EU muốn nâng cấp quan hệ đối tác với Syria

Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas ngày 29/9 thăm Syria, khẳng định EU muốn tăng cường quan hệ đối tác và hỗ trợ Damascus phục hồi đất nước, song nhấn mạnh việc mở rộng hỗ trợ phụ thuộc vào tiến trình cải cách trong nước của Syria.

Tại Damascus, bà Kaja Kallas, Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại và an ninh, đồng thời là Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu, đã hội đàm với Ngoại trưởng Syria Asaad al-Shaibani tại Cung điện Tishrin và sau đó tham dự họp báo chung. Phía Syria cho biết đây là chuyến thăm Damascus đầu tiên của một người đứng đầu chính sách đối ngoại EU trong 15 năm.

Phát biểu tại họp báo, bà Kallas cho biết EU đang sử dụng các công cụ chính trị và kinh tế để hỗ trợ Syria trong tiến trình chuyển tiếp hòa bình và bao trùm. Bà khẳng định EU muốn huy động thêm đầu tư và “nâng cấp quan hệ đối tác” với Syria, song nhấn mạnh điều này phụ thuộc nhiều vào phía Damascus, trong đó Syria cần tiếp tục củng cố các thể chế, pháp quyền, bảo đảm sự tham gia bình đẳng của phụ nữ, thúc đẩy hòa giải và công lý trong giai đoạn chuyển tiếp.

Bà Kallas nhấn mạnh viện trợ đơn thuần không thể xây dựng lại Syria. Theo bà, đầu tư trong và ngoài nước cần môi trường có an ninh, quy định rõ ràng, pháp quyền và các thể chế hoạt động hiệu quả; EU sẵn sàng hỗ trợ Syria xây dựng các thể chế này.

Ngoại trưởng al-Shaibani cho biết hai bên đặt mục tiêu hoàn tất văn bản định hướng chung vào cuối quý I/2027 để làm cơ sở xây dựng một thỏa thuận đối tác mới, thay thế khuôn khổ được thiết lập từ năm 1977. Các cuộc đàm phán sẽ được tiến hành thông qua các ủy ban kỹ thuật. Syria cũng có kế hoạch nâng cấp cơ quan đại diện ngoại giao tại Brussels lên cấp đại sứ và hy vọng được đưa vào khuôn khổ tài chính đa niên của EU giai đoạn 2028-2034. Damascus mong muốn nâng quan hệ hợp tác với EU lên mức “cam kết chiến lược”, trong đó có các lĩnh vực quản trị và dịch vụ công.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh EU từng bước điều chỉnh chính sách đối với Syria sau khi chính quyền Bashar al-Assad sụp đổ vào tháng 12/2024. EU đã dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế và tháng 5/2026 khôi phục việc thực thi chính thức thỏa thuận hợp tác với Syria. Bà Kallas cho biết EU hiện cung cấp khoảng 620 triệu euro hỗ trợ phục hồi, các nhu cầu nhân đạo và xây dựng thể chế tại Syria.

Vân Bình