IAEA yêu cầu báo cáo vấn đề hạt nhân Iran lên HĐBA LHQ

Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vừa thông qua nghị quyết yêu cầu báo cáo vấn đề hạt nhân của Iran lên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ), trong động thái được đánh giá là bước leo thang đáng kể trong hồ sơ hạt nhân Iran.

IAEA thông quan nghị quyết yêu cầu báo cáo vấn đề hạt nhân Iran lên HĐBA LHQ. Ảnh: Tân Hoa Xã.

Tại cuộc họp ở Vienna (Áo), ngày 9/9, Hội đồng Thống đốc IAEA gồm 35 thành viên đã thông qua nghị quyết do Mỹ, Anh, Pháp và Đức đề xuất, với 23 phiếu thuận, 3 phiếu chống và 8 phiếu trắng; một thành viên không tham gia bỏ phiếu. Đây là lần đầu tiên trong 20 năm Hội đồng Thống đốc IAEA thông qua quyết định yêu cầu báo cáo Iran lên HĐBA LHQ.

Nghị quyết yêu cầu Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi báo cáo các vấn đề liên quan đến Iran lên HĐBA và Đại hội đồng LHQ, đồng thời tiếp tục yêu cầu Tehran khắc phục tình trạng mà IAEA xác định là không tuân thủ các nghĩa vụ về thanh sát và bảo đảm hạt nhân. Động thái này xuất phát từ việc IAEA chưa thể xác minh đầy đủ tình trạng vật liệu hạt nhân của Iran, trong đó có lượng uranium được làm giàu ở mức cao.

Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref. Ảnh: AP.

Iran bác bỏ nghị quyết, cho rằng quyết định của IAEA mang động cơ chính trị. Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref cáo buộc IAEA áp dụng “tiêu chuẩn kép”, cho rằng nghị quyết chống lại chương trình hạt nhân hòa bình của Iran được những nước sở hữu vũ khí hạt nhân đề xuất và từng vi phạm thỏa thuận hạt nhân Iran. Ông khẳng định Iran sẽ tiếp tục bảo vệ các quyền hợp pháp và con đường phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định Tehran không vi phạm các nghĩa vụ hạt nhân và cho rằng những hạn chế đối với hoạt động thanh sát là hệ quả của các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân Iran. Đại sứ Iran tại các tổ chức quốc tế ở Vienna Reza Najafi cũng chỉ trích nghị quyết là một công cụ chính trị thay vì một văn bản kỹ thuật.

Iran sẽ tiếp tục bảo vệ các quyền hợp pháp và con đường phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình. Ảnh: Reuters.

Nga, Trung Quốc và Niger bỏ phiếu chống nghị quyết. Việc hai thành viên thường trực HĐBA là Nga và Trung Quốc phản đối động thái này được cho là có thể khiến việc HĐBA đưa ra các biện pháp tiếp theo gặp trở ngại.

Quyết định của IAEA được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran với Mỹ và Israel tiếp tục diễn biến phức tạp. Việc hoạt động thanh sát bị gián đoạn trong thời gian dài đang làm gia tăng lo ngại quốc tế về khả năng xác minh chương trình hạt nhân của Iran, đồng thời đặt thêm sức ép ngoại giao đối với Tehran.

Vân Bình

Nguồn: Tân Hoa Xã, Reuters, AP, IAEA.