Bứt phá từ 3 trụ cột: Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Trong bối cảnh chuyển đổi số (CĐS) trở thành xu thế tất yếu, Thanh Hóa xác định khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và CĐS là 3 trụ cột chiến lược, tạo nền tảng thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững. Từ chủ trương đúng hướng đến triển khai đồng bộ, ba trụ cột này đang mở ra không gian phát triển mới cho tỉnh.

Tập huấn ứng dụng phần mềm Misa và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý chính quyền thông minh tại phường Sầm Sơn.

Kiến tạo nền tảng phát triển mới

Trước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế, Thanh Hóa đã lựa chọn KHCN, ĐMST và CĐS làm nền tảng phát triển chủ đạo. Đây là bước đi phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Trung ương, đồng thời được cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 266-KH/TU của Tỉnh ủy, qua đó mở ra hướng phát triển dựa trên tri thức và công nghệ, tạo dư địa mới cho tăng trưởng cả chiều rộng lẫn chiều sâu.

Trong mối quan hệ hữu cơ đó, KHCN giữ vai trò tạo ra tri thức và nền tảng công nghệ, ĐMST giúp chuyển hóa tri thức thành mô hình quản trị, sản phẩm và dịch vụ mới, còn CĐS đóng vai trò trục kết nối, giúp vận hành liên thông, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản lý. 3 trụ cột bổ trợ cho nhau, hình thành nền tảng cạnh tranh dài hạn, thúc đẩy cải cách đồng bộ trong quản lý Nhà nước, sản xuất - kinh doanh và đời sống xã hội.

Chiến lược phát triển của tỉnh được triển khai theo cách tiếp cận tổng thể và có trọng tâm: thay vì số hóa manh mún, rời rạc, tỉnh ta tập trung xây dựng hạ tầng số và dữ liệu dùng chung; thay vì lệ thuộc vào công nghệ nhập khẩu, tỉnh chú trọng phát triển nghiên cứu và ĐMST nội sinh; thay vì xem KHCN là nhiệm vụ riêng của ngành chuyên môn, tỉnh xác định đây là nguồn lực chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Đặc biệt, Kế hoạch số 266-KH/TU với 12 chỉ tiêu về KHCN, 16 chỉ tiêu về ĐMST và 37 chỉ tiêu về CĐS đã tạo nên khung điều phối rõ ràng, đóng vai trò như “bản đồ định hướng” cho toàn bộ tiến trình đổi mới. Nhờ đó, việc triển khai các nhiệm vụ được thực hiện có mục tiêu cụ thể, có thang đo đánh giá và cơ chế giám sát, giúp quá trình chuyển đổi diễn ra đồng bộ, bài bản trên phạm vi toàn tỉnh.

Tạo bứt phá mạnh mẽ

Bám sát sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Bộ Khoa học và Công nghệ, công tác CĐS trên địa bàn tỉnh được triển khai đồng bộ, tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý Nhà nước, phát triển kinh tế và đời sống xã hội. Hạ tầng số tiếp tục được củng cố khi 100% cơ quan, đơn vị kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng, các hệ thống thông tin phục vụ mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành ổn định; toàn tỉnh có 296 phòng họp trực tuyến cấp xã, bảo đảm thông suốt công tác chỉ đạo, điều hành từ tỉnh đến cơ sở.

Trong xây dựng chính quyền số, các nền tảng dùng chung được khai thác hiệu quả, tỷ lệ văn bản ký số đạt 98%; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 94,12%, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 98,13%, tạo thuận lợi rõ rệt cho người dân và doanh nghiệp. Cùng với đó, tỉnh duy trì 60 cơ sở dữ liệu dùng chung, vận hành Cổng dữ liệu mở với 158 bộ dữ liệu thuộc 16 lĩnh vực, từng bước làm sạch và hoàn thiện dữ liệu chuyên ngành phục vụ chỉ đạo, điều hành và công khai, minh bạch thông tin.

Trong kinh tế số, việc triển khai hóa đơn điện tử, giao dịch điện tử được đẩy mạnh; 408.984 tài khoản giao dịch điện tử đã được cấp cho cá nhân, hộ kinh doanh; 98,35% mã số thuế được chuẩn hóa; ngành điện lực hoàn thành cập nhật thông tin cho khách hàng, đạt 100%.

Ở lĩnh vực xã hội số, CĐS lan tỏa sâu rộng trong giáo dục, y tế và an sinh xã hội. Toàn tỉnh đã cấp 611.221 chữ ký số, chữ ký điện tử cho người dân, đồng thời cập nhật thông tin 36.845 thân nhân liệt sĩ phục vụ tích hợp dữ liệu ADN.

Từ những kết quả đó, Thanh Hóa đã cơ bản hình thành nền tảng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, Chỉ số CĐS (DTI) năm 2025 của tỉnh xếp thứ 5 toàn quốc, khẳng định bước tiến vững chắc và vị thế của Thanh Hóa trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước.

Phấn đấu đến năm 2030 trong nhóm các tỉnh dẫn đầu cả nước

Dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng xác định rõ: KHCN, ĐMST và CĐS phải trở thành động lực trung tâm của tiến trình CNH, HĐH, là “chìa khóa” nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia. Quán triệt tinh thần đó, tỉnh ta tiếp tục xác định KHCN, ĐMST và CĐS là trụ cột xuyên suốt trong chiến lược phát triển giai đoạn tới.

Trước hết, tỉnh tập trung hoàn thiện nền tảng chính quyền số, phát triển hạ tầng số đồng bộ, an toàn; xây dựng và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ chỉ đạo, điều hành; nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến theo hướng số hóa, xử lý toàn trình các thủ tục đủ điều kiện. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Trên lĩnh vực kinh tế, đẩy mạnh đổi mới công nghệ, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, thúc đẩy phát triển thương mại điện tử, kinh tế số, logistics thông minh và tài chính số. Các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, internet vạn vật từng bước được ứng dụng vào những lĩnh vực có lợi thế của tỉnh như nông nghiệp công nghệ cao, du lịch thông minh, năng lượng tái tạo, qua đó nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Song song với đó, tỉnh chú trọng thu hút đầu tư hình thành các khu công nghệ cao, trung tâm ĐMST, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới và phát triển bền vững. Mối liên kết giữa Nhà nước - doanh nghiệp - viện nghiên cứu, trường đại học tiếp tục được tăng cường nhằm thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng KHCN vào thực tiễn.

Trên nền tảng đó, Thanh Hóa tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng và khai thác hiệu quả dữ liệu số, từng bước hình thành các mô hình kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Đây chính là động lực quan trọng để tỉnh bứt phá trong giai đoạn tới, hiện thực hóa mục tiêu đưa Thanh Hóa đến năm 2030 trong nhóm các tỉnh dẫn đầu cả nước, đến năm 2045 trở thành tỉnh giàu đẹp, văn minh, hạnh phúc.

Bài và ảnh: Trần Hằng