Iran có thể được tiếp cận 6 tỷ USD tài sản bị phong tỏa theo cơ chế giám sát mới

Sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt nhiều tháng căng thẳng, Washington và Doha đang thảo luận kế hoạch cho phép Tehran tiếp cận một phần tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài, mở ra bước đi kinh tế đáng chú ý đầu tiên trong giai đoạn hậu xung đột.

Iran có thể được tiếp cận 6 tỷ USD tài sản bị phong tỏa theo cơ chế giám sát mới. Ảnh: Getty Images.

Theo các nguồn tin được truyền thông quốc tế dẫn lại, trọng tâm của các cuộc thảo luận là khoảng 6 tỷ USD tài sản của Iran hiện đang được lưu giữ tại Qatar. Theo đề xuất, số tiền này sẽ không được chuyển trực tiếp cho Iran mà chỉ được sử dụng để mua các mặt hàng mang tính nhân đạo như lương thực, thuốc men và các nhu yếu phẩm thiết yếu theo thỏa thuận đạt được vào tháng 9/2023 nhằm đổi lấy việc Iran trả tự do cho 5 công dân Mỹ bị giam giữ.

Các giao dịch dự kiến sẽ được thực hiện thông qua một cơ chế giám sát đặc biệt, cho phép phía Mỹ theo dõi và kiểm soát mục đích sử dụng nguồn tiền.

Iran cho biết nước này hiện có gần 100 tỷ USD tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài, phần lớn có nguồn gốc từ doanh thu xuất khẩu dầu mỏ và đang được nắm giữ tại một số quốc gia, trong đó có Trung Quốc, Iraq, Qatar và Ấn Độ.

Thỏa thuận đạt được giữa Mỹ và Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz. Ảnh:AFP.

Giới quan sát nhận định việc giải ngân 6 tỷ USD tại Qatar có thể là bước khởi đầu cho các cuộc đàm phán rộng hơn liên quan đến yêu cầu của Tehran về việc tiếp cận số tài sản bị phong tỏa còn lại. Trước đó, Iran đã nhiều lần kêu gọi giải phóng ít nhất 24 tỷ USD nhằm hỗ trợ quá trình phục hồi kinh tế trong nước.

Theo các điều khoản trong bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran đã ký kết, Washington nhất trí thảo luận một khuôn khổ cho phép Iran sử dụng một phần các tài sản bị phong tỏa. Tuy nhiên, giới chức Mỹ nhấn mạnh tiến trình này sẽ phụ thuộc vào kết quả các cuộc đàm phán trong 60 ngày tới.

Nhà Trắng cũng khẳng định mọi biện pháp nới lỏng tài chính tiếp theo sẽ gắn liền với việc Iran đáp ứng các yêu cầu của Mỹ, bao gồm vấn đề kho dự trữ uranium làm giàu và định hướng phát triển chương trình hạt nhân của nước này trong tương lai.

Thanh Hằng