Khi Al trở thành “luật sư nhỏ” của phụ nữ

Việc mang “trợ lý AI” về thôn, xóm không chỉ giúp phụ nữ tiếp cận pháp luật thuận tiện hơn, mà còn giúp họ mạnh dạn lên tiếng, tự bảo vệ mình trước những rủi ro pháp lý.

Hội viên phụ nữ xã Tây Đô thực hành tra cứu pháp luật trên điện thoại thông minh trong buổi tập huấn “Trợ lý AI: Phụ nữ Thanh Hóa sống tự tin - hiểu luật”.

Nhà văn hóa thôn Đông Môn, xã Tây Đô mỗi buổi chiều vốn chỉ rộn ràng bởi những câu chuyện gia đình, bếp núc của chị em, nay bỗng mang nhịp điệu khác. Trên bàn, những chiếc điện thoại thông minh được đặt ngay ngắn, bên cạnh tờ giấy khổ lớn nổi bật dòng chữ “Trợ lý AI: Phụ nữ Thanh Hóa sống tự tin- hiểu luật”. Lần đầu tiên, chị em trong thôn được gặp “người bạn mới” - trợ lý AI đồng hành cùng họ trong việc tìm hiểu pháp luật, bảo vệ quyền lợi của mình.

Chị Vũ Thị Phấn, tiểu thương ở chợ xã, cầm chiếc điện thoại trên tay dè dặt đặt câu hỏi về trường hợp vay tiền với lãi suất cao. Ngay sau đó, chị Nguyễn Thị Huệ, Chủ tịch Hội LHPN xã Tây Đô trực tiếp hướng dẫn từng thao tác tra cứu trên ứng dụng “Trợ lý AI”. Nhìn thông tin hiện rõ trên màn hình, chị Phấn không giấu được sự ngạc nhiên: “Dễ hiểu thế này thì từ trước tới giờ mình đâu việc gì phải ngại hỏi”. Từ những buổi hướng dẫn trực tiếp như thế, khoảng cách giữa luật và đời sống đang từng bước được thu hẹp.

Theo chị Nguyễn Thị Huệ, Chủ tịch Hội LHPN xã Tây Đô, AI không thay thế cán bộ tư pháp, mà là công cụ hỗ trợ để đưa pháp luật đến gần người dân hơn, nhất là phụ nữ nông thôn. Sau mỗi buổi tập huấn, Hội LHPN xã thành lập nhóm zalo “Phụ nữ hiểu luật” tại từng thôn. Khi có vướng mắc, chị em có thể hỏi trực tiếp trợ lý AI hoặc gửi câu hỏi để cán bộ tư pháp, luật sư hỗ trợ giải đáp sâu hơn. Nhờ đó, việc tiếp cận pháp luật không còn theo từng đợt, mà trở thành một quá trình thường xuyên, liên tục trong đời sống hội viên.

Không chỉ ở Tây Đô, tại xã Nga Sơn, mô hình “Trợ lý AI: Phụ nữ Thanh Hóa sống tự tin- hiểu luật” cũng đang được triển khai sôi nổi. Chị Mai Mai Hoa, Chủ tịch Hội LHPN xã Nga Sơn, chia sẻ: “Có những việc trước đây chị em ngại hỏi lắm, giờ cần là mở điện thoại ra hỏi thử. Không hiểu thì hỏi lại, hỏi nhiều lần cũng không ngại".

Chị Nguyễn Thị Hạnh, công nhân may tại một doanh nghiệp trên địa bàn xã Nga Sơn cho biết, trước đây bản thân nhiều lần rơi vào tình trạng bị chậm lương nhưng không dám phản ánh vì không nắm rõ quy định pháp luật. “Nhờ tra cứu trực tiếp, tôi mới biết mình có quyền bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bản thân”, chị Hạnh nói.

Thực tế này cho thấy, việc thiếu thông tin pháp luật vẫn đang là rào cản khiến không ít người lao động, đặc biệt là lao động nữ chấp nhận thiệt thòi trong quan hệ lao động.

Hiện nay, “Trợ lý AI: Phụ nữ Thanh Hóa sống tự tin - hiểu luật” đã được triển khai đến 70/70 chi hội phụ nữ trên địa bàn xã Tây Đô và xã Nga Sơn. Thông qua các buổi tập huấn trực tiếp và hướng dẫn tại cơ sở, hội viên từng bước làm quen, thực hành và sử dụng ứng dụng trong việc tra cứu, tìm hiểu pháp luật. Dự kiến cuối năm 2027, 100% hội viên Hội LHPN 2 địa phương, tương đương khoảng hơn 11.000 hội viên, sẽ được cài đặt và sử dụng trợ lý AI, qua đó từng bước hình thành thói quen chủ động tiếp cận pháp luật bằng công nghệ số ngay tại thôn, xóm.

Theo đồng chí Lương Thị Hạnh, Tỉnh ủy viên, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh, trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, việc trang bị kiến thức pháp luật và kỹ năng số cho phụ nữ không chỉ giúp họ tự bảo vệ mình, mà còn góp phần nâng cao vị thế của phụ nữ trong gia đình và xã hội. Từ định hướng đó, công tác chuyển đổi số trong hệ thống hội những năm qua đã có nhiều bước tiến rõ nét.

Trong nhiệm kỳ 2021-2025, 100% cơ sở hội trên địa bàn tỉnh đã ứng dụng phần mềm quản lý; 100% cán bộ hội sử dụng thành thạo các phần mềm nghiệp vụ... Những nền tảng ấy đang từng bước đưa các mô hình như “Trợ lý AI: Phụ nữ Thanh Hóa sống tự tin - hiểu luật” lan tỏa về tận thôn, xóm. Công nghệ, bằng cách rất giản dị, đang trở thành “luật sư nhỏ” đồng hành cùng phụ nữ trên hành trình sống tự tin, hiểu luật, tự bảo vệ mình và làm chủ cuộc sống.

Bài và ảnh: Tăng Thúy