Mỹ - E3 yêu cầu Iran hợp tác hạt nhân với IAEA

Ngày 18/11, Mỹ và nhóm E3 ( gồm Pháp, Anh, Đức) đã đệ trình một dự thảo nghị quyết lên Hội đồng Thống đốc IAEA, yêu cầu Iran cung cấp thông tin, cho phép thanh sát các cơ sở hạt nhân bị Israel và Mỹ tấn công và làm rõ lượng uranium làm giàu tới 60% chưa được kiểm kê. Nghị quyết này gần như chắc chắn sẽ được thông qua.

Mỹ và nhóm E3 thúc đẩy nghị quyết yêu cầu Iran hợp tác đầy đủ với IAEA. Ảnh: MSN

Theo báo cáo mới nhất của IAEA, Iran vẫn từ chối tiếp cận thanh sát và không giải trình về vật liệu hạt nhân dù đã quá hạn. Tehran cảnh báo sẽ đáp trả, gọi nghị quyết là “sai lầm lớn” và khẳng định thỏa thuận hợp tác đạt được với IAEA hồi tháng 9 đã vô hiệu.

Dự thảo được mô tả là mang tính kỹ thuật nhưng vẫn chỉ trích Iran vì hợp tác kém và kêu gọi nước này thực thi Nghị định thư Bổ sung - cơ chế cho phép IAEA thanh sát sâu và đột xuất, vốn là trọng tâm của thỏa thuận hạt nhân năm 2015 trước khi sụp đổ sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận năm 2018.

Dự thảo cũng đề nghị IAEA báo cáo chi tiết hơn về nơi Iran lưu trữ uranium và số lượng máy ly tâm, bởi cơ quan này đã mất quyền giám sát đầy đủ từ khi Iran ngừng thực thi Nghị định thư Bổ sung năm 2021.

Phản ứng trên mạng xã hội X, phái bộ Iran tại IAEA cảnh báo nghị quyết sẽ làm tổn hại nghiêm trọng quan hệ hợp tác song phương. Iran nhấn mạnh, căng thẳng hiện nay xuất phát từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào cơ sở hạt nhân hồi tháng 6, sau đó Tehran đình chỉ hợp tác với IAEA vào tháng 7.

Dù Iran và IAEA đạt thỏa thuận nối lại hợp tác vào tháng 9, Tehran sau đó tuyên bố thỏa thuận hết hiệu lực khi E3 khôi phục trừng phạt toàn diện của LHQ. Iran cho biết mọi đề xuất mới từ IAEA sẽ được xem xét tại Hội đồng An ninh quốc gia tối cao (SNSC).

Minh Phương

Nguồn: Reuters