Kinh tế tư nhân - động lực trung tâm để bứt phá trong kỷ nguyên mới (Bài 2): Cải cách hành chính tạo “đòn bẩy” để kinh tế tư nhân bứt phá

Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị (Nghị quyết 68) về phát triển kinh tế tư nhân đặt trọng tâm vào việc hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính (TTHC), cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, mở rộng cơ hội đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên mới. Từ định hướng lớn của Nghị quyết 68, quá trình thể chế hóa, cải cách TTHC đã được tỉnh Thanh Hóa triển khai theo hướng thực chất, giảm chi phí và khơi thông nguồn lực, tạo “đòn bẩy” để kinh tế tư nhân bứt phá.

Thủ tục hành chính được cải cách theo hướng thực chất, giảm chi phí giúp doanh nghiệp khơi thông nguồn lực, sản xuất hiệu quả. Ảnh: Thanh Thảo

“Làn xanh” trong giải quyết thủ tục hành chính

Những ngày này, Dự án Khu Công nghiệp Lam Sơn - Sao Vàng đang được Công ty TNHH Xây dựng và khai thác hạ tầng Lam Sơn - Sao Vàng khẩn trương triển khai thi công hạ tầng. Dự án có tổng diện tích trên 530ha, tổng vốn đầu tư hơn 3.200 tỷ đồng, được kỳ vọng trở thành động lực phát triển công nghiệp của khu vực phía Tây tỉnh Thanh Hóa.

Ông Nguyễn Quốc Hùng, đại diện Công ty TNHH Xây dựng và khai thác hạ tầng Lam Sơn - Sao Vàng cho biết: “Chúng tôi đánh giá cao sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính quyền tỉnh Thanh Hóa trong việc điều phối TTHC và giải phóng mặt bằng. Đặc biệt, các thủ tục liên quan đến dự án đã được phân luồng thực hiện theo cơ chế “làn xanh”, giúp doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ. Đến nay, dự án đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 139ha, thi công san nền cơ bản đạt khoảng 70ha và phấn đấu trong đầu quý 3/2026 sẽ sẵn sàng đón các nhà đầu tư thứ cấp vào hoạt động”.

Tỉnh Thanh Hóa đang từng bước xây dựng hình ảnh một chính quyền đồng hành, phục vụ doanh nghiệp thông qua cải cách TTHC. Trong đó, cơ chế ưu tiên “làn xanh” được xem là giải pháp đột phá, góp phần kiến tạo môi trường đầu tư hấp dẫn. Theo thống kê, từ tháng 7/2025 đến tháng 5/2026, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã tiếp nhận và giải quyết gần 22.000 hồ sơ TTHC của người dân, doanh nghiệp theo cơ chế ưu tiên “làn xanh”, 100% hồ sơ được xử lý đúng và trước hạn. Trong đó, 19 TTHC thuộc lĩnh vực đầu tư, doanh nghiệp được rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ từ 33 - 60%; 12 thủ tục thuộc lĩnh vực xây dựng, kinh doanh bất động sản được rút ngắn từ 31 - 60%; 9 thủ tục thuộc lĩnh vực đất đai, lâm nghiệp, khoáng sản được rút ngắn từ 30 - 50%; 6 thủ tục thuộc lĩnh vực việc làm được rút ngắn từ 33 - 40%.

Các TTHC liên quan đến doanh nghiệp được thực hiện trực tuyến góp phần rút ngắn thời gian xử lý, đơn giản hóa quy trình.

Sở Tài chính là một trong những cơ quan chuyên môn có nhiều TTHC liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp. Ông Phạm Việt Bắc, Phó Giám đốc sở cho biết: “Thực hiện chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh về cải cách TTHC, sở đã chủ động rà soát, tham mưu đề xuất cắt giảm gần 50% số lượng thủ tục liên quan đến doanh nghiệp và gần 40% thời gian giải quyết. Việc tinh gọn thủ tục được thực hiện với tinh thần chuyển từ “kiểm soát” sang “phục vụ” và số hóa quy trình nghiệp vụ, giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí tuân thủ cũng như tiết kiệm thời gian”.

Khi những điểm nghẽn về thủ tục được tháo gỡ, thời gian được rút ngắn, chi phí được tiết giảm, doanh nghiệp sẽ có thêm niềm tin và động lực để mở rộng sản xuất, đầu tư lâu dài. Bà Nguyễn Thu Hồng, đại diện Công ty CP Đông Sơn Vina cho biết: “Doanh nghiệp thường xuyên phải thực hiện các thủ tục về đăng ký biến động đất đai. Trước đây, công ty thường phải mất từ 12 đến 15 ngày để hoàn thành các thủ tục. Tuy nhiên, kể từ khi thực hiện cơ chế ưu tiên “làn xanh”, thời gian giải quyết rút xuống chỉ còn 6 đến 8 ngày. Việc giảm một số thành phần hồ sơ không cần thiết và rút ngắn 50% thời gian giải quyết thủ tục đã tạo thuận lợi rất lớn cho doanh nghiệp”.

Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Văn Tuấn cho biết: “Hiện nay, các TTHC liên quan đến doanh nghiệp đều có thể thực hiện trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, từ khâu kê khai, nộp hồ sơ đến nhận kết quả giải quyết. Việc rút ngắn thời gian xử lý, đơn giản hóa quy trình đã giúp doanh nghiệp tiết giảm đáng kể thời gian, chi phí và nhân lực trong quá trình thực hiện TTHC”.

Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng khu công nghiệp, giao thông và logistics đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất và lưu thông hàng hóa.

Theo kết quả đánh giá Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) năm 2025 do Bộ Nội vụ công bố, tỉnh Thanh Hóa nằm trong nhóm A, đạt kết quả từ 90% trở lên. Tỉnh cũng ghi nhận tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt trên 99% và mức độ hài lòng của người dân đạt 97,22%. Còn tại Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 và Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2025 (PCI 2025) do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố đã ghi nhận, tỷ lệ doanh nghiệp tại Thanh Hóa kinh doanh có lãi ước đạt 65,26%. Trong đó, có tới 37,38% doanh nghiệp dự kiến mở rộng sản xuất, kinh doanh trong 2 năm tới. Đáng chú ý, Thanh Hóa cũng đứng thứ hai cả nước về tỷ lệ doanh nghiệp nhận đủ giấy tờ cần thiết để đi vào hoạt động hợp pháp trong vòng 1 tuần trở xuống, đạt 68,5%, chỉ sau tỉnh Đồng Tháp. Đây là kết quả phản ánh rõ nét hiệu quả cải cách TTHC, khơi thông nguồn lực cho kinh tế tư nhân địa phương phát triển.

Tạo đột phá từ cải cách thực chất

Muốn kinh tế tư nhân thực sự trở thành động lực tăng trưởng, điều quan trọng không chỉ nằm ở chủ trương, không phải cắt giảm bao nhiêu TTHC hay bao nhiêu ngày xử lý hồ sơ, mà là chi phí tuân thủ thực tế của doanh nghiệp có giảm hay không. Theo kết quả PCI 2025, một số chỉ số thành phần của Thanh Hóa còn ở mức trung bình so với cả nước như: cạnh tranh bình đẳng, tiếp cận nguồn lực, chính quyền kiến tạo.

Đáng chú ý, trong số liệu của VCCI lần đầu tiên công bố về Chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI), Thanh Hóa mới đạt 3,48 điểm, thấp hơn trung bình cả nước. Số liệu phát triển doanh nghiệp tại Thanh Hóa trong 5 tháng đầu năm 2026 cũng cho thấy, toàn tỉnh có 1.940 doanh nghiệp thành lập mới, nhưng có tới 1.059 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh, tăng 1,1% so với cùng kỳ. Nhìn về tổng thể, đa phần doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, bức tranh kinh tế tư nhân vẫn còn gặp những điểm nghẽn, rào cản trong TTHC, tiếp cận đất đai, tín dụng...

Bà Phạm Hương Quỳnh, Giám đốc Công ty CP Hợp Lợi Thịnh, phường Hàm Rồng, chia sẻ: “Điều doanh nghiệp lo nhất hiện nay không phải thiếu đơn hàng, mà là chi phí đầu vào và thủ tục kéo dài. Có thời điểm chỉ riêng việc hoàn thiện hồ sơ đất đai, phòng cháy chữa cháy cũng khiến doanh nghiệp mất hàng tháng”.

Công nhân Công ty Hợp Lợi Thịnh trong ca sản xuất.

Thực tế cho thấy, trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, doanh nghiệp cần một hệ sinh thái hỗ trợ thực chất hơn thay vì chỉ dừng ở chính sách chung chung. Bởi, với doanh nghiệp, nếu thủ tục kéo dài cũng có thể làm mất cơ hội kinh doanh, thậm chí rơi vào cảnh nợ, phá sản. Ông Đỗ Đình Hiệu, Giám đốc VCCI Chi nhánh Thanh Hóa - Ninh Bình cho rằng: “Trong giai đoạn mới, khi yêu cầu tăng trưởng cao hơn, cạnh tranh gay gắt hơn và áp lực đổi mới lớn hơn, khu vực kinh tế tư nhân cần một hệ sinh thái phát triển đúng nghĩa. Ở đó, chính quyền kiến tạo không chỉ nói về cải cách, mà phải giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, nhìn thấy cơ hội và đủ niềm tin để đầu tư dài hạn”.

Cũng theo ông Hiệu, một trong những hạn chế lớn hiện nay là năng lực thực thi chưa đồng bộ. Nhiều luật và nghị quyết được thiết kế khá thông thoáng, nhưng khi triển khai xuống nghị định, thông tư hoặc thực tiễn lại phát sinh thêm điều kiện và “giấy phép con”. Bên cạnh đó công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính tại một số sở, ngành, địa phương có thời điểm còn thiếu quyết liệt. Do đó, cần phải tạo đột phá cải cách thực chất hơn nữa. Các đơn vị phải tiếp tục nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, tạo chuyển biến tích cực trong giải quyết TTHC cho doanh nghiệp...

Đẩy mạnh cải cách TTHC được xác định là một trong những khâu đột phá chiến lược quan trọng của tỉnh Thanh Hóa trong nhiệm kỳ 2025-2030. Chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ quản lý sang phục vụ Nhân dân, Thanh Hóa đang lan tỏa mạnh mẽ thông điệp về cải cách hành chính, từng bước hiện thực hóa Nghị quyết 68 một cách hiệu quả. Khi đó, kinh tế tư nhân không chỉ được “cởi trói” về cơ chế, mà còn được tiếp thêm động lực để phát triển mạnh mẽ, khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế địa phương.

Thanh Thảo

(còn nữa)