NATO thúc đẩy “NATO 3.0”, kêu gọi giảm phụ thuộc vào Mỹ

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đã công bố khuôn khổ “NATO 3.0”, nhấn mạnh châu Âu cần đóng vai trò lớn hơn trong bảo đảm an ninh tập thể, đồng thời giảm sự phụ thuộc lâu dài vào Mỹ trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp.

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte công bố khuôn khổ “NATO 3.0”, nhấn mạnh châu Âu cần giảm sự phụ thuộc lâu dài vào Mỹ.

Phát biểu tại Brussels ngày 20/5, Tổng Thư ký Mark Rutte khẳng định NATO vẫn là một liên minh xuyên Đại Tây Dương, song để duy trì sức mạnh và tính bền vững của liên minh, các đồng minh cần phân chia trách nhiệm công bằng hơn trong bảo đảm an ninh tập thể.

Ông Rutte nhấn mạnh: “Một phần trong việc duy trì sức mạnh của liên minh là điều chỉnh lại trách nhiệm, giảm sự phụ thuộc không lành mạnh vào một đồng minh duy nhất và hướng tới chia sẻ công bằng hơn trách nhiệm đối với an ninh tập thể.”

Theo người đứng đầu NATO, châu Âu và Canada đang tăng mạnh chi tiêu quốc phòng, đồng thời đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn trong lĩnh vực phòng thủ thông thường. Ông cho biết NATO đang từng bước điều chỉnh cơ cấu chỉ huy, trong đó châu Âu sẽ phụ trách ba bộ chỉ huy lực lượng hỗn hợp, còn Mỹ đảm nhiệm các bộ chỉ huy thành phần.

Ông Rutte khẳng định: “Chúng ta sẽ tiếp tục chứng kiến quá trình chuyển đổi hướng tới một châu Âu mạnh hơn trong một NATO mạnh hơn – NATO 3.0 với cơ chế phân chia trách nhiệm lành mạnh và bền vững hơn nhằm bảo đảm an ninh cho tất cả.”

Ông Rutte cũng đánh giá cao việc các nước thành viên gia tăng ngân sách quốc phòng, đồng thời ủng hộ lời kêu gọi của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc các đồng minh NATO cần đóng góp nhiều hơn cho an ninh chung.

Các binh sĩ Lục quân Hoa Kỳ đứng cạnh một khẩu đội tên lửa phòng không Patriot trong cuộc tập trận đa quốc gia của các đơn vị phòng không mặt đất thuộc NATO, tại Vilnius, Lithuania. Ảnh: AP

Liên quan tới cuộc xung đột tại Ukraine, Tổng Thư ký NATO cho biết cơ chế hỗ trợ mang tên “Pearl” tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp hỗ trợ khẩn cấp cho Kiev. Theo ông, kể từ khi sáng kiến này được triển khai vào mùa Hè năm ngoái, khoảng 70% số tên lửa dành cho các tổ hợp phòng không Patriot của Ukraine đã được cung cấp thông qua cơ chế trên, cùng với khoảng 90% lượng đạn dược sử dụng cho các hệ thống phòng không khác.

Ông Rutte nhấn mạnh NATO cần tiếp tục duy trì và mở rộng hỗ trợ dài hạn cho Ukraine, đồng thời cho biết các đồng minh gần đây đã công bố thêm hơn 500 triệu USD viện trợ từ Na Uy và Canada.

Liên quan tới khả năng Mỹ điều chỉnh hiện diện quân sự tại châu Âu, ông Rutte cho rằng Washington vẫn sẽ duy trì cam kết với an ninh châu Âu, song nhấn mạnh các nước châu Âu cần đảm nhận vai trò lớn hơn trong phòng thủ thông thường.

Ông cũng bày tỏ quan ngại trước việc Nga tăng cường hợp tác với Trung Quốc, Triều Tiên và Iran kể từ năm 2022. Theo ông, đây là một trong những lý do NATO đang thúc đẩy quan hệ với các đối tác ngoài khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand nhằm tăng cường hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, đổi mới công nghệ và chia sẻ thông tin.

Tổng Thư ký NATO khẳng định việc châu Âu tăng cường năng lực quốc phòng là xu thế tất yếu và phù hợp với bối cảnh hiện nay, đồng thời cho rằng cấu trúc an ninh mới sẽ giúp liên minh hoạt động hiệu quả và bền vững hơn trong dài hạn.

Bích Hồng

Nguồn: APT/NATO