Mỹ- Trung - Nga hướng tới đối thoại về các vấn đề an ninh toàn cầu

Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Thâm Quyến (Trung Quốc) vào tuần tới, bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC). Kiểm soát và cắt giảm vũ khí hạt nhân được xác định là một trong những nội dung trọng tâm, bên cạnh các vấn đề Iran và bán đảo Triều Tiên.

Người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales ngày 13/11 cho biết Tổng thống Trump sẽ nêu vấn đề cắt giảm vũ khí hạt nhân trong cuộc gặp dự kiến diễn ra vào ngày 19/11. Theo bà Wales, nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng sự phổ biến vũ khí hạt nhân trên thế giới tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết Washington không kỳ vọng đạt được thỏa thuận cụ thể tại cuộc gặp, mà coi đây là bước khởi đầu cho đối thoại về vấn đề này.

Được biết, Mỹ muốn thúc đẩy một cơ chế kiểm soát vũ khí hạt nhân có sự tham gia của cả Trung Quốc, trong bối cảnh Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược mới (New START) giữa Mỹ và Nga đã hết hiệu lực trong năm nay. Tuy nhiên, Bắc Kinh từng nhiều lần khẳng định không có ý định tham gia đàm phán ba bên, cho rằng quy mô kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc thấp hơn đáng kể so với Mỹ và Nga. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), Nga hiện sở hữu kho đầu đạn hạt nhân lớn nhất thế giới, tiếp đến là Mỹ và Trung Quốc.

Khả năng đạt đồng thuận về vấn đề hạt nhân vẫn còn bỏ ngỏ do khác biệt quan điểm giữa các bên. Trong khi Trung Quốc chưa sẵn sàng tham gia đàm phán ba bên về vấn đề này, Nga được cho là ưu tiên giải quyết xung đột tại Ukraine.

Bên cạnh vấn đề hạt nhân, cuộc gặp có thể đề cập tình hình bán đảo Triều Tiên. Tổng thống Trump được cho là muốn thúc đẩy Trung Quốc và Nga phối hợp nhằm nối lại đối thoại giữa Washington và Bình Nhưỡng. Nhà Trắng cho biết cuộc xung đột tại Ukraine nhiều khả năng không nằm trong chương trình nghị sự.

Nếu diễn ra như dự kiến bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến ngày 19/11, đây sẽ là cuộc gặp ba bên riêng biệt đầu tiên giữa lãnh đạo Mỹ, Trung Quốc và Nga. Dù vậy, những khác biệt về lợi ích và lập trường khiến khả năng đạt được các thỏa thuận cụ thể vẫn chưa rõ ràng.

Minh Phương