Ký ức ngày đại thắng

Đã hàng chục năm qua đi nhưng những khó khăn, gian khổ hy sinh... của đồng đội và bản thân vẫn còn hiện hữu trong ký ức những cựu thanh niên xung phong (TNXP) Trường Sơn năm xưa. Họ là những người đã làm nên con đường Trường Sơn huyền thoại, góp phần chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam làm nên đại thắng mùa xuân năm 1975, thống nhất đất nước.

Các cựu TNXP C271, P31, N237 - Ban xây dựng 67 Trường Sơn gặp mặt nhân ngày truyền thống.

Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của TNXP cách đây hơn 50 năm nhưng những cựu TNXP C271, P31, N237 - Ban xây dựng 67 Trường Sơn vẫn luôn giữ liên lạc với nhau qua ban liên lạc. Mỗi năm, Ban liên lạc C271, P31, N237 - Ban xây dựng 67 tổ chức gặp mặt ít nhất 1 lần vào dịp kỷ niệm ngày lên đường nhập ngũ (14/4/1969).

Bà Nguyễn Thị Chung, phường Đông Sơn gặp lại người em cùng đơn vị là ông Nguyễn Duy Chánh, phường Đông Quang mà xúc động, kỷ niệm ngày xưa lại ùa về. Ngày đó, bà Chung và ông Quang cùng huyện Đông Sơn cũ, vào chiến trường ác liệt tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị cũ. Những người con xa nhà sớm kết nối tình đồng chí, đồng đội, coi nhau như anh chị em ruột, nhường nhau bát cơm, chia nhau manh áo và cùng chung chí hướng. Gặp ông Chánh - thanh niên nhỏ người, gầy nhem nhưng nhanh nhẹn, bà coi như em trai mình. Suốt 3 năm làm nhiệm vụ san đường, lấp hố bom đảm bảo giao thông được thông suốt, bà Chung, ông Chánh và nhiều đồng đội trải qua nhiều gian khổ. Màn trời, chiếu đất, ban đêm đi vá đường, cầm đèn sáng làm hoa tiêu cho xe qua...

Bà Chung kể: "Trong thời gian này, tôi nhớ nhất đội 34 bị bom tàn sát. Lúc ấy, chúng tôi đang làm san lấp hố bom phải chạy về nơi ẩn nấp. Sau khi Mỹ dừng đánh phá, cả đơn vị tìm đồng đội. Tôi làm y tá cũng phải trực tiếp đi các ngả để đào, bới những đống đất vùi lấp đồng đội khiêng về. Trận này có 78 đồng chí bị trúng bom B52 và hy sinh. Nay các anh chị vẫn đang yên nghỉ ở nghĩa trang trên tuyến đường 16A ngã ba Dân chủ, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cũ. Gian khổ, ác liệt là thế, nhưng chúng tôi chưa bao giờ nao núng tinh thần. Cứ ngớt tiếng bom là lên đường làm nhiệm vụ, không kể ngày hay đêm...".

Cựu TNXP Trường Sơn Nguyễn Thị Chung và Nguyễn Duy Chánh gặp nhau tay bắt mặt mừng.

Hoàn thành nhiệm vụ, bà Chung về quê tiếp tục làm y tá tại Bệnh viện huyện Đông Sơn cũ. Bà Chung kể: “Chúng tôi đang làm nhiệm vụ ở bệnh viện thì nghe tin miền Nam hoàn toàn giải phóng, mọi người đều reo mừng, ôm nhau mà khóc. Lúc ấy, tôi lại nhớ thương đồng đội vô cùng. Nhiều đồng chí đã hy sinh, một số đồng chí chuyển sang bộ đội trực tiếp chiến đấu gian khổ góp phần làm nên Đại thắng mùa xuân năm 1975 thống nhất đất nước”.

Ngồi bên ghế đá, ông Hà Xuân Hùng, phường Đông Sơn, rưng rưng kể những câu chuyện cùng đồng đội năm xưa mở đường và trực tiếp chiến đấu ở các chiến trường như những thước phim quay chậm hiện ra trước mắt. “Sau 3 năm làm nhiệm vụ của TNXP Trường Sơn, năm 1972, tôi chuyển sang quân đội vào Sư đoàn 303, Quân khu 7 (Sài Gòn) - đơn vị trực tiếp chiến đấu các điểm Long Khánh, Bà Rịa, Biên Hòa mở cửa phía Đông Bắc Sài Gòn để tiến vào Dinh Độc Lập. Đặc biệt, là trận đánh vào Sân bay Biên Hòa ngày 28/4/1975, đơn vị của tôi chiếm đóng các cứ điểm của địch để lấy lương thực, vũ khí và cát cứ. Trong trận này, tôi bị sức ép của bom, bị thương ở tay và đùi được đồng đội băng bó, nhưng tôi vẫn gắng dậy cầm súng chiến đấu. Vì tai không nghe rõ, chiến tranh bom đạn xới xáo khắp nơi, tôi bị lạc đơn vị và đi theo một đơn vị khác tiến vào Sài Gòn tiếp tục chiến đấu và tiến vào Dinh Độc Lập. May mắn thay, tôi được chứng kiến thời khắc lịch sử quan trọng quân và dân ăn mừng chiến thắng 30/4/1975. Khắp các ngả đường, người dân kéo ra vẫy chào, tung hoa, vỗ tay, hát vang mừng chiến thắng. Dù lúc ấy tai không nghe rõ, nhưng tôi cảm nhận bằng mắt, bằng các giác quan của mình sự hân hoan của quân và dân ta. Tôi đã khóc giữa rừng người, ở đây không có đồng chí của đơn vị mình nhưng tôi thấy ấm áp, hân hoan vô cùng, quên cả vết thương đang rỉ máu. Đến ngày 1/5, tôi mới tìm được đơn vị Sư đoàn 303".

Các cựu TNXP C271, P31, N237 - Ban xây dựng 67 Trường Sơn gặp mặt nhân ngày truyền thống.

Gần 60 năm kể từ ngày nhập ngũ đã trôi qua, nhiều cựu TNXP Trường Sơn tóc đã bạc, lưng đã còng, nhưng ký ức về những tháng ngày tuổi trẻ gian khó, hào hùng được cống hiến cho Tổ quốc ấy vẫn luôn vẹn nguyên trong tâm trí.

Ông Hoàng Mạnh Hùng, Chánh văn phòng Hội Truyền thống Trường Sơn đường Hồ Chí Minh, Trưởng Ban liên lạc C271, P31, N237 - Ban xây dựng 67 Trường Sơn cho biết: "Trong mỗi chúng tôi, tình đồng đội, tình dân quân nơi chiến trường đã trở thành nguồn động viên vô giá. Hòa bình lập lại, đất nước có nhiều đổi mới, chúng tôi vẫn kết nối cùng nhau và tổ chức những chuyến về nguồn tri ân đồng đội, thăm lại chiến trường xưa. Vừa để kết nối tình đồng chí, đồng đội, vừa giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ".

Bài và ảnh: Lê Hà