Kênh đào Panama: 112 năm giữ vai trò huyết mạch của thương mại toàn cầu

Kỷ niệm 112 năm đi vào hoạt động (15/8/1914-15/8-2026), kênh đào Panama tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng đối với thương mại và vận tải biển toàn cầu. Tuyến đường thủy nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương này là một trong những mắt xích then chốt của chuỗi cung ứng quốc tế, giúp rút ngắn đáng kể hành trình của tàu biển giữa các khu vực trên thế giới.

Sau 112 năm đi vào hoạt động, kênh đào Panama tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với thương mại hàng hải toàn cầu. Ảnh: Pancanal.

Nằm trên lãnh thổ Panama, giữa Costa Rica và Colombia, kênh đào dài khoảng 77 km. Nhờ vị trí chiến lược cùng hệ thống âu tàu hiện đại, kênh đào Panama trở thành một trong những tuyến đường huyết mạch của thương mại thế giới, đảm nhận khoảng 5% tổng lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường biển toàn cầu.

Theo số liệu mới nhất, kênh đào Panama phục vụ 170 quốc gia, kết nối 180 tuyến hàng hải với 1.920 cảng trên toàn thế giới. Trong năm tài chính 2025, tổng trọng tải tàu qua kênh đạt khoảng 489,2 triệu tấn PC/UMS. Lưu lượng tàu trung bình đạt 34 lượt/ngày trong tháng 1 và tăng lên 37 lượt/ngày vào tháng 3, trong những ngày cao điểm vượt 40 lượt.

Hoạt động của kênh đào được đảm bảo bởi hơn 9.000 nhân viên, mang lại doanh thu khoảng 5,7 tỷ USD trong năm 2025. Không chỉ có ý nghĩa đối với thương mại quốc tế, kênh đào còn đóng góp đáng kể cho nền kinh tế Panama, với khoảng 4,2 tỷ USD, tương đương 3,4% GDP của quốc gia này.

Bên cạnh vai trò kinh tế, kênh đào còn có vị thế đặc biệt về pháp lý và chiến lược. Theo Điều 3 của Hiệp ước Trung lập năm 1977, tàu chiến của tất cả các quốc gia được quyền đi qua kênh đào mà không phải chịu các yêu cầu kiểm tra, khám xét hoặc giám sát như một điều kiện để được quá cảnh. Quy định này được áp dụng bất kể hoạt động bên trong, phương thức vận hành, nguồn gốc, điểm đến hay vũ khí trang bị của tàu.

Sau hơn một thế kỷ hoạt động, kênh đào Panama vẫn là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, góp phần định hình dòng chảy thương mại quốc tế và giữ vai trò không thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thúy Hà

Nguồn: Anadolu