Iran tấn công hàng loạt quốc gia Vùng Vịnh, LHQ kêu gọi lập tức ngừng bắn

Căng thẳng tại vùng Vịnh đã bùng phát dữ dội khi Iran mở rộng quy mô tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào hàng loạt quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), đồng thời đơn phương tuyên bố đóng cửa eo biển chiến lược Hormuz cho đến khi có thông báo mới. Tổng thư kí LHQ Antonio Guterres cảnh báo việc tái bùng phát xung đột toàn diện sẽ gây ra hậu quả thảm khốc cho khu vực và nền kinh tế toàn cầu.

Iran trả đũa Mỹ bằng các cuộc tấn công tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào Bahrain, Kuwait, Qatar, Oman và Jordan. Ảnh: Reuters.

Động thái này nhằm đáp trả việc quân đội Mỹ tiến hành đợt không kích lớn thứ ba trong tuần đánh trúng khoảng 140 mục tiêu quân sự trên lãnh thổ Iran.

Theo các báo cáo từ Reuters và Al Jazeera, Iran đã phóng hỏa lực nhắm vào ít nhất 5 quốc gia Ả Rập láng giềng với cáo buộc các nước này hỗ trợ đồng minh Mỹ.

Chiều 12/7, hàng loạt quốc gia vùng Vịnh đồng loạt kích hoạt các biện pháp ứng phó khẩn cấp sau các cuộc tấn công của Iran. Chính quyền nhiều nước phát cảnh báo, yêu cầu người dân ở trong nhà, hạn chế di chuyển và tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chức năng.

Oman tuyên bố đang triển khai “mọi biện pháp cần thiết” để bảo vệ an ninh quốc gia và người dân, đồng thời lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công. Động thái này diễn ra chỉ vài giờ sau khi Muscat tiếp đón Ngoại trưởng Iran để thảo luận về tình hình an ninh tại eo biển Hormuz.

Qatar cũng chỉ trích gay gắt các cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ nước này và khu vực, cho rằng đây là hành động leo thang nguy hiểm, đe dọa các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng và tiến trình ngoại giao hướng tới ổn định khu vực. Đáng chú ý, cuộc tấn công vào Qatar, quốc gia chưa từng bị tấn công trước đây do đang đóng vai trò trung gian hòa giải chính giữa Washington và Tehran, được giới phân tích nhận định là tín hiệu cho thấy thỏa thuận ngừng bắn tạm thời ký hồi tháng 6 đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ hoàn toàn.

Ngay sau làn sóng tấn công, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đưa ra tuyên bố, eo biển Hormuz đã chính thức bị đóng cửa hoàn toàn cho đến khi có thông báo mới. Phía Iran cáo buộc các tàu thương mại đi sai tuyến đường và đã nổ súng bắn cháy một tàu chở container mang cờ Síp.

Ngay lập tức, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã lên tiếng bác bỏ tuyên bố của Tehran. Washington khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở cho giao thương quốc tế và cam kết sẽ sử dụng vũ lực nếu cần thiết để duy trì tự do hàng hải tại tuyến đường huyết mạch này.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các cuộc tấn công ở vùng Vịnh và thúc giục Iran và Mỹ nối lại đàm phán trong bối cảnh căng thẳng quân sự leo thang khắp khu vực. Ảnh: Anadolu.

Trước diễn biến phức tạp, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres đã bày tỏ sự “quan ngại sâu sắc trước tình trạng leo thang nghiêm trọng”. Ông yêu cầu các bên thực hiện kiềm chế tối đa và nhấn mạnh quyền “tự do hàng hải hoàn toàn” phải được khôi phục ngay lập tức tại eo biển Hormuz để tránh thảm họa kinh tế toàn cầu.Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cũng khuyến cáo hơn 6.000 thủy thủ trên các tàu thương mại tạm thời tránh xa khu vực nguy hiểm.

Trên mặt trận ngoại giao, nỗ lực trung gian của Oman đã đổ vỡ khi Iran bác bỏ đề xuất thiết lập tuyến đường hàng hải thay thế. Đàm phán trưởng Iran, ông Mohammad Baqer Qalibaf tuyên bố "kỷ nguyên của các thỏa thuận một chiều đã kết thúc. Hãy giữ lời hứa (gỡ bỏ lệnh trừng phạt bằng USD) hoặc trả giá”.

Nhật Lệ

Nguồn: Reuters, Aljazeera.