Nga cảnh báo hậu quả khi các nước châu Âu tiếp nhận máy bay hạt nhân Pháp

Nga cảnh báo các quốc gia châu Âu không nên cho phép máy bay có khả năng mang vũ khí hạt nhân của Pháp đậu trên lãnh thổ, nếu không sẽ tự biến thành mình mục tiêu tấn công của Mátxcơva nếu xảy ra xung đột.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko. Ảnh: Reuters

Cảnh báo được Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko đưa ra ngày 23/4, trong bối cảnh trước đó vào tháng 3, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron công bố kế hoạch mở rộng kho vũ khí hạt nhân của nước này, đồng thời cho biết Pháp có thể cho phép các đối tác châu Âu tiếp nhận tạm thời các máy bay có khả năng mang vũ khí hạt nhân của nước này. Nga lo ngại khả năng Pháp triển khai lực lượng hạt nhân tới các nước châu Âu khác

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko nói: “Rõ ràng quân đội chúng tôi sẽ buộc phải đặc biệt chú ý tới vấn đề này khi cập nhật danh sách các mục tiêu ưu tiên trong trường hợp xảy ra xung đột lớn”

Tuyên bố này xuất hiện trong bối cảnh châu Âu đang đánh giá lại lập trường quốc phòng, khi câu hỏi về việc liệu năng lực hạt nhân của Pháp có thể đóng góp trực tiếp hơn cho an ninh khu vực vẫn chưa có lời giải rõ ràng. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết Paris đang trao đổi với một số đối tác châu Âu như Anh, Đức, Ba Lan, Hà Lan, Bỉ, Hy Lạp, Thụy Điển và Đan Mạch về các thỏa thuận khả thi.

Pháp hiện là quốc gia duy nhất trong Liên minh châu Âu sở hữu vũ khí hạt nhân, trong khi Anh duy trì năng lực độc lập bên ngoài EU. Một số thành viên NATO tại châu Âu tham gia cơ chế chia sẻ hạt nhân với Mỹ, còn Nga được cho là đã triển khai vũ khí hạt nhân tại Belarus và duy trì các hệ thống mang đầu đạn ở khu vực phía tây.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu tại căn cứ hải quân ở Crozon, Pháp. Ảnh. Getty Images

Dù vậy, các cuộc thảo luận của Pháp chưa cấu thành chính sách hạt nhân chung của EU. Năng lực răn đe của Paris vẫn thuộc quyền kiểm soát quốc gia, và chưa có thông báo chính thức nào về việc triển khai máy bay mang vũ khí hạt nhân tới các nước đối tác, cũng như không có chuyển giao hệ thống chỉ huy hay vũ khí.

Lời cảnh báo của Nga được xem là nhắm tới cả Pháp lẫn các quốc gia có khả năng tiếp nhận, phản ánh quan điểm của Moscow coi bất kỳ động thái nào như vậy là sự mở rộng tiềm lực hạt nhân của NATO. Điều này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Nga – NATO gia tăng kể từ xung đột Ukraine năm 2022, khi yếu tố hạt nhân ngày càng xuất hiện thường xuyên trong thông điệp công khai.

Vấn đề đặt ra không chỉ với Pháp mà còn với các quốc gia có thể đăng cai. Việc cho phép máy bay có khả năng mang vũ khí hạt nhân lưu trú, dù không lưu trữ vũ khí thường trực, vẫn kéo theo hệ lụy chính trị và an ninh, đồng thời làm gia tăng sức ép từ Nga và sự giám sát trong nước.

Trong khi đó, bất kỳ sáng kiến nào của Pháp cũng cần được đặt trong khuôn khổ hiện có của NATO, nơi Mỹ vẫn giữ vai trò bảo đảm hạt nhân chủ chốt cho châu Âu. Các thảo luận hiện vẫn dừng ở cấp độ tham vấn và phát tín hiệu răn đe, nhưng có thể trở nên nhạy cảm hơn nếu chuyển sang các thỏa thuận cụ thể như triển khai, tập trận hay đóng quân.

Hiện tại, cảnh báo của Moscow cho thấy mức độ nhạy cảm ngày càng cao của vấn đề hạt nhân tại châu Âu, khi các nỗ lực định hình vai trò răn đe của Pháp đang song hành với thông điệp cứng rắn từ Nga rằng, mọi sự mở rộng theo hướng triển khai thực tế sẽ bị coi là mối đe dọa an ninh trực tiếp.

Nhật Lệ

Nguồn: Reuters, The Straits Times