của Nga. Trong nhiều năm qua, Moscow liên tục chỉ trích động thái này và khẳng định bất kỳ hành động nào nhằm sử dụng các tài sản bị đóng băng đều có thể bị xem là hành vi tịch thu tài sản trái phép.

Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh EU đang tìm cách huy động khoảng 210 tỷ euro tài sản Nga bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine. Cuối năm 2025, Brussels đã quyết định kéo dài vô thời hạn việc đóng băng các tài sản này, thay thế cơ chế trước đó vốn yêu cầu gia hạn các biện pháp trừng phạt định kỳ sáu tháng một lần.

EU đang tìm cách huy động khoảng 210 tỷ euro tài sản Nga bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine. Ảnh: Beyond the Horizon.

Ngoài các vụ kiện nhằm vào EU, Ngân hàng Trung ương Nga cũng đang theo đuổi tranh chấp pháp lý với Euroclear, đơn vị đang nắm giữ phần lớn tài sản Nga bị phong tỏa tại châu Âu. Tháng trước, một tòa án trọng tài của Nga đã ra phán quyết yêu cầu Euroclear bồi thường khoảng 230 tỷ USD cho phía Nga. Euroclear cho biết sẽ kháng cáo quyết định này.

Theo giới phân tích, vụ kiện mới được đánh giá có thể trở thành một phép thử pháp lý quan trọng đối với các nỗ lực của EU trong việc sử dụng nguồn tài sản Nga bị đóng băng để hỗ trợ Ukraine trong bối cảnh xung đột vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Ngọc Liên