Mỹ, Trung Quốc cạnh tranh gay gắt trong lĩnh vực công nghệ sinh học

Theo một khảo sát mới về cạnh tranh công nghệ sinh học toàn cầu, Trung Quốc đang vượt lên trước Mỹ về tốc độ và quy mô thử nghiệm lâm sàng, trong khi Mỹ vẫn dẫn đầu về chất lượng khoa học, nguồn vốn tài trợ và phát triển thương mại.

Theo một cuộc khảo sát mới về cạnh tranh công nghệ sinh học toàn cầu, Trung Quốc đang vượt Mỹ về tốc độ và quy mô thử nghiệm lâm sàng, trong khi Mỹ vẫn dẫn đầu về chất lượng khoa học, nguồn tài trợ và phát triển thương mại. Ảnh: Aa.

Cuộc khảo sát do Cure Innovation Index thực hiện cho thấy Trung Quốc trong những năm gần đây đã dẫn đầu Mỹ về số lượng đăng ký thử nghiệm lâm sàng mới hằng năm, nhờ các cải cách quy định, chi phí thấp hơn và chiến lược thúc đẩy đổi mới trong nước. Tuy nhiên, Mỹ vẫn duy trì nền tảng lịch sử lớn hơn nhiều về tổng số thử nghiệm đã đăng ký.

Khảo sát cho thấy các chuyên gia đánh giá Mỹ đang dẫn đầu về chuyển giao công nghệ, vốn đầu tư, thương mại hóa và nguồn nhân lực. Trong khi đó, Trung Quốc được xem là nước dẫn đầu rõ rệt về phát triển thử nghiệm lâm sàng và chuỗi cung ứng, còn hai nước ngang bằng trong lĩnh vực khám phá khoa học.

Báo cáo dựa trên khảo sát 117 lãnh đạo trong ngành, kết hợp với phân tích thư mục học thuật và dữ liệu thử nghiệm lâm sàng.

Những năm gần đây, các tập đoàn dược phẩm đa quốc gia đã tăng cường danh mục phát triển thuốc bằng cách bổ sung các ứng viên thuốc được phát triển tại Trung Quốc, nơi chi phí thấp, quy trình quản lý được tinh gọn và theo một số ý kiến là có sự hỗ trợ của chính phủ, tạo ra lợi thế cạnh tranh. Theo một nghiên cứu của Đại học Georgetown, đến năm 2024, tỷ lệ của Mỹ trong các chương trình phát triển thuốc giai đoạn đầu đã giảm xuống khoảng 37%, từ mức 48% năm 2015, trong khi tỷ lệ của Trung Quốc trong tổng số toàn cầu tăng lên hơn 32%, từ mức 8%.

Báo cáo được công bố cùng với dữ liệu chính thức mới từ cơ quan quản lý dược phẩm Trung Quốc, cho thấy nước này đã ghi nhận kỷ lục 5.215 thử nghiệm lâm sàng được đăng ký trong năm 2025 - lần đầu tiên tổng số hằng năm vượt mốc 5.000 và cao gấp khoảng hai lần so với mức ghi nhận năm 2020. Các thử nghiệm thuốc mới chiếm phần lớn, trong đó lĩnh vực ung thư chiếm ưu thế trong cả danh mục thuốc hóa dược và sinh học.

Những xu hướng này đã gây lo ngại cho chính phủ Mỹ. Ủy ban An ninh Quốc gia về Công nghệ Sinh học mới nổi trong một báo cáo tháng 12/2025 cảnh báo rằng, “Trung Quốc đã xây dựng một hệ sinh thái công nghệ sinh học tích hợp theo chiều dọc và hiện đang ở vị thế thuận lợi để thách thức vai trò dẫn đầu của Mỹ”. Giới chức y tế Mỹ ngày 22/6 đã công bố chương trình “khôi phục vai trò dẫn đầu của Mỹ trong thử nghiệm lâm sàng” thông qua một loạt biện pháp nhằm thúc đẩy nghiên cứu dược phẩm.

Thanh Vân