Khi AI bước vào chiến trường: Lợi thế quân sự hay thách thức đạo đức mới?

Từ Ukraine đến Trung Đông, trí tuệ nhân tạo (AI) đang hiện diện ngày càng nhiều trong các cuộc xung đột hiện đại. Công nghệ này giúp quân đội xử lý thông tin nhanh hơn, nâng cao độ chính xác trong tác chiến và giảm thương vong cho binh sĩ. Tuy nhiên, khi AI ngày càng tham gia sâu vào các quyết định quân sự, những tranh cãi về đạo đức, trách nhiệm và nguy cơ mất kiểm soát cũng trở nên gay gắt hơn.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang hiện diện ngày càng nhiều trong các cuộc xung đột hiện đại. Ảnh: TSViPhoto

Theo giới chuyên gia, xu hướng sử dụng UAV thay cho lực lượng tác chiến trực tiếp ngày càng phổ biến nhằm giảm thiểu thương vong cho binh sĩ. Một số dòng UAV thế hệ mới còn có khả năng sử dụng AI để tự động bám theo và tấn công mục tiêu sau khi được khóa mục tiêu ban đầu, qua đó giảm sự can thiệp trực tiếp của con người trong quá trình tác chiến.

Các doanh nghiệp công nghệ quốc phòng cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào AI. Nhiều hợp đồng quốc phòng quy mô lớn đã được trao cho các công ty như Anduril hay Lockheed Martin nhằm phát triển hệ thống máy bay không người lái, thiết bị hỗ trợ tác chiến và công nghệ thực tế hỗn hợp dành cho binh sĩ. Năm 2025, Anduril giới thiệu hệ thống mũ bảo hiểm EagleEye tích hợp cảm biến nhiệt và công nghệ xử lý dữ liệu, giúp phát hiện, theo dõi các mối đe dọa trên chiến trường.

Nhiều chuyên gia cũng đặt ra câu hỏi về trách nhiệm pháp lý và đạo đức khi AI tham gia vào quá trình ra quyết định quân sự. Ảnh: eccu

Ở phía sau tiền tuyến, AI cũng giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý thông tin. Quân đội Anh cho biết trong khuôn khổ Dự án Asgard, thời gian phân tích dữ liệu chiến trường cấp quân đoàn đã giảm từ khoảng 72 giờ xuống còn 60 phút nhờ ứng dụng AI, góp phần nâng cao tốc độ ra quyết định trong tác chiến.

Tuy nhiên, việc phụ thuộc ngày càng lớn vào AI cũng làm gia tăng nguy cơ bị tấn công mạng. Các cuộc tấn công mạng có thể làm gián đoạn hệ thống thông tin quân sự hoặc cơ sở hạ tầng trọng yếu, từ đó ảnh hưởng đáng kể đến kết quả của các cuộc xung đột.

Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia cũng đặt ra câu hỏi về trách nhiệm pháp lý và đạo đức khi AI tham gia vào quá trình ra quyết định quân sự, đặc biệt trong các hoạt động xác định mục tiêu và sử dụng vũ lực. Theo giới phân tích, khi AI ngày càng đóng vai trò lớn trong chiến tranh, việc xây dựng các quy định kiểm soát và cơ chế giám sát phù hợp sẽ trở thành yêu cầu cấp thiết.

Bích Hồng

Nguồn: Army Technology.