Mỹ - Iran tiến gần thỏa thuận gia hạn ngừng bắn

Mỹ và Iran được cho là đã đạt được thỏa thuận sơ bộ về việc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày và khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột kéo dài gần 3 tháng giữa hai bên đang có những tiến triển đáng chú ý.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (giữa) trong một cuộc họp Nội các tại Phòng Nội các của Nhà Trắng vào ngày 27 tháng 5 năm 2026 tại Washington, DC. Ảnh AFP

Theo Reuters, thỏa thuận hiện vẫn đang chờ Tổng thống Mỹ Donald Trump phê duyệt, trong khi phía Iran cho biết văn bản cuối cùng chưa được hoàn tất.

Nguồn tin thân cận với tiến trình đàm phán cho biết nếu được thông qua, thỏa thuận sẽ cho phép hoạt động vận tải thương mại đi lại không hạn chế qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.

Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Iran và nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Tehran.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận Washington và Tehran đã đạt được “nhiều tiến triển”, song vẫn còn bất đồng về một số nội dung kỹ thuật.

Ông Vance nói với báo giới tại Washington: “Chúng tôi đang rà soát về một vài điểm ngôn ngữ trong văn bản. Đã có rất nhiều tiến triển và hy vọng Tổng thống sẽ có thể phê chuẩn thỏa thuận”.

Tuy nhiên, hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn nguồn tin gần với đoàn đàm phán cho biết văn bản thỏa thuận hiện chưa được hoàn tất hoặc xác nhận chính thức.

Dù vậy, tình hình thực địa vẫn tiếp tục căng thẳng. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ đã bắn hạ 5 máy bay không người lái tấn công của Iran và phá hủy một trạm điều khiển tại thành phố cảng Bandar Abbas nhằm ngăn chặn vụ phóng UAV thứ sáu.

Lực lượng phòng không Iran đã bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ trên bầu trời tỉnh Bushehr ở miền Nam nước này. Ảnh chụp màn hình.

Trong khi đó, hãng thông tấn Tasnim ngày 29/5 đưa tin lực lượng phòng không Iran đã bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ trên bầu trời tỉnh Bushehr ở miền Nam nước này. Một nguồn tin quân sự cho biết chiếc UAV bị tiêu diệt bằng tên lửa đất đối không. Quan chức địa phương Masoud Tangestani xác nhận vụ việc và cho biết tình hình tại khu vực đã trở lại bình thường sau khi hệ thống phòng không được kích hoạt.

Song song với các nỗ lực ngoại giao, Bộ Tài chính Mỹ ngày 28/5 tiếp tục công bố gói trừng phạt mới nhằm vào hoạt động buôn bán dầu của quân đội Iran. Washington đã đưa vào danh sách trừng phạt 8 tàu vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran, cùng hơn 15 tổ chức và công ty bị cáo buộc hỗ trợ mạng lưới xuất khẩu dầu của Tehran.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khẳng định Washington sẽ không cho phép Iran gia tăng doanh thu dầu mỏ nhằm tái thiết năng lực quân sự.

Bích Hồng

Nguồn: Reuters, CNA, TASS