Hormuz mở cửa trở lại, giá dầu hạ nhiệt

Sau 10 ngày kể từ khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vào ngày 8/4, và sau cuộc đàm phán đầy kịch tính tại Islamabad ngày 12 tháng 4 mà không có kết quả, eo biển Hormuz – huyết mạch vận tải dầu khí quan trọng nhất hành tinh đã chính thức khai thông, kéo theo sự sụt giảm mạnh của giá dầu toàn cầu và những phản ứng từ các siêu cường.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố eo biển Hormuz đã “hoàn toàn mở cửa” theo thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Li băng. Ảnh: Reuters

Ngày 17/4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố eo biển Hormuz đã “hoàn toàn mở cửa” theo thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Li băng có hiệu lực từ ngày trước đó. Trong khi đó, ông Trump tuyên bố rằng Iran đã đồng ý “không bao giờ đóng cửa eo biển Hormuz nữa”, song nhấn mạnh lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran vẫn được duy trì. Ông đồng thời cho hay, các cuộc đàm phán với Iran “nhiều khả năng” sẽ diễn ra ngay trong cuối tuần tại Pakistan, khẳng định “hầu hết các điểm chính đã được hoàn tất” và tiến trình có thể diễn ra nhanh chóng.

Tại châu Âu, Thủ tướng Anh Keir Starmer cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đồng chủ trì hội nghị thượng đỉnh tại Paris về một sứ mệnh quân sự tiềm năng nhằm đảm bảo an ninh hàng hải.

Ông Starmer đánh giá việc mở cửa trở lại là tín hiệu tích cực nhưng cần trở thành một giải pháp “khả thi và bền vững” và cho biết Anh và Pháp sẵn sàng dẫn đầu một sứ mệnh đa quốc gia mang tính phòng thủ.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh yêu cầu “mở cửa hoàn toàn, ngay lập tức và vô điều kiện” eo biển Hormuz, phản đối mọi hình thức hạn chế hoặc cơ chế thu phí có thể làm thay đổi bản chất tự do của tuyến đường này.

Theo Văn phòng Tổng thống Pháp, các đóng góp của liên minh quốc tế có thể bao gồm tình báo, rà phá thủy lôi, hộ tống quân sự và thiết lập cơ chế liên lạc với các quốc gia ven biển.

Thủ tướng Italia Giorgia Meloni, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Điện Élysée ở Paris vào ngày 17 tháng 4 năm 2026 ra tuyên bố chung sau hội nghị thượng đỉnh Paris về nỗ lực mở lại eo biển Hormuz. Ảnh: AFP

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho hay, Berlin có thể tham gia bằng năng lực rà phá bom mìn và thu thập tình báo, với điều kiện có sự phê chuẩn của quốc hội và cơ sở pháp lý phù hợp như nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Ông cũng bày tỏ mong muốn Mỹ tham gia vào sứ mệnh này, dù Tổng thống Trump tuyên bố đã từ chối đề nghị hỗ trợ từ NATO.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb hoan nghênh tuyên bố mở cửa eo biển, đồng thời nhấn mạnh các giải pháp lâu dài cần dựa trên ngoại giao.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres gọi động thái của Iran là “một bước đi đúng hướng”, trong khi Tổ chức Hàng hải Quốc tế cho biết cơ quan này đang xác minh liệu việc mở lại eo biển có bảo đảm đầy đủ quyền tự do hàng hải và an toàn cho các tàu thương mại hay không.

Ở góc độ doanh nghiệp, các hãng vận tải lớn cho biết đang đánh giá rủi ro và tiếp tục tránh đi qua eo biển trong thời điểm hiện tại, nhấn mạnh an toàn của thủy thủ đoàn và hàng hóa là ưu tiên hàng đầu.

Trên thị trường, giá dầu giảm mạnh sau tuyên bố của Iran về việc duy trì mở cửa eo biển trong thời gian ngừng bắn. Giá dầu thô thế giới đã lao dốc hơn 10%, về dưới ngưỡng 90 USD/thùng trong phiên giao dịch ngày 17/4 (giờ địa phương). Thông tin này ngay lập tức đã tạo cú hích giúp thị trường chứng khoán toàn cầu bứt phá mạnh mẽ, mang lại kỳ vọng về khả năng chấm dứt xung đột và khôi phục chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhật Lệ

Nguồn: Euronews, Aljazeera