Nắng nóng dự báo kéo dài, điện mặt trời áp mái “lên ngôi”

Mùa hè năm nay các đợt nắng nóng được dự báo xuất hiện sớm, kéo dài với cường độ cao, kéo theo nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh. Để chủ động nguồn điện cho sản xuất và tiêu dùng, nhiều doanh nghiệp, hộ dân đã chủ động lắp đặt điện mặt trời áp mái nhằm giảm chi phí điện năng, nâng cao khả năng tự chủ nguồn điện.

Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 đặt mục tiêu trong năm 2026 có 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà (Trong ảnh: Công nhân Viettel construction Thanh Hóa thi công lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái). Ảnh: Tùng Lâm

Gia đình anh Nguyễn Văn Cường ở phường Hạc Thành vừa hoàn tất lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 9kWp. Theo anh, dù chi phí đầu tư năm nay tăng so với trước, song quyết định lắp đặt được gia đình đưa ra nhanh hơn do dự báo mùa hè này nắng nóng sẽ kéo dài, nhu cầu sử dụng điều hòa tăng cao, kéo theo chi phí điện sinh hoạt sẽ tăng mạnh.

Không chỉ tại khu vực đô thị, nhiều hộ dân tại khu vực nông thôn có điều kiện về tài chính cũng bắt đầu quan tâm và tìm hiểu nhiều hơn về điện mặt trời áp mái. Gia đình anh Nguyễn Văn Tuấn ở xã Vạn Lộc đã tìm hiểu về điện mặt trời áp mái vài năm gần đây và quyết định đầu tư hệ thống 7kWp trong năm nay. Anh Tuấn chia sẻ: “Chi phí khoảng 100 triệu đồng với một hộ gia đình ở nông thôn như chúng tôi là khá lớn, nhưng với mức giảm tới 70% tiền điện mỗi tháng, chỉ sau khoảng 5 năm là có thể thu hồi vốn, trong khi hệ thống có thể vận hành từ 20 - 25 năm. Vì vậy gia đình tôi đã quyết định đầu tư”.

Mới vào đầu mùa hè, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng đã chủ động đăng ký lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà với quy mô lớn, như: Công ty TNHH Thương mại Ngọc Nhâm (600kWp), Công ty TNHH Chăn nuôi Cẩm Phú (223kWp), Công ty TNHH Thương mại Long Anh (180kWp)... Theo các doanh nghiệp, việc đầu tư các hệ thống này không chỉ giảm đáng kể chi phí điện năng, mà còn nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chí về sản xuất xanh, giảm phát thải carbon trong chuỗi cung ứng, nhất là trên thị trường xuất khẩu.

Ghi nhận từ các đơn vị cung cấp, thi công cho thấy, nhu cầu lắp đặt điện mặt trời mái nhà trong năm nay có xu hướng tăng sớm hơn so với các năm trước. Tại Chi nhánh Công trình Viettel Thanh Hóa - Tổng Công ty CP Công trình Viettel (Viettel construction Thanh Hóa), ngay từ quý I/2026, số lượng khách hàng tìm hiểu và ký hợp đồng lắp đặt đã tăng đáng kể, ở cả khối dự án doanh nghiệp và hộ gia đình. Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã triển khai 4 dự án với tổng công suất khoảng 1,2MWp; đồng thời, bình quân mỗi tháng có hơn 100 hộ dân lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái.

Ông Trịnh Hữu Quang, Giám đốc Viettel Construction Thanh Hóa, chia sẻ: "Giá lắp đặt hệ thống điện mặt trời năm nay tăng khoảng 20% so với năm trước do tác động từ biến động chính sách và thị trường quốc tế, đặc biệt là việc một số quốc gia điều chỉnh chính sách thuế đối với tấm pin năng lượng mặt trời, cùng với ảnh hưởng của xung đột địa chính trị làm gián đoạn chuỗi cung ứng và tăng chi phí vận chuyển. Để ổn định giá và bảo đảm tiến độ thi công, đơn vị đã chủ động đàm phán với các nhà cung cấp thiết bị lớn như Deye, Solis nhằm giảm chi phí đầu vào, đồng thời nhập dự trữ khoảng 43MWp tấm pin để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu lắp đặt của khách hàng”.

Công nhân Viettel construction Thanh Hóa thi công lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái.

Theo Công ty Điện lực Thanh Hóa (ĐLTH), đến hết tháng 3/2026 đơn vị đã hỗ trợ gần 220 khách hàng đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái theo hình thức tự sản xuất, tự tiêu thụ, với tổng công suất gần 16MW. Trong đó, nhóm hộ gia đình và cơ sở sản xuất nhỏ có 205 hệ thống, với tổng công suất đạt khoảng 4MW và 15 hệ thống ở khối doanh nghiệp, khu công nghiệp, với công suất khoảng 12MW.

Trong nội bộ ngành điện, ĐLTH cũng đang đầu tư 22 hệ thống điện mặt trời mái nhà tại các trụ sở, với tổng công suất đạt 615kWp, dự kiến hoàn thành trước ngày 15/4. Công ty cũng phát động phong trào lắp đặt điện mặt trời áp mái trong toàn đơn vị, phấn đấu năm 2026 có từ 80% trở lên hộ gia đình cán bộ, công nhân viên lắp đặt và đấu nối an toàn, sử dụng hiệu quả hệ thống.

Nhằm giảm áp lực cung ứng điện trong mùa nắng nóng, mới đây Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Chỉ thị đặt mục tiêu trong năm 2026 phấn đấu có 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà; đạt khoảng 20% trong tổng công suất lắp đặt theo kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030.

Cùng với đó, Chính phủ giao các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ, đặc biệt là các giải pháp về tín dụng, tài chính nhằm khuyến khích hộ gia đình, doanh nghiệp đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà và các giải pháp lưu trữ năng lượng phù hợp. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển nguồn điện phân tán, góp phần chia sẻ áp lực cho hệ thống điện quốc gia trong các giai đoạn cao điểm về phụ tải.

Tùng Lâm